Karpal tunel sindromunun səbəbləri nələrdir? Kimdə Görülür?

Karpal Tunel Sindromu Nədir və Kimlərdə Görülür?

Karpal tunel sindromu, xüsusilə biləyin davamlı olaraq əyilmiş vəziyyətdə qaldığı hərəkətlər nəticəsində yaranan bir sağlamlıq problemidir. Bu vəziyyət, bilək kanalından keçən sinirlərin sıxılması ilə xarakterizə olunur. Peşə fəaliyyəti ilə əlaqədar olaraq kompüter istifadəçiləri, əl işləri ilə məşğul olanlar, evdar qadınlar, tekstil işçiləri və qəssablar arasında bu sindroma çox rast gəlinir.

Xəstəliyin inkişafında yaş və cinsiyyət amilləri də mühüm rol oynayır. Xüsusilə 40-60 yaş arası fərdlər və qadınlar risk qrupuna daxildir. Bundan əlavə, hormonal dəyişikliklər səbəbindən bir çox hamilə qadın bu xəstəliklə üzləşir; lakin bu vəziyyət adətən hamiləliyin başa çatması ilə ortadan qalxır. Diabet, romatoid artrit, hipotiroidizm, piylənmə və podaqra kimi xroniki xəstəliklər də biləkdə sinir sıxılması riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Karpal Tunel Sindromu Üçün Risk Qrupları

Aşağıdakı amillərə sahib olan insanlar karpal tunel sindromunun inkişafı baxımından yüksək risk altındadırlar:

• Peşəkar amillər: Biləklərini sıxan və ya gərgin saxlayanlar (məsələn, kompüter istifadəçiləri).
• Struktur amillər: Bilək kanalı anadangəlmə dar olan insanlar.
• Yuxu vərdişləri: Əlləri başının altında yatanlar.
• Musiqiçilər: Piano və ya qalın simli alətlərdən istifadə edənlər.
• Cinsiyyət və Yaş: Qadınlar və 40-60 yaş arası fərdlər.
• Hormonal vəziyyətlər: Hamiləlik dövründə olan qadınlar.
• Sistemik xəstəliklər: Diabet, podaqra, piylənmə və hipotiroidizm xəstələri.

Karpal Tunel Sindromunun Əsas Simptomları

Karpal tunel sindromu özünü müxtəlif sensor və motor pozğunluqlarla büruzə verir. Əsas simptomlar adətən əl nahiyəsində cəmləşsə də, bəzən qola doğru yayıla bilər.

Əllərdə müşahidə olunan əlamətlər:

• Əllərdə zəiflik və tez yorulma hissi.
• Xüsusilə ilk 3 barmaqda qarışqalanma (karıncalanma).
• Əl nahiyəsində kəskin və ya küt ağrılar.
• Barmaqlarda hissiyatın azalması və uyuşma.

Qolda müşahidə olunan əlamətlər:

• Qol boyunca yayılan zəiflik.
• Qol nahiyəsində uyuşma və ağrı hissi.

Diaqnozun Qoyulması: EMG Testinin Önəmi

Yuxarıda qeyd olunan simptomlar karpal tunel xəstəliyinin göstəricisi ola bilər. Lakin dəqiq diaqnoz üçün mütləq mütəxəssis həkimə müraciət edilməlidir. Bu xəstəliyi bənzər simptomları olan digər narahatlıqlarla qarışdırmaq mümkündür.

Həkim fiziki müayinə və xəstəlik tarixçəsini dinlədikdən sonra qəti diaqnoz üçün EMG (elektromioqrafiya) testini tələb edir. EMG testi, elektrik siqnallarının sinir daxilində necə daşındığını ölçən və sinir sıxılmasının dərəcəsini müəyyən edən ən etibarlı metoddur.

Karpal Tunel Sindromunun Müalicə Üsulları

Müalicə prosesi xəstəliyin mərhələsinə və sinir sıxılmasının şiddətinə görə dəyişir. İlkin mərhələdə cərrahi olmayan metodlara üstünlük verilir.

Qeyri-Cərrahi Müalicə Metodları

1. Dərman Müalicəsi: Antiinflamatuar dərmanlar və steroid inyeksiyaları şişkinliyi azaldır.
2. Fiziki Terapiya: Əl məşqləri və fizioterapiya tətbiqləri.
3. Dəstəkləyici Vasitələr: Bilək şinləri (ortezlər) və əlin istirahət etdirilməsi.

Cərrahi Müdaxilə (Karpal Tunel Əməliyyatı)

Konservativ müalicənin nəticə vermədiyi hallarda cərrahi əməliyyat zəruridir. Müasir tibdə bu proses olduqca sadə və effektivdir:

Bu mikro müdaxilə sayəsində sıxılmaya səbəb olan toxuma rahatlaşdırılır və sinir üzərindəki təzyiq tamamilə aradan qaldırılır.