Mikroblu revmatizm
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Kəskin Revmatik Qızdırma Nədir?
Kəskin revmatik qızdırma, adətən streptokok infeksiyasından 1-5 həftə sonra inkişaf edən və bədənin müxtəlif sistemlərinə təsir göstərən iltihabi bir xəstəlikdir. Bu vəziyyət xüsusilə ürək, oynaqlar, dəri və sinir sistemində ciddi fəsadlara yol aça bilər. Xəstəliyin vaxtında müəyyən edilməsi və düzgün müalicə protokollarının tətbiqi gələcəkdə yarana biləcək ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Kəskin Revmatik Qızdırmanın Simptomları
Xəstəlik müxtəlif klinik əlamətlərlə özünü büruzə verir. Simptomların şiddəti və növü fərddən-fərdə dəyişə bilər. Əsas simptomlar aşağıdakılardır:
- Qızdırma: Xəstəliyin başlanğıcında müşahidə olunan yüksək hərarət.
- Oynaq Ağrısı və Şişkinlik: Adətən diz, dirsək, ayaq biləyi və bilək kimi böyük oynaqları təsir edən, simmetrik xarakterli ağrılar.
- Kardit: Ürəyin iltihablanması nəticəsində ürək klapanlarının zədələnməsi. Bu zaman sinə ağrısı, ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı və ümumi zəiflik hissi yaranır.
- Dəri Səpgiləri: Eritema marginatum adlanan, xarakterik halqavari qırmızı səpgilərin yaranması.
- Xorea: Sydenham xoreası olaraq bilinən, üz, əllər və ayaqlarda müşahidə olunan ani, qeyri-iradi hərəkətlər.
- Dərialtı Düyünlər: Oynaqların yaxınlığında yerləşən, dərinin altındakı sərt və ağrısız kiçik düyünlər.
Xəstəliyin Yaranma Səbəbləri
Kəskin revmatik qızdırmanın əsas səbəbi streptokok bakteriyalarına qarşı orqanizmin verdiyi immun reaksiyadır. İmmunitet sistemi bakteriyalarla mübarizə apararkən, səhvən bədənin öz sağlam toxumalarına hücum etməyə başlayır. Bu patoloji proses nəticəsində ürək, oynaqlar və sinir sistemində iltihabi zədələnmələr meydana gəlir.
Diaqnostika və Jones Meyarları
Diaqnoz qoyularkən xəstənin klinik simptomları, laboratoriya müayinələri və xəstəlik tarixi ətraflı şəkildə nəzərdən keçirilir. Tibbi praktikada diaqnoz üçün Jones meyarları əsas götürülür:
| Əsas (Major) Meyarlar | Kiçik (Minor) Meyarlar |
|---|---|
| Kardit | Qızdırma |
| Poliartrit (çoxlu oynaq iltihabı) | Artralgiya (oynaq ağrısı) |
| Sydenham xoreası | Yüksək ESR və ya CRP səviyyəsi |
| Eritema marginatum | EKQ-də uzadılmış PR intervalı |
| Subkutan (dərialtı) düyünlər | Streptokok infeksiyasının laborator sübutu |
Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün ASO titrləri və ya sürətli streptokok testləri kimi laborator müayinələr də mütləq şəkildə aparılmalıdır.
Müalicə və Profilaktika Üsulları
Müalicənin əsas məqsədi infeksiyanı nəzarət altına almaq, simptomları yüngülləşdirmək və ağırlaşmaların qarşısını almaqdır. Müalicə prosesi aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
Terapevtik Müdaxilələr
- Antibiotik Terapiyası: Streptokok infeksiyasını aradan qaldırmaq üçün penisilin və ya alternativ antibiotiklər tətbiq edilir. Təkrar hücumların qarşısını almaq üçün uzunmüddətli profilaktik antibiotik istifadəsi tövsiyə olunur.
- İltihab Əleyhinə Dərmanlar: Oynaq ağrılarını azaltmaq üçün aspirin və ya NSAİİ qrupu dərmanlar istifadə olunur. Ağır kardit hallarında kortikosteroidlər təyin edilə bilər.
- İstirahət: Xüsusilə ürək zədələnməsi (kardit) olan hallarda ürəyi qorumaq üçün yataq istirahəti vacibdir.
Qarşısının Alınması
Streptokok infeksiyalarının erkən müalicəsi ən effektiv profilaktikadır. Boğaz infeksiyası əlamətləri olan şəxslər dərhal həkimə müraciət etməli və müalicəyə başlamalıdırlar. Əvvəllər bu xəstəliyi keçirmiş şəxslər üçün uzunmüddətli profilaktik antibiotik istifadəsi və müntəzəm həkim nəzarəti fəsadlardan qorunmaq üçün zəruridir.