Piyelonefrit (kəskin, xroniki)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Piyelonefrit: Böyrək İltihabı Haqqında Hərtərəfli Məlumat
Piyelonefrit, böyrəklərin toxumalarında meydana gələn ciddi bir iltihabi prosesdir. Bu xəstəlik adətən sidik yollarında başlayan bakterial infeksiyanın yuxarıya doğru hərəkət edərək böyrəklərə çatması nəticəsində yaranır. Piyelonefrit, klinik gedişatına görə kəskin və xroniki olmaqla iki əsas formaya bölünür. Hər iki vəziyyət vaxtında müdaxilə edilmədikdə böyrək funksiyalarına ciddi zərər verə bilər.
Kəskin Piyelonefrit və Onun Simptomları
Kəskin piyelonefrit, birdən-birə başlayan və şiddətli klinik mənzərə ilə xarakterizə olunan bir böyrək iltihabıdır. Bu vəziyyət çox vaxt sidik yollarındakı infeksiyanın sürətlə böyrəklərə sıçraması ilə inkişaf edir. Xəstəliyin vaxtında müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı əlamətlərə diqqət yetirilməlidir:
- Yüksək hərarət və şiddətli titrəmə
- Bel nahiyəsində və ya yan tərəfdə kəskin ağrılar
- Üşütmə hissi
- Mədə bulantısı və qusma
- Sidiyin rəngində dəyişiklik (buludlu və ya qanlı görünüş)
- Tez-tez və ağrılı sidik ifrazı
Xroniki Piyelonefrit: Uzunmüddətli Böyrək İltihabı
Xroniki piyelonefrit, böyrəklərdə təkrarlanan və ya davamlı infeksiyalar nəticəsində yaranan uzunmüddətli iltihab prosesidir. Bu forma adətən sidik axınına mane olan faktorlar və ya böyrəklərin anatomik quruluşundakı anormallıqlar səbəbindən meydana gəlir. Xroniki piyelonefritin əsas simptomları bunlardır:
- Müalicəyə baxmayaraq təkrarlanan sidik yolu infeksiyası (SYİ) simptomları
- Daimi və ya müəyyən aralıqlarla yaranan bel ağrısı
- Ümumi halsızlıq və xroniki yorğunluq
- Yüksək təzyiq (hipertansiyon) inkişaf riski
Piyelonefrit Diaqnozu Necə Qoyulur?
Dəqiq diaqnoz qoymaq üçün həkim tərəfindən kompleks müayinələr aparılır. Bu prosesə fiziki müayinə ilə yanaşı aşağıdakı laborator və instrumental tədqiqatlar daxildir:
- Sidik təhlili: Bakteriyaların və ağ qan hüceyrələrinin (leykositlərin) aşkarlanması üçün.
- Qan təhlilləri: İnfeksiyanın dərəcəsini və böyrək funksiyalarını qiymətləndirmək üçün.
- Təsviri tədqiqatlar: Böyrəklərin strukturunu görmək üçün ultrasəs (USM) və ya KT (kompüter tomoqrafiyası).
Müalicə Metodları və Qarşısının Alınması
Piyelonefritin müalicəsi infeksiyanın növünə və xəstənin ümumi vəziyyətinə uyğun olaraq fərdiləşdirilir. Müalicə prosesində tətbiq edilən əsas üsullar aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir:
| Müalicə Üsulu | Təsviri |
|---|---|
| Antibiotiklər | İnfeksiyanı aradan qaldırmaq üçün ən vacib vasitədir. Kəskin hallarda geniş spektrli, xroniki hallarda isə fərdiləşdirilmiş preparatlar seçilir. |
| Ağrıkəsicilər | Ağrını və iltihabı azaltmaq üçün anti-inflamatuar dərmanlar istifadə olunur. |
| Maye Qəbulu | İnfeksiyanın bədəndən daha sürətli xaric edilməsi üçün bol su içmək mütləqdir. |
| Cərrahi Müdaxilə | Xroniki hallarda anatomik anormallıqları və ya sidik axınındakı maneələri aradan qaldırmaq üçün tətbiq edilə bilər. |
Profilaktika: Piyelonefritdən qorunmaq üçün sidik yolları infeksiyalarını erkən mərhələdə müalicə etmək və şəxsi gigiyena qaydalarına ciddi riayət etmək vacibdir.
