Damar sərtliyi (Ateroskleroz)
Tərif: Ateroskleroz damarların daxili səthində lövhə adlanan yağ və xolesterin çöküntüləri səbəbindən damarların daralması və ya tıxanması nəticəsində yaranan damar xəstəliyidir. Bu çöküntülər arteriya divarlarını qalınlaşdıra və onların elastikliyini itirməsinə səbəb ola bilər.
Səbəblər: Aterosklerozun əsas səbəbləri aşağıdakılar ola bilər:
Yüksək xolesterin səviyyələri: Yüksək xolesterol səviyyələri damarlarda lövhə yığılmasına səbəb ola bilər.
Siqaret çəkmək: Siqaret çəkmək damarların daralmasına və lövhə yığılmasına kömək edə bilər.
Yüksək qan təzyiqi: Yüksək qan təzyiqi damar divarlarına zərər verə bilər, ateroskleroz riskini artırır.
Diabet: Diabet qan damarlarının zədələnməsinə və aterosklerozun inkişafına səbəb ola bilər.
Genetik faktorlar: Ailə tarixi və genetik meyl də rol oynaya bilər.
Simptomlar:
Aterosklerozun erkən mərhələlərində tez-tez aşkar simptomlar yoxdur. Ancaq sonrakı mərhələlərdə aşağıdakı simptomlar görünə bilər:
Sinə ağrısı və ya angina: Damarların daralması ürək əzələsinin kifayət qədər oksigen almamasına səbəb ola bilər.
İnsult: Tıxanmış arteriya beyinə kifayət qədər qan getməməsinə səbəb ola bilər və bu, insultla nəticələnə bilər.
Ürək böhranı: Ateroskleroz nəticəsində ürək əzələsinə kifayət qədər qan getmədikdə infarkt baş verə bilər.
Qoruyucu tədbirlər: Ateroskleroz riskini azaltmaq üçün aşağıdakı tədbirlər görülə bilər:
Sağlam Pəhriz: Aşağı yağlı, aşağı xolesterollu və liflə zəngin bir pəhriz qəbul etmək vacibdir.
Daimi Məşq: Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta dərəcədə məşq etmək arteriya sağlamlığını yaxşılaşdıra bilər. Siqareti tərgitmək: Siqareti tərgitmək ateroskleroz riskini azalda bilər.
Xolesterol nəzarəti: Xolesterol səviyyələrini mütəmadi olaraq yoxlamaq və yüksək xolesterolu müalicə etmək vacibdir.
Qan təzyiqinə nəzarət: Yüksək qan təzyiqini mütəmadi olaraq izləmək və nəzarət etmək lazımdır.
Stressin idarə edilməsi: Stress idarə üsulları ateroskleroz riskini azalda bilər.
Nəticədə ateroskleroz ateroskleroz kimi tanınır və ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Ancaq sağlam həyat tərzi seçimi və müntəzəm həkim müayinəsi ilə bu xəstəliyin riskini azaltmaq olar. Hər kəs üçün vacib olan, sağlamlığınızı qorumaq və aterosklerozun mənfi təsirlərini minimuma endirmək üçün profilaktik tədbirlər həyata keçirməkdir.