Göz iltihabı nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Göz İltihabı və Onun Əsas Növləri
Göz iltihabı, gözün müxtəlif təbəqələrində meydana gələn və vaxtında müdaxilə edilmədikdə ciddi fəsadlara yol aça bilən bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət infeksiyalar, allergik reaksiyalar və ya travmalar nəticəsində yarana bilər. Göz sağlamlığını qorumaq üçün iltihabın növlərini və əlamətlərini tanımaq böyük əhəmiyyət kəsb edir.
1. Konyunktivit (Gözün ağ təbəqəsinin iltihabı)
Gözün ağ hissəsini və göz qapaqlarının daxili səthini əhatə edən konyunktivanın iltihablanmasıdır. Bu xəstəlik viral, bakterial infeksiyalar və ya müxtəlif allergiyalar səbəbindən yaranır. Əsas simptomları arasında göz qızarması, qaşınma, göz sulanması və bəzən irinli axıntı müşahidə olunur.
2. Blefarit (Göz qapaqlarının iltihabı)
Göz qapaqlarının kənar hissələrinin iltihabı olan blefarit, adətən yağ bezlərinin tıxanması, bakteriyalar və ya rosacea kimi dəri xəstəlikləri nəticəsində inkişaf edir. Xəstələrdə göz qapaqlarında qaşınma, qızartı, qabıqlanma və kirpik tökülməsi kimi hallar baş verir.
3. Uveit (Gözün orta təbəqəsinin iltihabı)
Uvea (iris, siliyer cisim və xoroid) adı verilən gözün orta təbəqəsini təsir edən bu iltihab növü, infeksiya, travma və ya Behçet xəstəliyi kimi autoimmun xəstəliklərdən qaynaqlana bilər. Simptomları arasında göz ağrısı, işığa həssaslıq, bulanıq görmə və qızartı yer alır.
4. Keratit (Buynuz qişanın iltihabı)
Gözün ön şəffaf hissəsi olan buynuz qişanın iltihabıdır. Kontakt linzalardan düzgün istifadə etməmək, göz travmaları və infeksiyalar bu vəziyyətə səbəb olur. Keratit zamanı şiddətli ağrı, qızartı, işığa həssaslıq və görmənin bulanıqlaşması qeydə alınır.
5. Endoftalmit (Göz almasının daxili iltihabı)
Göz almasının iç hissəsini təsir edən bu ciddi infeksiya növü, adətən cərrahi müdaxilələr, ağır travmalar və ya infeksiyalar nəticəsində yaranır. Şiddətli ağrı, bulanıq görmə və şişkinlik ən bariz əlamətləridir.
6. Dakriosistit (Göz yaşı kisəsinin iltihabı)
Göz yaşı kanallarının tıxanması və iltihablanması nəticəsində yaranır. İnfeksiya və ya kanal tıxanması əsas səbəblərdir. Göz altındakı nahiyədə ağrı, şişkinlik və irinli axıntı ilə özünü büruzə verir.
Göz İltihabının Səbəbləri
Göz iltihabının yaranma faktorları müxtəlifdir və aşağıdakı kateqoriyalara bölünür:
- İnfeksiyalar: Bakterial (stafilokoklar, streptokoklar), viral (adenovirus, herpes simplex) və göbələk/parazit mənşəli amillər.
- Allergik Reaksiyalar: Toz, polen və ev heyvanlarının tükü kimi allergenlər.
- Travmalar və Zədələnmələr: Fiziki zədələr, kimyəvi maddələrin təsiri və ya gözə dəmir/toz hissəciklərinin düşməsi.
- Autoimmun Xəstəliklər: Behçet xəstəliyi, romatoid artrit və sarkoidoz.
Göz İltihabının Əlamətləri
İltihabın növündən asılı olmayaraq, ümumi simptomlar aşağıdakı kimidir:
| Simptom | Təsviri |
|---|---|
| Qızartı | Gözün ağ hissəsinin rənginin dəyişməsi |
| Hissiyyat | Qaşınma, yanma və ya göz qapaqlarında ağırlıq |
| Axıntı | Sulanma və ya irinli (çirkli) axıntı |
| Görmə | Bulanıqlıq və ya görmə kəskinliyinin azalması |
| Həssaslıq | İşığa qarşı həssaslıq (fotofobi) |
Göz İltihabının Müalicə Üsulları
Evdə Tətbiq Oluna Biləcək Yanaşmalar
Gözləri təmiz saxlamaq üçün steril tənzif və ya salin məhlulu istifadə edilməlidir. Göz qapaqlarındakı iltihabı azaltmaq üçün isti kompres tətbiq oluna bilər. Quru və narahat gözlər üçün isə reseptsiz süni gözyaşı damcılarından istifadə mümkündür.
Tibbi Dərman Müalicəsi
Bakterial infeksiyalar üçün antibiotik damcılar, herpes virusu üçün antiviral dərmanlar və allergik vəziyyətlər üçün antihistamin damcılar təyin edilir. Şiddətli iltihab hallarında yalnız həkim tövsiyəsi ilə steroid damcılar istifadə oluna bilər.
Tibbi və Cərrahi Müdaxilə
Endoftalmit və ya dakriosistit kimi ağır hallarda cərrahi drenaj tələb oluna bilər. Həmçinin, ağır infeksiyalarda göz içi inyeksiyalar tətbiq olunur.
Profilaktika: Göz İltihabından Qorunma Yolları
- Gigiyena: Əlləri tez-tez yuyun və gözlərə toxunmaqdan çəkinin.
- Kontakt Linzalar: Linzaları gecə çıxarın və təmizliyini mütəmadi təmin edin.
- Allergenlər: Allergiyaya səbəb olan faktorlardan uzaq durun.
- Müayinə: Göz sağlamlığı üçün mütəmadi həkim nəzarətindən keçin.
Nə Vaxt Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Əgər göz ağrısı şiddətlidirsə, birdən-birə görmə itkisi və ya bulanıqlığı yaranıbsa, mütləq mütəxəssisə müraciət edilməlidir. İrinli axıntı və qızartı 2-3 gündən çox davam etdikdə, həmçinin yüksək qızdırma müşahidə olunduqda vaxt itirmədən həkimə gedilməlidir. Unutmayın ki, erkən diaqnoz ciddi fəsadların qarşısını alır.