Volvulus

Səbəblər

Volvulusun əsas səbəbləri arasında aşağıdakılar yer alır:

Doğuşdan anomaliyalar: Uşaqlarda bağırsaq malrotasiyası (bağırsağın doğuşdan düzgün yerləşməməsi) volvulusa səbəb ola bilər.

Bağırsaq uzunluğunun artması: Uzun mezenter (bağırsağı bağlayan damarlar) bağırsağın burulmasına səbəb ola bilər.

Qəbul edilmiş anomaliyalar: Qarın cərrahiyyəsi sonrası yapışıqlar və ya kəsiklər bağırsağın burulmasına səbəb ola bilər.

Yaşlılıq: Yaşlılarda, xüsusilə yataqda uzun müddət hərəkətsiz qalan şəxslərdə bağırsaq hərəkətlərinin azalması səbəbindən volvulus riski artır.

Simptomlar

Volvulusun simptomları qəfil və şiddətli ola bilər. Əsas simptomlar aşağıdakılardır:

Qarın ağrısı: Ani və şiddətli qarın ağrısı, adətən göbək ətrafında və ya alt qarın bölgəsində.

Qusma: Davamlı qusma, bəzən safra və ya qan ilə.

Qəbizlik: Bağırsaq tıkanıklığı səbəbindən nəcis keçişinin olmaması.

Qarın şişkinliyi: Qarında şişkinlik və həssaslıq.

Bağırsaq səslərinin olmaması: Bağırsaq tıkanıklığı nəticəsində normal bağırsaq səslərinin olmaması.

Şok: Toxuma nekrozu və ya perforasiya nəticəsində hipotansiyon, taxikardiya və ya şok əlamətləri.

Diaqnoz

Volvulusun diaqnozu klinik simptomlar və radioloji testlər vasitəsilə qoyulur:

Fiziki müayinə: Həkim qarın bölgəsini müayinə edir və xəstənin simptomlarını qiymətləndirir.

Görüntüləmə testləri:

X-ray: Qarın rentgeni bağırsaq tıkanıklığını göstərə bilər.

CT skan: Bağırsağın burulması və qan təchizatının pozulması daha dəqiq görüntülənə bilər.

Baryum enema: Baryum kontrast maddə ilə çəkilən rentgen bağırsaq anomaliyalarını göstərə bilər (xüsusilə kolonik volvulusta).

Laboratoriya testləri: Qan testləri infeksiya, iltihab və elektrolit balanssızlığını yoxlamaq üçün.

Müalicə

Volvulusun müalicəsi təcili tibbi müdaxilə tələb edir və əsasən cərrahi müdaxilə ilə həyata keçirilir. Müalicə üsulları aşağıdakılardır:

Cərrahi müdaxilə:

Detorsion: Bağırsağın burulmasının düzəldilməsi.

Rezeksiyon: Nekrotik (ölmüş) bağırsaq toxumasının çıxarılması.

Bağırsağın fiksasiyası (peksiyası): Bağırsağın təkrar burulmasının qarşısını almaq üçün.

Stoma: Bəzi hallarda bağırsağın bir hissəsi çıxarılaraq stoma açılması (kolostomiya və ya ileostomiya).

İnvaziv olmayan müdaxilələr (bəzi hallarda):

Endoskopik detorsion: Sigmoid volvulusda endoskopik müdaxilə ilə bağırsağın düzəldilməsi.

Baryum enema: Bəzi uşaqlarda və ya müəyyən kolon volvuluslarında baryum enema ilə burulmanın düzəldilməsi.

Evdə Baxım və Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri

Tibbi nəzarət: Cərrahi müdaxilə sonrası həkimin tövsiyələrinə riayət etmək və müntəzəm müayinələr.

Sağlam qidalanma: Bağırsaq hərəkətlərini tənzimləmək üçün lifli qidalarla zəngin diyet.

Hərəkətlilik: Bağırsaq hərəkətlərini təşviq etmək üçün müntəzəm fiziki fəaliyyət.

Stressin idarə edilməsi: Stresin idarə edilməsi və rahatlama texnikalarının tətbiqi.

Fəsadlar

Bağırsaq nekrozu: Bağırsağın qan təchizatının kəsilməsi nəticəsində toxuma ölümü.

Perforasiya: Bağırsaq divarının yırtılması və peritonit (qarın boşluğunun iltihabı).

Qanqren: Bağırsaq toxumasının ölməsi və infeksiya.

Şok: Ciddi tıkanıklıq və ya perforasiya nəticəsində hipovolemik şok.

Volvulus ciddi və həyat təhlükəsi yaradan bir vəziyyətdir. Ani və şiddətli qarın ağrısı və ya digər volvulus simptomları yaşanırsa, dərhal tibbi yardım alınmalıdır. Erkən diaqnoz və müalicə həyati əhəmiyyət daşıyır.