Qapaqda kütləvi xalazyon
Xalazyonun əlamətləri:
Şişkinlik: Göz qapağında kiçik, sərt və ağrısız bir şiş yaranır. Xalazyon böyüdükdə, göz qapağına təzyiq edə və ya göz qapağını aşağı çəkə bilər.
Həssaslıq: Xalazyonun ilkin mərhələsində göz qapağında yüngül ağrı və ya həssaslıq ola bilər, lakin şiş tədricən ağrısız hala gəlir.
Görmə problemləri: Xalazyon çox böyük olarsa, gözə təzyiq göstərərək görmə bulanıqlığına səbəb ola bilər.
Qızartı və şişkinlik: Göz qapağında qızartı və şişkinlik ola bilər, xüsusən də xalazyon infeksiya olarsa və ya tıxanma iltihabla müşayiət olunarsa.
Xalazyonun səbəbləri:
Meibomius vəzlərinin tıxanması nəticəsində yağ ifrazı göz qapağında yığılır və bu da xalazyonun yaranmasına səbəb olur. Bu vəziyyət aşağıdakı amillərlə əlaqəli ola bilər:
Blefarit: Göz qapağının xroniki iltihabı Meibomius vəzlərinin tıxanmasına və xalazyonun yaranmasına səbəb ola bilər.
Yağ bezlərinin disfunksiyası: Göz qapağındakı yağ bezlərinin düzgün işləməməsi nəticəsində ifraz olunan yağların tıxanması baş verə bilər.
Daha əvvəlki arpacıq (hordeolum): Bəzi hallarda əvvəlki arpacıq düzgün şəkildə müalicə edilmədikdə və ya infeksiya aradan qalxmadıqda xalazyon yaranır.
Seboreya və ya rosacea: Dəri xəstəlikləri olan insanlarda göz ətrafındakı yağ bezlərinin fəaliyyətinin pozulması xalazyona səbəb ola bilər.
Xalazyonun müalicəsi:
Xalazyon adətən ciddi tibbi müdaxilə tələb etməz və evdə təbii üsullarla müalicə edilə bilər. Lakin bəzi hallarda dərman və ya cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.
1. İsti kompreslər:
Xalazyonun müalicəsi üçün ən çox tövsiyə edilən üsul gündə bir neçə dəfə isti kompres tətbiq etməkdir. İsti kompres tıxanmış yağ vəzlərini açaraq yağın axmasına kömək edir. Kompresi təxminən 10-15 dəqiqə ərzində göz qapağında saxlamaq faydalıdır.
2. Göz qapağı gigiyenası:
Göz qapağının təmizliyi və gigiyenasına diqqət yetirmək xalazyonun sağalmasına və yeni xalazyonların yaranmasının qarşısını almağa kömək edir. Göz qapağını müntəzəm olaraq təmizləmək və təmiz, ilıq su ilə yumaq tövsiyə olunur.
3. Masaj:
İsti kompres tətbiq edildikdən sonra göz qapağını yüngülcə masaj etmək xalazyonun tıxanmış bezdən boşalmasına kömək edə bilər. Bu üsul yağların sərbəst buraxılmasını və şişin azalmasını təmin edir.
4. Antibiotiklər:
Əgər xalazyon infeksiyalı olarsa və ya iltihab yaranarsa, həkim antibiotik göz damcıları və ya məlhəmlər təyin edə bilər. Bu, infeksiyanın yayılmasının qarşısını alır və şişkinliyin azalmasına kömək edir.
5. Kortikosteroid inyeksiyaları:
Bəzi hallarda xalazyon çox böyüdükdə və ya iltihablı olduqda, həkim iltihabı azaltmaq üçün xalazyon ətrafına kortikosteroid inyeksiyası tətbiq edə bilər. Bu, şişkinliyi sürətlə azalda bilər.
6. Cərrahi müdaxilə:
Xalazyon çox böyükdürsə və ya konservativ müalicə ilə sağalmırsa, cərrahi yolla çıxarılması tələb oluna bilər. Cərrah göz qapağında kiçik bir kəsik edərək xalazyonu boşaldır. Bu prosedur adətən lokal anesteziya altında həyata keçirilir və xəstə eyni gün evə buraxılır.
Xalazyondan qorunma:
Xalazyonun yaranmasının qarşısını almaq üçün aşağıdakı tədbirlər görülə bilər:
Göz qapağı gigiyenasına riayət etmək: Göz qapağını təmiz saxlamaq və blefarit kimi iltihabi vəziyyətləri müalicə etmək xalazyonun qarşısını almaq üçün vacibdir.
Makiyajdan düzgün istifadə etmək: Göz qapaqlarına çox makiyaj tətbiq etməkdən çəkinmək və makiyajı yatmadan əvvəl mütləq təmizləmək.
Blefarit və ya seboreya müalicəsi: Xroniki göz qapağı iltihabı və ya seboreya kimi xəstəlikləri müalicə etmək xalazyon riskini azaldır.
Əlləri təmiz saxlamaq: Gözlərə toxunmadan əvvəl əllərin təmizliyinə diqqət yetirmək infeksiyaların və göz problemlərinin qarşısını alır.
Nəticə:
Xalazyon ciddi bir göz xəstəliyi deyil, lakin uzun müddət davam edərsə və ya infeksiya riski olarsa, narahatlıq və estetik problemlər yarada bilər. Müalicə üsulları adətən evdə isti kompreslər, gigiyena tədbirləri və antibiotiklər ilə mümkündür. Daha ağır hallarda cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Göz gigiyenasına diqqət etmək və göz qapağını təmiz saxlamaq xalazyonun yaranmasının qarşısını almaq üçün vacibdir.