İshal üçün nə yaxşıdır?

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
İshal Zamanı Nə Etməli? Effektiv Müalicə və Qidalanma Üsulları
İshal, bədənin sürətlə maye itirməsinə səbəb olan və həzm sisteminin tarazlığını pozan bir sağlamlıq problemidir. İshalın idarə edilməsində əsas diqqət yetirilməli olan məqamlar maye balansını qorumaq və bağırsaqları sakitləşdirən düzgün qidaları seçməkdir. Bu məqalədə ishalı yüngülləşdirmək üçün evdə tətbiq edə biləcəyiniz ən effektiv üsulları və diqqət yetirməli olduğunuz qaydaları təqdim edirik.
1. Maye Balansını Qoruyun
İshal zamanı bədən çoxlu miqdarda maye və elektrolit itirir. Bu itkiləri əvəz etmək və dehidratasiyanın (susuzlaşma) qarşısını almaq üçün aşağıdakıların qəbulu vacibdir:
- Sadə su: Susuzluğu azaltmaq və bədənin nəm balansını saxlamaq üçün.
- Elektrolit məhlulları: Apteklərdə satılan rehidrasiya məhlulları (ORS) itirilmiş duz və elektrolitləri əvəz etmək üçün idealdır.
- Təbii içkilər: Hindistan cevizi suyu, şəffaf bulyon və ya şorba.
- Evdə hazırlanan duzlu-şəkərli qarışıq: 1 litr qaynadılmış suya 6 çay qaşığı şəkər və 1 çay qaşığı duz əlavə edərək hazırlaya bilərsiniz.
2. Bağırsaqları Sakitləşdirən Qidalar Yeyin
İshal zamanı asan həzm olunan və bağırsaqlara yük salmayan qidalar seçilməlidir. Bu dövrdə dünyada qəbul edilmiş BRAT pəhrizi tətbiq edilə bilər:
| Qida Növü | Faydası |
|---|---|
| Banan | Kalium ehtiyatını artırır və nəcisi bərkidir. |
| Ağ düyü | Bağırsaqları rahatlaşdırır və həzmi asandır. |
| Alma püresi | Nəcis konsistensiyasını yaxşılaşdırır. |
| Qızarmış ağ çörək | Sadə karbohidrat mənbəyi kimi enerji verir. |
Bunlarla yanaşı, yulaf əzməsi, kartof püresi, duzsuz və yağsız bişmiş toyuq və düyü suyu da bağırsaq sağlamlığı üçün faydalıdır.
3. Probiyotiklərdən və Bitki Çaylarından İstifadə Edin
Bağırsaq florasını bərpa etmək və spazmları azaltmaq üçün təbii dəstəkçilərdən istifadə etmək olar:
- Probiyotiklər: Yoğurt və kefir bağırsaqlardakı faydalı bakteriyaları bərpa edir. Xüsusilə antibiotik istifadəsi ilə bağlı ishallarda probiyotik əlavələr tövsiyə olunur.
- Nanə çayı: Bağırsaq spazmlarını azaldır.
- Çobanyastığı çayı: İltihabı və narahatlığı yüngülləşdirir.
- Zəncəfil çayı: Ürəkbulanmanı azaltmağa kömək edir.
4. İshal Zamanı Qidalanmadan Çəkiniləcək Məhsullar
Bəzi qidalar bağırsaq hərəkətliliyini artıraraq vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər. Aşağıdakılardan uzaq durmaq lazımdır:
- Yağlı və qızardılmış qidalar.
- Süd və süd məhsulları (laktozaya həssaslıq varsa).
- Şəkərli və qazlı içkilər.
- Çiy meyvə və tərəvəzlər (həddindən artıq lif ehtiva etdikləri üçün).
- Ədviyyatlı yeməklər.
5. Evdə Tətbiq Edilən Digər Vasitələr
- Zərrin toxumu (fenugreek): 1 çay qaşığı zərrin toxumunu yoğurta qarışdırıb qəbul edin.
- Alma sirkəsi: 1 stəkan suya 1-2 çay qaşığı əlavə edərək gündə 2 dəfə için.
- Darçın və bal: 1 çay qaşığı darçını bal ilə qarışdırıb qəbul etmək faydalı ola bilər.
- Qara çay: Güclü dəmlənmiş qara çay ishalın yüngülləşməsinə kömək edir.
Hansı Hallarda Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Əgər aşağıdakı ciddi simptomlar müşahidə olunarsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət edilməlidir:
- İshal 3 gündən çox davam edirsə.
- Qanlı və ya qara rəngli nəcis varsa.
- Şiddətli qarın ağrısı və ya yüksək qızdırma müşahidə edilirsə.
- Ağız quruluğu, sidiyin azalması və dərinin quru olması kimi susuzlaşma əlamətləri varsa.
- Körpələrdə və ya yaşlılarda ishal baş veribsə.
Profilaktik Tədbirlər və Gigiyena
İshaldan qorunmaq üçün təhlükəsiz su və qida qəbuluna diqqət yetirilməlidir. Əlləri mütəmadi olaraq sabunla yumaq, qidaların saxlanması və bişirilməsi zamanı gigiyena qaydalarına riayət etmək yoluxucu ishal riskini minimuma endirir. Əlamətlər pisləşərsə, mütləq mütəxəssis rəyi alınmalıdır.
