Depressiya və Anksiyete: Necə kömək edə bilərik?
Depressiya və Anksiyetenin Əlamətləri
Depressiya:
Daimi kədər və ruh düşkünlüyü hissi
Maraqsızlıq və zövq almama (sevdiyi fəaliyyətlərdən belə)
Enerji çatışmazlığı və yorğunluq
Konsentrasiya problemləri
Yuxu və iştah problemləri
Özünə inamsızlıq və günahkarlıq hissi
Həyatın mənasız olduğunu düşünmək, hətta intihar fikirləri
Anksiyete:
Davamlı narahatlıq və qorxu hissi
Fikrini cəmləməkdə çətinlik
Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, tərləmə və titrəmə
Əzələ gərginliyi
Daim "pis bir şey olacaq" qorxusu
Sosial vəziyyətlərdən çəkinmə və ya qaçınma
Necə Kömək Edə Bilərik?
1. Dinləyin və Dəstək Olun
Onların duyğularını dinləyin və anlamağa çalışın.
Tənqid və ya mühakimədən çəkinin. “Sən niyə belə hiss edirsən?” kimi ifadələrdən qaçının.
Əvəzinə, "Mən səni dinləmək üçün buradayam" və ya "Sənin üçün narahatam, kömək etmək istəyirəm" kimi ifadələrdən istifadə edin.
2. Onları Ciddiyə Alın
Onların hisslərini kiçiltməyin. Məsələn, “Bu, keçər” və ya “Sən sadəcə çox düşünürsən” kimi ifadələrdən çəkinin.
Onların hisslərinin real və təsirli olduğunu qəbul edin.
3. Praktiki Yardım Təklif Edin
Günlük işlərdə vəzifələrin yükünü azaltmağa kömək edin (məsələn, alış-veriş, yemək bişirmək və s.).
İradəli hərəkətlər etmək üçün təşviq edin, lakin onları məcbur etməyin.
4. Peşəkar Yardım Almaq Üçün Təşviq Edin
Onlara psixoloq və ya psixiatrla danışmağı təklif edin.
Əgər bir mütəxəssislə əlaqə qurmaqdan çəkinirlərsə, bunun normal olduğunu vurğulayın və onlara ilk addımda dəstək olun.
Peşəkar terapiya və ya dərman müalicəsi çox vaxt effektivdir.
5. Onların Sosial Dəstəklə Əlaqəsini Təşviq Edin
Yaxın dostlar və ailə ilə əlaqədə qalmağın vacibliyini xatırladın.
Sosial dəstək onların özlərini tənha hiss etməməsinə kömək edir.
6. Sağlam Həyat Tərzini Təşviq Edin
Yüngül fiziki fəaliyyət təklif edin (məsələn, gəzinti və ya yoga).
Sağlam qidalanma və kifayət qədər yuxunun vacibliyini vurğulayın.
7. Səbirli Olun
Depressiya və anksiyete bərpa prosesi vaxt tələb edir. Onlara təzyiq göstərməyin.
Hər bir kiçik irəliləyişə görə onları təqdir edin.
8. Təhlükə Əlamətlərinə Diqqət Edin
Əgər onların intihar fikirlərindən bəhs etdiyini hiss edirsinizsə, dərhal ciddi yanaşın.
Bu halda, peşəkar yardımı daha tez təşkil etmək vacibdir.
Hər zaman onlara tək olmadıqlarını xatırladın və bir mütəxəssislə əlaqə qurmağa kömək edin.
Nə Etməməliyik?
Onları məcbur etməyin: “Sadəcə xoşbəxt ol” və ya “Hər şey yaxşı olacaq” kimi ifadələrdən uzaq durun.
Məsələlərini kiçiltməyin və ya müqayisə etməyin: “Başqaları daha pis vəziyyətdədir” kimi sözlərdən çəkinin.
Passiv və ya uzaq davranmayın: Onların mübarizəsində aktiv iştirak etmək vacibdir.
Özünüzü Necə Qoruya Bilərsiniz?
Siz dəstək olmaq istəsəniz də, öz emosional və fiziki sağlamlığınızı qorumağı unutmayın.
Öz hisslərinizlə bağlı açıq olun və lazım olduqda, siz də dəstək alın.
Müntəzəm olaraq istirahət edin və stress idarəsi üsullarından istifadə edin.
Unutmayın, dəstək olmaq prosesində hər bir səmimi jest böyük dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Depressiya və anksiyete ilə yaşayan insanlar üçün ən vacib olan şey, onları anlayan və dəstəkləyən birinin olduğunu bilmələridir.