Kəmərləyici dəmrov
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Kəmərləyici Dəmrov Nədir?
Kəmərləyici dəmrov, varicella-zoster virusunun yenidən aktivləşməsi nəticəsində yaranan, ağrılı dəri səpgiləri ilə xarakterizə olunan bir infeksiyadır. Bu virus eyni zamanda suçiçəyi xəstəliyinin də törədicisidir. Xəstəlik adətən bədənin bir tərəfində zolaq şəklində yayılan qabarcıqlarla özünü büruzə verir.
Kəmərləyici Dəmrovun Yaranma Səbəbləri
Xəstəliyin əsas səbəbi bədəndə gizli qalan varicella-zoster virusunun müəyyən faktorlar nəticəsində yenidən fəaliyyətə keçməsidir. Virusun aktivləşməsini təhrik edən əsas amillər aşağıdakılardır:
- Yaşlanma: Yaş artdıqca immun sisteminin təbii olaraq zəifləməsi virusun aktivləşməsinə şərait yaradır.
- İmmunitet zəifliyi: Xərçəng, HIV/AIDS kimi xəstəliklər və ya immunsupressiv dərmanların istifadəsi orqanizmin müdafiə qabiliyyətini azaldır.
- Stress: Həm fiziki, həm də emosional gərginlik virusun oyanmasına səbəb ola bilər.
- Fiziki travma: Sinir sisteminə birbaşa təsir edən fiziki zədələnmələr xəstəliyi tetikləyə bilər.
Kəmərləyici Dəmrovun Simptomları
Kəmərləyici dəmrovun əlamətləri adətən dərinin müəyyən bir nahiyəsində lokallaşır. Ən çox rast gəlinən simptomlar bunlardır:
- Dəri səpgiləri: Gövdə və ya üz bölgəsində, bədənin yalnız bir tərəfində yaranan qızartı və qabarcıqlar.
- Ağrı və yanma: Səpgili nahiyədə hiss olunan şiddətli ağrı, yanma hissi və yüksək həssaslıq.
- Qabarcıqlar: İçərisi maye ilə dolu olan kiçik qabarcıqlar bir neçə gün ərzində yayılır və daha sonra qabıqlanır.
- Ümumi narahatlıq: Yüksək hərarət, baş ağrısı, daimi yorğunluq və ümumi zəiflik hissi.
Diaqnozun Qoyulması
Həkim tərəfindən qoyulan diaqnoz əsasən klinik simptomlara və xəstənin tibbi tarixinə əsaslanır. Fiziki müayinə zamanı səpgilərin xarakteri yoxlanılır və xəstənin əvvəllər suçiçəyi keçirib-keçirmədiyi araşdırılır. Zəruri hallarda dəqiq diaqnoz üçün dəri səpgilərindən nümunə götürülərək laboratoriya testləri həyata keçirilə bilər.
Müalicə Metodları
Müalicənin əsas məqsədi simptomların şiddətini azaltmaq və infeksiya müddətini qısaltmaqdır. Müalicə prosesində istifadə olunan vasitələr aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir:
| Müalicə Növü | İstifadə Olunan Vasitələr |
|---|---|
| Antiviral Dərmanlar | Acyclovir, Valacyclovir, Famciclovir |
| Ağrıkəsicilər | Ibuprofen, Paracetamol, Narkotik ağrıkəsicilər |
| Lokal Vasitələr | Lidokain kremi və ya plastırları |
| Antihistaminiklər | Difenhidramin, Loratadin (qaşıntı üçün) |
| Digər | Kortikosteroidlər (iltihab üçün), Antikonvulsantlar (sinir ağrısı üçün) |
Evdə Baxım və Profilaktika
Xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq və sağalma prosesini sürətləndirmək üçün müəyyən qaydalara əməl edilməlidir. İnfeksiyalı nahiyəyə toxunmamaq və yaxşı gigiyena qaydalarına riayət edərək səpgiləri təmiz, quru sarğılarla örtmək vacibdir. Soyuq kompreslər ağrı və qaşıntını azaltmağa kömək edir. Həmçinin, stressin idarə edilməsi virusun yenidən aktivləşmə riskini minimuma endirir.
Peyvəndlənmə
Kəmərləyici dəmrovdan qorunmaq üçün iki əsas peyvənd növü tətbiq edilir. Suçiçəyi keçirməmiş şəxslər üçün Varicella peyvəndi, yaşlılar və immun sistemi zəif olanlar üçün isə Herpes zoster peyvəndi (Shingrix və ya Zostavax) tövsiyə olunur.
Müalicə Edilməyən Hallarda Yarana Biləcək Fəsadlar
Ciddi hallarda və ya müalicə gecikdirildikdə xəstəlik ağır fəsadlara yol aça bilər:
- Postherpetik nevralgiya: Səpgilər sağaldıqdan sonra belə davam edən uzunmüddətli sinir ağrısı.
- Görmə itkisi: Səpgilərin göz ətrafında yerləşdiyi hallarda yaranan ciddi risk.
- Nevroloji problemlər: Beyin və ya onurğa beyninin iltihablanması.
- Dəri infeksiyaları: Yaraların üzərində yaranan ikincili bakterial infeksiyalar.
Kəmərləyici dəmrov həyat keyfiyyətinə ciddi təsir edən bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə simptomları idarə etmək mümkündür. Əgər xəstəliyin əlamətlərini hiss edirsinizsə, dərhal peşəkar tibbi yardım almağınız vacibdir.
