Kişilərdə döş böyüməsi

Kişilərdə döş böyüməsinin səbəbləri:

Kişilərdə ginekomastiyanın yaranmasına bir neçə səbəb təsir edə bilər:

1. Hormonal balanssızlıq:

Ginekomastiya əsasən estrogen və testosteron hormonları arasındakı tarazlığın pozulması nəticəsində yaranır. Estrogen qadınlarda döş inkişafına səbəb olduğu kimi, kişilərdə yüksək səviyyədə olduqda döş toxumasının böyüməsinə yol açar. Kişilərdə testosteron səviyyəsi azaldıqda və ya estrogen səviyyəsi yüksəldikdə ginekomastiya yarana bilər.

2. Yeniyetməlik dövrü:

Yeniyetməlik dövründə hormonal dəyişikliklər səbəbindən keçici ginekomastiya baş verə bilər. Bu, yeniyetməlik dövrünün sonunda öz-özünə düzələ bilər, lakin bəzi hallarda daha uzun müddət davam edə bilər.

3. Yaşlanma:

Yaşlandıqca kişi bədənində testosteron səviyyəsi azalmağa başlayır, bu da estrogenin təsirini artıraraq döş toxumasının böyüməsinə səbəb ola bilər. Yaşlı kişilərdə ginekomastiya daha çox rast gəlinir.

4. Dərman istifadəsi:

Bəzi dərmanlar ginekomastiyaya səbəb ola bilər. Bunlar arasında:

Anabolik steroidlər və ya androgenlər (xüsusilə bədən inkişafı ilə məşğul olan kişilərdə),

Anti-androgenlər (prostat xərçəngi müalicəsi üçün istifadə edilir),

Antidepresanlar,

Yüksək qan təzyiqi və ürək dərmanları (məsələn, spironolakton),

Antibiotiklər və antifungal dərmanlar,

Mədə xorası dərmanları (məsələn, simetidin),

Narkotiklər və alkoqol.

5. Xroniki xəstəliklər:

Qaraciyər xəstəlikləri: Qaraciyər sirrozu və ya digər qaraciyər xəstəlikləri estrogenin bədəndə toplanmasına və ginekomastiyaya səbəb ola bilər.

Böyrək xəstəlikləri: Böyrək çatışmazlığı olan kişilərdə hormonal balanssızlıq səbəbindən ginekomastiya inkişaf edə bilər.

Hipertiroidizm: Tiroid bezinin həddindən artıq hormon istehsal etməsi bədəndəki hormonal tarazlığı pozaraq ginekomastiyaya səbəb ola bilər.

Piylənmə: Bədəndəki artıq yağ toxuması estrogenin səviyyəsini artıraraq döş böyüməsinə səbəb ola bilər.

6. Hormonal şişlər:

Böyrəküstü vəzlərində, testislərdə və ya hipofiz vəzində olan bəzi şişlər estrogen səviyyələrini artıraraq ginekomastiyaya səbəb ola bilər.

7. Klinefelter sindromu:

Bu nadir genetik xəstəlik kişi orqanizmində xromosom anormallığı nəticəsində estrogen səviyyəsinin yüksəlməsinə və ginekomastiyanın yaranmasına səbəb ola bilər.

Ginekomastiyanın simptomları:

Ginekomastiyanın əsas simptomu kişilərdə döş toxumasının böyüməsidir. Bəzən döşlərin hər ikisində, bəzən isə tək bir döşdə baş verə bilər. Digər simptomlar bunlar ola bilər:

Döşdə şişkinlik:

Hər iki və ya bir döşdə görünən şişkinlik və yumşaq toxuma artışı müşahidə edilə bilər.

Həssaslıq və ya ağrı:

Döşlərdə toxunduqda həssaslıq, narahatlıq və ya ağrı ola bilər. Lakin ağır hallarda döşdə şiddətli ağrı nadirdir.

Döşdə topa hissi:

Ginekomastiya ilə əlaqədar olaraq döşdə sərt və ya elastik toxumalı bir topa hiss oluna bilər. Bu vəziyyət nadir hallarda xərçəngə işarə edə bilər.

Ginekomastiyanın diaqnozu:

Diaqnoz adətən tibbi tarix, fiziki müayinə və bəzi laboratoriya testləri vasitəsilə qoyulur:

Tibbi tarix və dərman istifadəsi:

Həkim xəstənin tibbi tarixini və hansı dərmanları qəbul etdiyini soruşur. Dərman istifadəsi ilə əlaqədar ola biləcək vəziyyətləri araşdırır.

Fiziki müayinə:

Döş toxuması diqqətlə müayinə edilir. Döşlərdə şişkinlik, sərtlik və ya topa kimi dəyişikliklər axtarılır.

Hormon testləri:

Qan testləri vasitəsilə estrogen, testosteron, prolaktin və digər hormon səviyyələri ölçülür. Hormonal balanssızlığın olub-olmadığını müəyyən etmək üçün bu testlər vacibdir.

Ultrasəs və ya MRT:

Yumurtalıq və ya böyrəküstü vəzlərin ultrasəs və ya maqnit rezonans tomoqrafiyası (MRT) ilə müayinəsi aparıla bilər. Hər hansı bir şiş və ya anormallığın olub-olmadığını müəyyən etmək üçün bu testlər vacibdir.

Mammoqrafiya:

Nadir hallarda, döş xərçəngindən şübhələnildikdə mammoqrafiya müayinəsi aparıla bilər. Kişilərdə döş xərçəngi nadirdir, lakin mümkündür.

Ginekomastiyanın müalicəsi:

Ginekomastiyanın müalicəsi onun səbəbinə və simptomların şiddətinə bağlıdır. Bəzi hallarda ginekomastiya öz-özünə keçə bilər, lakin bəzi hallarda müdaxilə tələb olunur.

1. İzlə və gözlə:

Yeniyetməlik dövründə baş verən ginekomastiya adətən keçici olur və müalicəyə ehtiyac olmadan öz-özünə düzəlir. Həkim 6 aydan bir vəziyyəti izləyə bilər.

2. Dərman müalicəsi:

Anti-estrogen dərmanlar: Tamoksifen və ya raloksifen kimi dərmanlar estrogenin təsirini bloklayaraq döş böyüməsini azalda bilər. Bu dərmanlar xüsusilə erkən mərhələdə effektivdir.

Testosteron əvəzedici müalicə: Testosteron səviyyəsinin azaldığı kişilərdə hormon əvəzedici müalicə ginekomastiyanı müalicə edə bilər.

3. Cərrahi müdaxilə:

Liposaksiya: Bu əməliyyat döş nahiyəsindəki artıq yağ toxumasını çıxarmaq üçün istifadə edilir.

Maspektomiya: Bu cərrahiyyə üsulu ilə döş toxuması çıxarılır. Cərrahi müdaxilə ağır və ya narahatlıq yaradan ginekomastiya hallarında tövsiyə edilir.

4. Yaşam tərzi dəyişiklikləri:

Dərmanlardan qaçınmaq: Ginekomastiyaya səbəb ola biləcək dərmanlardan uzaq durmaq simptomları azalda bilər.

Arıqlamaq və məşq: Çəki itirilməsi və fiziki məşqlər yağ toxumasının azalmasına kömək edə bilər, lakin bu, həmişə döş toxumasını tamamilə aradan qaldırmaya bilər.

Nəticə:

Kişilərdə döş böyüməsi (ginekomastiya) hormonal balanssızlıq və ya digər tibbi vəziyyətlərlə əlaqədar ola bilər. Əgər bu vəziyyət fiziki və emosional narahatlığa səbəb olursa, bir endokrinoloq və ya ümumi cərrahla məsləhətləşmək vacibdir. Müasir müalicə üsulları ilə ginekomastiya uğurla idarə oluna bilər və vəziyyətə uyğun olaraq cərrahi və ya tibbi müalicə ilə həll edilə bilər.