Xoşxassəli qaraciyər şişləri
Ən Yaygın Xoşxassəli Qaraciyər Şişləri
Hemanjioma
Qaraciyərdə ən yaygın xoşxassəli şiş növüdür.
Qan damarlarının yığılmasından ibarətdir.
Adətən simptomlara səbəb olmur və təsadüfi olaraq aşkar edilir.
Fokal Nodular Hiperplaziya (FNH)
Qaraciyərdə nodül formasında böyüyən bir şişdir.
Ümumiyyətlə simptomlara səbəb olmur və cərrahiyə müdaxilə tələb etmir.
Hepatosellüler Adenoma
Qaraciyər hüceyrələrindən əmələ gələn nadir bir xoşxassəli şişdir.
Hormonal dəyişikliklər, xüsusən oral kontraseptivlərin istifadəsi ilə əlaqəli ola bilər.
Böyüyərək qarın ağrısı və ya qanaxma kimi simptomlara səbəb ola bilər.
Simptomlar
Xoşxassəli qaraciyər şişlərinin əksəriyyəti simptomlara səbəb olmur. Lakin bəzi hallarda, xüsusən şiş böyük olduqda və ya komplikasiyalar yaratdıqda, aşağıdakı simptomlar ortaya çıxa bilər:
Qarın ağrısı və ya narahatlıq.
Qarında kütlə hissi.
Bulantı və ya qusma.
İştahsızlıq və ya kilo itkisi.
Diaqnoz
Xoşxassəli qaraciyər şişləri adətən təsadüfən aşkar edilir, məsələn, başqa bir vəziyyət üçün aparılan təsvirləmə testləri zamanı. Diaqnostik metodlar arasında:
Ultrasəs: Qaraciyərdəki şişləri vizuallaşdırmaq üçün.
MRI və ya CT skan: Şişin ölçüsünü, formasını və dəqiq yerini müəyyən etmək üçün.
Biopsiya: Şişin malign (bədxassəli) olmadığını təsdiqləmək üçün toxuma nümunəsi götürülə bilər.
Müalicə
Xoşxassəli qaraciyər şişlərinin müalicəsi şişin növündən, ölçüsündən və simptomların varlığından asılıdır.
İzləmə və Müşahidə
Əksər xoşxassəli qaraciyər şişləri simptomlara səbəb olmursa, yalnız müntəzəm izləmə və müşahidə tələb edir.
Cərrahi Müdaxilə
Şiş böyükdürsə, sürətlə böyüyürsə və ya simptomlara səbəb olursa, cərrahi yolla çıxarılması tövsiyə edilə bilər.
Hepatosellüler adenoma kimi bəzi şiş növləri üçün cərrahiyə müdaxilə daha çox tövsiyə edilir.
Hormonal Dəyişikliklər
Hormonal müalicələrdən istifadə edən xəstələrdə, xüsusən oral kontraseptivlər istifadə edən qadınlarda, dərman istifadəsinin dayandırılması şişin kiçilməsi ilə nəticələnə bilər.
Profilaktika
Xoşxassəli qaraciyər şişlərinin qarşısını almaq üçün xüsusi bir profilaktik tədbir yoxdur, lakin sağlam həyat tərzi və müntəzəm tibbi müayinələr şişlərin erkən diaqnozunu təmin edə bilər.
Qaraciyərə zərər verə biləcək maddələrdən (alkoqol, hepatotoksik dərmanlar) uzaq durmaq faydalı ola bilər.
Xoşxassəli qaraciyər şişləri ümumiyyətlə həyat üçün təhlükə yaratmır, lakin müntəzəm tibbi nəzarət altında olmaq və lazımi hallarda müalicə almaq vacibdir.