Kandidoz

Səbəblər

Kandidozun yaranmasına səbəb olan əsas amillər:

İmmunitet sisteminin zəifləməsi: İmmunitet sistemi zəif olan insanlarda, məsələn, HIV/AIDS olanlar, xərçəng müalicəsi alanlar və ya orqan transplantasiyası keçirmiş şəxslərdə.

Antibiotiklərin uzun müddətli istifadəsi: Antibiotiklər, bədənin təbii bakteriya florasını məhv edərək Candida göbələklərinin çoxalmasına şərait yarada bilər.

Hormonal dəyişikliklər: Hamiləlik, menstruasiya və ya hormonal dəyişikliklər.

Diyabet: Qan şəkərinin yüksək olması Candida infeksiyası riskini artırır.

Nəmli və isti mühitlər: Məsələn, tez-tez nəmli paltar geyinmək və ya gigiyenaya düzgün riayət etməmək.

Simptomlar

Kandidozun simptomları infeksiyanın yerləşdiyi yerə görə dəyişir:

Oral kandidoz (ağız boşluğunda):

Ağızda və ya dil üzərində ağ ləkələr

Boğaz ağrısı və yutma çətinliyi

Ağız künclərində çatlar

Dad dəyişiklikləri və ağızda pis dad

Genital kandidoz (vaginal və ya penil kandidoz):

Vaginal bölgədə qaşıntı və yanma

Qalın, ağ rəngli ifrazat

Cinsi əlaqə zamanı ağrı

Penisdə qızartı və qaşıntı

Dəri kandidozu:

Qızartı və qaşıntılı dəri səthləri

İrinli və ya pullu ləkələr

Əksər hallarda nəmli bölgələrdə, məsələn, qasıq, qoltuqaltı və ya sinə altında

İnvaziv kandidoz (qanın, ürəyin, beyin və ya digər orqanların yoluxması):

Yüksək hərarət və üşütmə

Əzələ və oynaqlarda ağrı

Həddindən artıq yorğunluq

Düşük qan təzyiqi və şok

Diaqnoz

Kandidozun diaqnozu klinik simptomlar və laboratoriya testləri ilə qoyulur:

Fiziki müayinə: Həkim infeksiya əlamətlərini vizual olaraq qiymətləndirir.

Laboratoriya testləri: Mədəniyyət testləri, mikroskopik analizlər və qanın mikrobioloji testləri.

Seroloji testlər: Qanda Candida antikorlarının və antigenlərinin yoxlanması.

Müalicə

Kandidozun müalicəsi infeksiyanın yerləşdiyi yerə və şiddətinə görə dəyişir:

Oral kandidoz:

Antifungal dərmanlar: Nistatin, klotrimazol və ya flukonazol kimi dərmanlar.

Ağız gigiyenasının yaxşılaşdırılması: Dişləri müntəzəm fırçalamaq və ağız yuyucu vasitələrdən istifadə etmək.

Genital kandidoz:

Vaginal krem və ya suppozitoriyalar: Məsələn, mikonazol və ya klotrimazol.

Oral antifungal dərmanlar: Flukonazol və ya itrakonazol.

Daimi gigiyena: Genital bölgəni quru və təmiz saxlamaq.

Dəri kandidozu:

Antifungal kremlər və məlhəmlər: Klortimazol, mikonazol və ya terbinafin.

Dərinin quru saxlanması: Dərini quru və təmiz saxlamaq və nəmli paltarlardan çəkinmək.

İnvaziv kandidoz:

İntravenoz antifungal dərmanlar: Amfoterisin B, flukonazol və ya ekinokandinlər.

Hospitalizasiya və intensiv terapiya: Ciddi hallarda hospitalizasiya və müalicə tələb oluna bilər.

Evdə Baxım və Profilaktika

Daimi gigiyena: Bədəni təmiz və quru saxlamaq.

Balanslı qidalanma: Şəkərli və yüksək karbohidratlı qidaları məhdudlaşdırmaq.

Nəmli paltarlardan çəkinmək: İsti və nəmli mühitlərdən qaçınmaq.

Antibiotiklərin ehtiyatla istifadəsi: Yalnız lazım olduqda və həkim nəzarəti altında istifadə etmək.

İmmunitet sistemini gücləndirmək: Sağlam qidalanma və müntəzəm fiziki fəaliyyət.

Fəsadlar

Davamlı infeksiyalar: Təkrarlayan və ya xroniki kandidoz.

İnvaziv infeksiyalar: İnvaziv kandidoz ciddi və həyati təhlükəli ola bilər.

Digər orqanlarda zədələnmə: İnvaziv kandidozun müalicə olunmaması digər orqanlara zərər verə bilər.

Kandidoz ciddi və həyat keyfiyyətini təsir edə bilən bir infeksiya ola bilər. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomlar idarə edilə bilər və xəstənin həyat keyfiyyəti yaxşılaşdırıla bilər. Əgər bu infeksiyaya dair şübhəniz varsa və ya simptomlar yaşayırsınızsa, bir həkimə müraciət etmək vacibdir.