Mədənin boruvari rezeksiyası (Sleeve gastrectomy)
Əməliyyatın Məqsədi
Mədənin boruvari rezeksiyası, ciddi piylənmə və onunla əlaqəli sağlamlıq problemləri olan şəxslərdə kilo itkisini təmin etmək məqsədilə həyata keçirilir. Bu əməliyyat, aşağıdakı sağlamlıq problemlərinin idarə edilməsində də faydalı ola bilər:
Tip 2 diabet
Hipertoniya (yüksək qan təzyiqi)
Yüksək xolesterol
Yuxu apnesi
Gastroezofageal reflü xəstəliyi (GERD)
Artroz (osteoartrit)
Əməliyyatın Prinsipi
Mədənin boruvari rezeksiyası əməliyyatı, laparoskopik metodla həyata keçirilir və iki əsas mərhələdən ibarətdir:
Mədənin çıxarılması:
Mədənin böyük bir hissəsi (təxminən 70-80%) cərrahi olaraq çıxarılır. Bu, mədənin həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və yemək qəbulunu məhdudlaşdırır.
Mədənin yenidən formalaşdırılması:
Mədənin qalan hissəsi dar, boru şəklində bir struktur halına gətirilir. Bu, qida qəbulunu məhdudlaşdırmaqla yanaşı, qrelin hormonunun (iştahanı tənzimləyən hormon) istehsalını da azaldır.
Risklər və Komplikasiyalar
Mədənin boruvari rezeksiyası ciddi cərrahi müdaxilə olduğundan, bir sıra risklər və komplikasiyalar daşıyır:
Əməliyyat zamanı və sonrası risklər:
Enfeksiyalar
Qanaxma
Anesteziya ilə əlaqəli risklər
Uzun müddətli komplikasiyalar:
Qida maddələrinin malabsorbsiya problemi (nadir hallarda)
Qastrit, ülserlər və ya mədə xoraları
Reflü xəstəliyi
Mədə sızması (leakage)
Qida keçişi ilə bağlı problemlər (qarın ağrısı, bulantı və qusma)
Əməliyyatdan Sonra
Əməliyyatdan sonra xəstələrə xüsusi bir pəhriz proqramı və həyat tərzi dəyişiklikləri tövsiyə olunur:
Qidalanma:
Əvvəlcə maye qidalar, sonra püredilmiş qidalar və daha sonra yumşaq qidalara keçiş.
Kiçik porsiyalarla qidalanmaq və yaxşıca çeynəmək.
Zülal, vitamin və mineral əlavələri qəbul etmək (xüsusilə B12, dəmir, kalsium və D vitamini).
Qazlı içkilər, şəkərli qidalar və yüksək yağlı qidalardan qaçınmaq.
Fiziki Aktivlik:
Yüngül fiziki fəaliyyətə başlamaq və zamanla intensivliyi artırmaq.
Mütəmadi olaraq məşq etmək və aktiv bir həyat tərzi sürdürmək.
Müntəzəm Tibbi Yoxlamalar:
Əməliyyatdan sonra həkim tərəfindən müntəzəm yoxlamalar və izlənmə.
Qan testləri və vitamin/mineral səviyyələrinin izlənməsi.
Üstünlüklər və Dezavantajlar
Üstünlüklər:
Mədənin boruvari rezeksiyası, digər bariatrik əməliyyatlarla müqayisədə daha az komplikasiya riski daşıya bilər.
Qida maddələrinin malabsorbsiya problemi daha az rast gəlinir.
İştahanın azalması və erkən doyma hissi təmin edilir.
Dezavantajlar:
Qida keçişi və həzm problemləri yaşana bilər.
Geri dönülməz bir prosedurdur, yəni mədənin çıxarılan hissəsi geri qaytarıla bilməz.
Uzun müddətli vitamin və mineral çatışmazlığı riski.
Mədənin boruvari rezeksiyası, ciddi piylənmə və onunla əlaqəli sağlamlıq problemlərinin idarə edilməsi üçün təsirli bir üsul ola bilər. Əməliyyatın riskləri və komplikasiyaları nəzərə alınaraq, bu qərarın diqqətlə düşünülməsi və tibbi mütəxəssislərlə məsləhətləşilməsi vacibdir.