Diabet haqqında
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Diabet Xəstəliyi və Onun Əsas Növləri
Diabet, orqanizmdə insulin hormonunun istehsalı və ya istifadəsi ilə bağlı yaranan xroniki bir sağlamlıq vəziyyətidir. Bu xəstəliyin müxtəlif növləri mövcuddur və hər bir növün inkişaf mexanizmi fərqlidir. Diabetin idarə olunması, xəstənin həyat keyfiyyətini qorumaq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Tip 1 Diabet
Tip 1 diabet adətən uşaqlıq və ya yeniyetməlik dövründə diaqnoz qoyulan bir növdür. Bu vəziyyətdə immunitet sistemi mədəaltı vəzinin insulin istehsal edən beta hüceyrələrinə hücum edir. Nəticədə insulin istehsalı kəskin şəkildə azalır və ya tamamilə dayanır. Bu səbəbdən, Tip 1 diabetli xəstələr üçün süni şəkildə insulin qəbulu (məsələn, nasos vasitəsilə) mütləqdir.
Tip 2 Diabet
Dünya miqyasında ən çox rast gəlinən növ olan Tip 2 diabet, daha çox yaşlı insanlarda müşahidə olunur. Bu halda orqanizm ya insulinə qarşı mənfi reaksiya verir (insulin müqaviməti), ya da kifayət qədər insulin istehsal edə bilmir. Tip 2 diabet, fərdi pəhriz dəyişiklikləri, artan fiziki fəaliyyət və bəzən tibbi dərman müalicəsi ilə effektiv şəkildə idarə oluna bilər.
Gestasiya Diabeti
Gestasiya diabeti yalnız hamiləlik dövründə yaranan və adətən doğuşdan sonra yox olan bir növdür. Hamilə qadının orqanizmi, hamiləliyin artan tələblərini qarşılamaq üçün kifayət qədər insulin istehsal edə bilmədikdə bu vəziyyət yaranır. Həm ananın, həm də uşağın sağlamlıq risklərini minimuma endirmək üçün bu müddət ərzində ciddi nəzarət vacibdir.
Diabetin Əsas Simptomları
Diabet xəstəliyinin erkən mərhələdə müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı simptomlara diqqət yetirilməlidir:
- Tez-tez sidik çıxarma
- Davamlı susuzluq və aclıq hissi
- Yorğunluq və halsızlıq
- Görüşdə bulanıqlıq
- Yaraların gec sağalması
- İnfeksiyalara qarşı həssaslıq və tez yoluxma
- Qeyri-adi çəki itirilməsi və ya artımı
Diaqnoz və Müalicə Yanaşmaları
Diabetin diaqnozu peşəkar laboratoriya şəraitində aparılan qan testləri ilə qoyulur. Bu diaqnostik prosedurlara aşağıdakılar daxildir:
| Test növü | Təsviri |
|---|---|
| Qanda qlikoz səviyyəsi | Qandakı şəkərin anlıq miqdarını ölçür |
| HbA1c testi | Son 2-3 aylıq orta şəkər səviyyəsini göstərir |
| İnsulin səviyyələri | Qandakı insulin miqdarını müəyyən edir |
Müalicə yanaşmaları diabetin növünə və xəstənin fərdi ehtiyaclarına uyğun olaraq fərqlənir. İnsulin iynələri, oral dərmanlar, sağlam pəhriz və müntəzəm fiziki aktivlik diabetin idarə edilməsində əsas komponentlərdir.
Diabetin vaxtında diaqnozu və düzgün idarə edilməsi; göz, böyrək, sinir və ürək kimi həyati orqanlarda yarana biləcək ağır fəsadların qarşısını alır. Hər hansı bir simptom müşahidə edildikdə dərhal tibbi məsləhət alınmalıdır.
