PİYLƏNMƏ VƏ MORBİD PİYLİLİK NƏDİR?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Piylənmənin Sağlamlıq Üçün Təhlükələri və Səbəb Olduğu Xəstəliklər
Piylənmə orqanizmin bütün sistemlərində ciddi pozğunluqlara yol açan kompleks bir sağlamlıq problemidir. Mütəxəssislərin rəyinə əsasən, piylənmədən əziyyət çəkən insanlar öz yaşıdları ilə müqayisədə orta hesabla 12-15 il daha az ömür sürürlər. Bu vəziyyət təkcə fiziki deyil, həm də psixoloji sağlamlığa mənfi təsir göstərərək həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır.
Piylənmənin birbaşa və ya dolayısı ilə səbəb olduğu əsas xəstəliklər aşağıdakılardır:
- 2-ci tip şəkərli diabet və hipertoniya
- Ürək-damar xəstəlikləri və yağ mübadiləsi pozğunluqları
- Yuxu apnesi və tənəffüs sistemi problemləri
- Reflü, sümük və oynaq xəstəlikləri
- Cinsi funksiya pozğunluqları
- Depressiya və sosial həyatda yaranan psixi problemlər
- Döş və kolon xərçəngi kimi bəzi bədxassəli şişlər
Piylənmənin Müalicə Üsulları və Həyat Tərzi Dəyişikliyi
Piylənmənin müalicəsi çoxşaxəli yanaşma tələb edir. Müalicə prosesində tətbiq olunan əsas metodlar dörd qrupa bölünür: pəhriz, məşq, dərman müalicəsi və cərrahi müdaxilə. Müalicənin uğurlu olması üçün xəstələr ilk növbədə həyat tərzini köklü şəkildə dəyişməli, düzgün qidalanma təhsili almalı və idmanı gündəlik həyatlarının ayrılmaz hissəsinə çevirməlidirlər.
Dərman müalicəsi müəyyən xəstə qruplarında sınaqdan keçirilsə də, bir çox preparatın ciddi yan təsirləri mövcuddur. Hazırda həm yüksək effektivliyə malik, həm də yan təsirləri minimal olan ideal bir dərman vasitəsi hələ ki, yoxdur.
Morbid Piylənmədə Cərrahiyyənin Rolu
Araşdırmalar göstərir ki, morbid piylənmənin müalicəsində qeyri-cərrahi üsullarla qalıcı çəki itirmə nisbəti cəmi 2% civarındadır. Bu səbəbdən, morbid piylənmənin ən effektiv və qalıcı müalicə üsulu cərrahiyyə hesab olunur. Piylənmənin müalicəsi tam bir komanda işidir və bu prosesdə aşağıdakı mütəxəssislər iştirak etməlidir:
- Endokrinologiya mütəxəssisi
- Ümumi cərrah
- Psixiatr
- Qidalanma və pəhriz mütəxəssisi
Hansı Xəstələrə Cərrahi Müalicə Tövsiyə Edilir?
Cərrahi müdaxilə hər bir xəstə üçün fərdi şəkildə qiymətləndirilir. Tibbi göstərişlərə əsasən, cərrahiyyə aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
| Xəstə Qrupu | Bədən Kütlə İndeksi (BKİ) | Əlavə Şərtlər |
|---|---|---|
| Morbid Obez | BKİ ≥ 40 kq/m² | Heç bir əlavə xəstəlik olmasa belə |
| Obez | BKİ 35-40 kq/m² | Hipertoniya, Ürək-damar xəstəliyi, Tip 2 DM və ya Yuxu apnesi kimi ən azı bir xəstəlik olduqda |
Bu meyarlara cavab verən xəstələrdə cərrahi müalicə sağlamlıq vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün ən etibarlı yol hesab olunur.
