Göz iltihabı nədir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Göz İltihabı Nədir?
Göz iltihabı, gözün müxtəlif təbəqələrində infeksiya, allergiya və ya travma nəticəsində yaranan ciddi bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət vaxtında müalicə edilmədikdə görmə itkisinə qədər ciddi fəsadlar törədə bilər. Göz iltihabının növlərini, simptomlarını və müasir müalicə üsullarını bilmək, göz sağlığını qorumaq üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Göz İltihabının Əsas Növləri
Göz iltihabı təsirlənən nahiyəyə görə bir neçə qrupa bölünür. Ən çox rast gəlinən növlər aşağıdakılardır:
- Konyunktivit (Gözün ağ təbəqəsinin iltihabı): Gözün ağ hissəsini və göz qapaqlarının daxili səthini əhatə edən konyunktivanın iltihablanmasıdır. Viral, bakterial infeksiyalar və ya allergiyalar səbəbindən yaranır. Əsas simptomları göz qızarması, qaşınma, sulanma və irinli axıntıdır.
- Blefarit (Göz qapaqlarının iltihabı): Göz qapaqlarının kənar hissələrinin iltihabıdır. Yağ bezlərinin tıxanması, bakteriyalar və ya rosacea kimi dəri xəstəlikləri buna səbəb olur. Qabıqlanma və kirpik tökülməsi ilə müşahidə edilir.
- Uveit (Gözün orta təbəqəsinin iltihabı): İris, siliyer cisim və xoroidi əhatə edən uvea təbəqəsinin iltihabıdır. İnfeksiyalar, travmalar və ya Behçet xəstəliyi kimi autoimmun xəstəliklər nəticəsində yaranır.
- Keratit (Buynuz qişanın iltihabı): Gözün ön şəffaf hissəsi olan buynuz qişanın iltihabıdır. Kontakt linzalardan yanlış istifadə və travmalar əsas səbəblər arasındadır. İşığa həssaslıq və bulanıq görmə ən bariz əlamətləridir.
- Endoftalmit (Göz almasının daxili iltihabı): Gözün daxili hissəsini təsir edən, cərrahi müdaxilə və ya ağır travmalardan sonra yaranan ciddi bir infeksiyadır.
- Dakriosistit (Göz yaşı kisəsinin iltihabı): Göz yaşı kanallarının tıxanması nəticəsində yaranan iltihabdır. Göz altındakı nahiyədə şişkinlik və ağrı ilə özünü göstərir.
Göz İltihabının Səbəbləri Nələrdir?
Gözlərdə iltihabın yaranmasına bir çox fərqli amil təsir edə bilər. Bu səbəbləri aşağıdakı cədvəldə ümumiləşdirmək mümkündür:
| Səbəb Kateqoriyası | Təsviri |
|---|---|
| İnfeksiyalar | Bakterial (Stafilokok, streptokok), Viral (Adenovirus, herpes) və göbələklər. |
| Allergik Reaksiyalar | Toz, polen, ev heyvanı tükləri kimi allergenlər. |
| Travmalar | Fiziki zədələnmələr, kimyəvi maddələr və gözdə qalan yad cisimlər (dəmir, toz). |
| Autoimmun Xəstəliklər | Behçet xəstəliyi, romatoid artrit və sarkoidoz. |
Göz İltihabının Ümumi Əlamətləri
Əgər aşağıdakı simptomlardan birini və ya bir neçəsini yaşayırsınızsa, gözünüzdə iltihab ola bilər:
- Gözlərdə nəzərəçarpan qızartı və şişkinlik.
- Şiddətli qaşınma, yanma və ya batma hissi.
- Göz sulanması və ya irinli axıntı.
- Görmənin bulanıqlaşması.
- Fotofobi (işığa qarşı həssaslıq).
- Göz qapaqlarında ağırlıq hissi.
Göz İltihabının Müalicə Üsulları
Müalicə prosesi iltihabın növünə və şiddətinə görə fərdi şəkildə təyin edilir.
1. Evdə Tətbiq Oluna Biləcək Yanaşmalar
İltihabın ilkin mərhələsində gözləri təmiz saxlamaq vacibdir. Steril tənzif və ya salin məhlulu ilə təmizləmə aparılmalı, yağ bezlərini rahatlatmaq üçün isti kompres tətbiq edilməlidir. Quruluğu aradan qaldırmaq üçün süni göz yaşlarından istifadə oluna bilər.
2. Dərman Müalicəsi
- Antibiotiklər: Bakterial infeksiyalar üçün damcı və məlhəmlər.
- Antiviral dərmanlar: Herpes virusu mənşəli iltihablar üçün.
- Antihistaminlər: Allergik reaksiyaları yatırmaq üçün.
- Steroidlər: Şiddətli iltihabı azaltmaq üçün (yalnız həkim nəzarəti ilə).
3. Tibbi və Cərrahi Müdaxilə
Endoftalmit və ya dakriosistit kimi ağır hallarda cərrahi drenaj və ya göz içi inyeksiyalar tələb oluna bilər.
Profilaktika: Göz İltihabından Qorunma Yolları
Göz sağlığınızı qorumaq üçün bu qaydalara əməl edin:
- Gigiyena: Əllərinizi tez-tez yuyun və gözlərinizə toxunmaqdan çəkinin.
- Kontakt Linzalar: Linzaları gecə çıxarın və steril saxlanmasına diqqət edin.
- Allergenlər: Allergiyaya səbəb olan faktorlardan uzaq durun.
- Müayinə: Müntəzəm olaraq oftalmoloq müayinəsindən keçin.
Nə Vaxt Həkimə Müraciət Etməli?
Əgər şiddətli göz ağrısı, qəfil görmə itkisi, 3 gündən çox davam edən irinli axıntı və ya yüksək qızdırma müşahidə olunursa, vaxt itirmədən həkimə müraciət edilməlidir. Erkən diaqnoz ciddi fəsadların qarşısını alan ən vacib amildir.
