Düz bağırsaq sallanması, səbəbləri, müalicəsi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Düz Bağırsaq Sallanması Nədir?
Düz bağırsaq sallanması (rektal prolaps), bağırsağın son hissəsinin anal dəlikdən xaricə doğru çıxması ilə xarakterizə olunan bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət xəstələrin həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir və mütəxəssis müdaxiləsi tələb edir. Bəzən xalq arasında bu vəziyyət bağırsaq sürüşməsi kimi də adlandırılır.
Düz Bağırsaq Sallanmasının Səbəbləri
Düz bağırsaq sallanmasının inkişafında bir çox faktor rol oynayır. Bu vəziyyətə səbəb olan əsas amillər aşağıdakılardır:
- Doğum sayının çox olması
- Xroniki qəbizlik və nəcis ifrazı zamanı həddindən artıq güc vermə
- Həddindən çox öskürmə və davamlı ishal
- Nəcis yumşaldan dərmanlardan (laksativlər) uzunmüddətli və çox istifadə
- Çanaq dibi funksiyalarının pozulması
- Onurğa beyni yaralanmaları
- Hirschsprung xəstəliyi və bənzər patologiyalar
Əsas Şikayətlər və Simptomlar
Xəstələr tərəfindən ən çox ifadə edilən şikayətlər düz bağırsağın funksional pozğunluqları ilə bağlıdır:
- Böyük bayıra çıxan zaman nəcisin tam boşalmaması hissi
- Nəcis və qazı saxlaya bilməmək (inkontinensiya)
- Tez-tez böyük bayıra getmə ehtiyacının yaranması
- Xroniki qəbizlik və defekasiya zamanı həddindən artıq güc tətbiq etmək
Diaqnoz Necə Qoyulur?
Düz bağırsaq sallanmasının, xüsusilə 3-cü tipinin diaqnozunu qoymaq mütəxəssis üçün çətin deyildir. Xəstənin şikayətləri dinlənildikdən sonra, xəstəyə çömbələrək güc verməsi tövsiyə edilir; bu zaman sallanma vizual olaraq rahatlıqla müşahidə oluna bilir. Dəqiq diaqnoz və dərəcəni müəyyən etmək üçün aşağıdakı müayinələrdən istifadə olunur:
| Müayinə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Defekoqrafiya | Defekasiya prosesinin rentgenoloji müayinəsi |
| ERUS | Endorektal ultrasəs müayinəsi |
| Pelvik MRT | Çanaq orqanlarının maqnit rezonans tomoqrafiyası |
Düz Bağırsaq Sallanmasının Müalicə Üsulları
Müalicə əsasən cərrahi yolla həyata keçirilir və iki əsas yanaşma mövcuddur:
Perineal Yolla Aparılan Əməliyyatlar
Bu üsulda əməliyyat anal nahiyədən icra edilir:
- Altemeier üsulu: Sallanmış bağırsaq kəsilərək uc-uca anastamoz qoyulur (ilk dəfə 1971-ci ildə tətbiq edilib).
- Delorme əməliyyatı: Mukozal rezeksiya və büzmə əməliyyatıdır.
- Transsakral rektopeksiya: Düz bağırsaq içəridən sakrum sümüyünə tikilir.
- Thiersch və Mikulic əməliyyatları: Digər perineal cərrahi variantlardır.
Qarından Daxil Olmaqla Aparılan Əməliyyatlar
- Roscoe-Graham üsulu: Çanaq dibinin bərkidilməsi əsas götürülür.
- Goldberg-Frykman üsulu: S-vari bağırsaq çıxarılır və rektopeksiya icra olunur.
- Muir üsulu: Düz bağırsağın anterior rezeksiyası həyata keçirilir.
- Levator əzələsinin yığılması: Çanaq əzələlərinin möhkəmləndirilməsi.
Müalicə Olunmazsa Yaranacaq Ağırlaşmalar
Əgər düz bağırsaq sallanması vaxtında müalicə edilməzsə, aşağıdakı ciddi fəsadlar yarana bilər:
- Davamlı anal ağrı və perianal abses
- Nəcis və qaz saxlaya bilməmək probleminin dərinləşməsi
- Perianal fistul və bağırsağın deşilməsi (perforasiya)
Cərrahiyyədən sonra isə nadir hallarda qanama, yarada infeksiyalaşma, rektovaginal fistul və ya bağırsaq divertikulu kimi ağırlaşmalar müşahidə oluna bilər.
Tez-tez Soruşulan Suallar
Düz bağırsaq sallanmasını babasildən necə ayırmaq olar?
Əsas fərq çıxan hissənin mənşəyidir. Düz bağırsaq sallanmasında bağırsağın daha yuxarı hissələri xaricə çıxdığı halda, babasil xəstəliyində yalnız anal nahiyəyə yaxın olan toxumalar xaricə çıxır. Həmçinin bu vəziyyət poliplər və bədxassəli şişlərlə də qarışıq salına bilər.
Əməliyyatdan sonra təkrar ehtimalı varmı?
Bəli, xüsusilə əməliyyatdan sonra təbii yolla doğuş edən qadınlarda xəstəliyin yenidən əmələ gəlmə riski mövcuddur.
