Histerektomiya (uterin çıxarılması) əməliyyatı nədir?
Histerektomiyanın Növləri
Total Histerektomiya:
Uşaqlıq və uşaqlıq boynu (serviks) çıxarılır.
Ən çox rast gəlinən histerektomiya növüdür.
Subtotal (Qismən) Histerektomiya:
Yalnız uşaqlıq çıxarılır, lakin uşaqlıq boynu qalır.
Radikal Histerektomiya:
Uşaqlıq, uşaqlıq boynu, yumurtalıqlar, fallop boruları və yaxın limfa düyünləri çıxarılır.
Adətən uşaqlıq və ya serviks xərçəngində istifadə olunur.
Total Histerektomiya Adneksektomiya ilə:
Uşaqlıq, uşaqlıq boynu, yumurtalıqlar və fallop borularının çıxarılması.
Histerektomiyanın Səbəbləri
Histerektomiya üçün göstərişlər müxtəlif tibbi vəziyyətləri əhatə edir:
Uşaqlıq Miomaları:
Uşaqlığın xoşxassəli şişləri, böyük ölçüdə və ya şiddətli qanaxmaya səbəb olduqda.
Uşaqlıq Xərçəngi və ya Servikal Xərçəng:
Uşaqlıq və uşaqlıq boynunun xərçəngi hallarında.
Endometrioz:
Uşaqlıqdan kənar endometriumun böyüməsi səbəbindən.
Ağır Menstrual Qanaxma:
Digər müalicə metodları təsirli olmadıqda.
Uşaqlıq Prolapsı:
Uşaqlığın aşağı enməsi.
Xroniki Pelvik Ağrı:
Uşaqlıqla əlaqəli səbəblərdən qaynaqlanan uzunmüddətli ağrılar.
Pelvik İltihab Xəstəliyi (PID):
Ciddi və xroniki pelvik infeksiyalar.
Histerektomiya Prosedurunun Gedişi
Əməliyyatın hansı üsulla aparılacağı xəstənin tibbi vəziyyətinə və əməliyyatın məqsədinə bağlıdır:
Abdominal Histerektomiya:
Qarın bölgəsində kəsik açılaraq uşaqlıq çıxarılır.
Vaginal Histerektomiya:
Uşaqlıq vaginal yoldan çıxarılır, kəsik yoxdur.
Laparoskopik Histerektomiya:
Kiçik kəsiklərdən istifadə edilərək uşaqlıq laparoskopla çıxarılır.
Robotla Dəstəklənən Laparoskopik Histerektomiya:
Robot texnologiyası ilə dəqiq cərrahi müdaxilə.
Histerektomiya Əməliyyatından Sonra Sağalma
Erkən Dövr
Xəstəxanada qalma müddəti cərrahi üsula bağlı olaraq 1-3 gün arasında dəyişir.
Ağrı, şişkinlik və yorğunluq hissi ola bilər.
Uzunmüddətli Dövr
Tam sağalma müddəti:
Abdominal histerektomiya: 4-6 həftə.
Laparoskopik və vaginal histerektomiya: 2-4 həftə.
Fiziki fəaliyyətə tədricən qayıdılır.
Histerektomiya Əməliyyatının Mümkün Fəsadları
Qısa Müddətli Fəsadlar:
Qanaxma.
İnfeksiya.
Qarında şişkinlik və ya ağrı.
Uzunmüddətli Fəsadlar:
Hormonal dəyişikliklər (yumurtalıqlar çıxarılarsa, erkən menopauza).
Pelvik bölgədə diskomfort.
Psixoloji təsirlər (hormonal dəyişikliklərə və ya reproduktiv funksiyanın itirilməsinə görə).
Histerektomiya Əməliyyatından Sonra Həyat
Menstruasiyanın Dayanması:
Əgər uşaqlıq tamamilə çıxarılıbsa, menstruasiya sona çatır.
Hamiləlik Qabiliyyətinin İtirilməsi:
Histerektomiya ilə hamiləlik mümkün deyil.
Hormonal Dəyişikliklər:
Yumurtalıqlar çıxarıldıqda, estrogen və progesteron səviyyələri azalır, menopauza simptomları inkişaf edə bilər.
Normal Həyat Tərzinə Qayıdış:
Əməliyyatdan sonra xəstələr adi fəaliyyətlərinə dönə bilər və bir çox hallarda əvvəlkindən daha sağlam və rahat həyat yaşaya bilərlər.
Alternativ Müalicə Yolları
Əgər histerektomiya mütləq göstəriş deyilsə, digər müalicə yolları nəzərdən keçirilə bilər:
Hormon terapiyası.
Miomların çıxarılması (miyomektomiya).
Endometriumun ablasyonu.
Nəticə
Histerektomiya əməliyyatı qadın sağlamlığını qorumaq üçün vacib bir cərrahi prosedurdur. Əgər bu əməliyyat düşünülürsə, risklər, faydalar və alternativ müalicə üsulları haqqında ətraflı müzakirə aparmaq üçün həkimlə məsləhətləşmək vacibdir.