Prediabet - Gizli Şəkər
Prediabet, ya da bəzən "gizli şəkər" adlandırılan vəziyyət, qan şəkəri səviyyələrinin normaldan yüksək, lakin hələ də şəkərli diabet diaqnozu üçün kifayət qədər yüksək olmadığı bir durumdur. Bu, tip 2 diabetə tərəf irəliləyən bir prosesin başlanğıc mərhələsi kimi görülə bilər və ehtimal ki, metabolik sindromun bir hissəsidir.
Prediabetin Əlamətləri və Risk Faktorları
Prediabet çox vaxt simptomsuz olur və adətən rutin tibbi yoxlanışlar zamanı aşkarlanır. Bununla belə, bəzi risk faktorları var ki, bu da prediabetin inkişaf riskini artırır:
- Artıq Çəki və Piylənmə: Xüsusən də bədənin orta hissəsində artıq yağ toplanması.
- Fiziki İnaktivlik: Düzenli fiziki fəaliyyətin olmaması.
- Yaş: 45 yaş və daha yuxarı olmaq riski artırır.
- Ailə Tarixi: Ailə üzvlərində diabet tarixçəsi.
- Gestasiya Diabeti Tarixçəsi: Hamiləlik zamanı şəkərli diabeti olmuş qadınlar.
- Poliqistik Over Sendromu: Bu vəziyyət də prediabet riskini artırır.
Prediabetin İdarəsi və Müalicəsi
Prediabet, sağlam həyat tərzi dəyişiklikləri ilə idarə edilə bilən bir vəziyyətdir. Bu dəyişikliklər şəkərli diabetin inkişafını gecikdirə və ya tamamilə qarşısını ala bilər:
- Sağlam Qidalanma: Bədən çəkisini idarə etmək və qan şəkəri səviyyələrini normada saxlamaq üçün sağlam, balanslı qidalanma vacibdir.
- Fiziki Aktivlik: Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikdə fiziki aktivlik tövsiyə olunur.
- Çəki İdarəsi: Artıq çəki, prediabetin və diabetin inkişaf riskini artırır, buna görə də sağlam çəkiyə nail olmaq və onu saxlamaq mühümdür.
- Tibbi Nəzarət: Prediabetli şəxslər, qan şəkəri səviyyələrini mütəmadi olaraq yoxlatmalı və sağlamlıq mütəxəssisi ilə mütəmadi əlaqədə olmalıdır.
Prediabetin erkən aşkarlanması və idarə edilməsi, şəkərli diabetin qarşısını almaq üçün ən yaxşı yoldur. Eyni zamanda, ürək-damar xəstəlikləri, böyrək xəstəlikləri və digər sağlamlıq məsələlərinin riskini azaltmağa kömək edir.