Endosonoqrafiya nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Endosonoqrafiya Nədir və Necə Tətbiq Olunur?
Endosonoqrafiya, endoskopik və ultrasəs müayinə üsullarının üstünlüklərini bir araya gətirən müasir bir diaqnostika metodudur. Bu prosedur zamanı distal hissəsinə ultrasəs sensoru əlavə olunmuş xüsusi bir endoskopdan istifadə edilir. Bu texnologiya daxili orqanların həm vizual, həm də ultrasəs görüntülərini eyni vaxtda əldə etməyə imkan verir.
Endosonoqrafiya Müayinəsinin Aparılma Qaydası
Prosedur texniki baxımdan adi mədə endoskopiyasına bənzəyir. Endoskop udlaq vasitəsilə qida borusuna, oradan isə həzm sistemi boyunca nazik bağırsağın başlanğıcına qədər daxil edilir. Müayinə zamanı həkim həm qida borusunun yaxınlığındakı döş qəfəsi orqanlarını, həm də həzm sisteminin ilkin seqmentinin selikli qişasını ətraflı qiymətləndirir.
Zond daha dərinə hərəkət etdikcə mədənin endoskopik endosonoqrafiyası mərhələsinə keçilir. Bu mərhələdə mədə divarları, selikli qişanın vəziyyəti, patoloji böyümə sahələri və yaraların mövcudluğu araşdırılır. Ultrasəs sensoru onikibarmaq bağırsağa endirildikdə isə mədəaltı vəzi, öd yolları və öd kisəsinin vəziyyəti dəqiq şəkildə nəzərdən keçirilir.
Endosonoqrafiya İlə Müayinə Olunan Orqanlar
Endoskopik endosonoqrafiya vasitəsilə mədə divarından keçməklə aşağıdakı yuxarı qarın boşluğu orqanları və toxumaları müayinə edilir:
- Mədəaltı vəzi və onun kanalları;
- Qaraciyər, öd kisəsi və öd yolları;
- Dalaq və ətraf toxumalar;
- Limfa düyünləri;
- Sol böyrək və sol böyrəküstü vəzi;
- Böyük arterial və venoz damarlar, həmçinin sinir düyünləri.
Diaqnostik Üstünlüklər: Punksiya və Biopsiya
Lazım gəldikdə, xüsusi ponksiyon iynələri vasitəsilə həm həzm sistemi divarlarından, həm də bitişik orqanlardan material götürülə bilər. Bu proses sitoloji və histoloji müayinə üçün əvəzsizdir. Punksiya endosonoqrafiya xüsusilə onkoloji proseslərin diaqnostikasında və mübahisəli tibbi məsələlərdə düzgün müalicə taktikasının seçilməsinə imkan verən kritik bir prosedurdur.
Prosedura Hazırlıq Mərhələsi
Qida borusunun endosonoqrafiyası ciddi hazırlıq tələb edən bir prosesdir. Müalicə həkimi xəstənin xroniki xəstəliklərini və allergik reaksiyalarını müəyyən etdikdən sonra aşağıdakı analizlər tələb olunur:
| Analiz Növü | Təsviri |
|---|---|
| Qan Analizləri | Ümumi, biokimyəvi və koaquloqramma |
| Sidik Analizi | Ümumi göstəricilərin yoxlanılması |
Prosedurdan üç gün əvvəl xüsusi pəhriz saxlanılmalı, ağır və yağlı qidalar rasiondan çıxarılmalıdır. Qaz əmələ gətirən süd məhsulları və maya bişmişləri məhdudlaşdırılmalıdır. Son qida qəbulu prosedurdan 8-10 saat əvvəl olmalıdır. Müayinə günü siqaret çəkmək və mədə möhtəviyyatının rəngini dəyişən dərmanlar qəbul etmək qadağandır.
Müayinədən Sonra Diqqət Edilməli Məqamlar
Prosedurdan sonra xəstə bir neçə saat ərzində palatada müşahidə altında saxlanılır. Evdə sakit mühit təmin edilməli, yemək və su qəbuluna yalnız 2 saatdan sonra başlanılmalıdır. Əgər müayinə zamanı sedativ dərmanlar istifadə olunubsa, həmin gün avtonəqliyyat idarə etmək və yüksək konsentrasiya tələb edən işlərlə məşğul olmaq tövsiyə edilmir.
Mümkün Fəsadlar və Risklər
Qaydalara uyğun aparılan endosonoqrafiya adətən ağırlaşmalara səbəb olmur. Lakin nadir hallarda aşağıdakı fəsadlar müşahidə edilə bilər:
- Selikli qişanın zədələnməsi və damar qanaxmaları.
- Daxili orqanların deşilməsi (perforasiya).
- Ürək aritmiyaları və ya dərman allergiyası.
- Öd yollarının və ya ağciyərlərin infeksion xəstəlikləri.
Əksər hallarda xəstələr müayinədən sonra yalnız müvəqqəti narahatlıq və ümumi zəiflik hiss edirlər.
