Zəhərli Zob - Qalxanabənzər vəz
Zəhərli zob, qalxanabənzər vəz (tiroid) tərəfindən həddindən artıq tiroid hormonlarının istehsal olunması ilə xarakterizə olunan bir tiroid pozğunluğudur. Bu vəziyyətə adətən hipertiroidizm (tiroid hiperaktivliyi) deyilir və bir sıra müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Zəhərli zobun ən yaygın səbəbləri arasında Graves xəstəliyi (avtoimmun bir vəziyyət), tiroid düyünləri və tiroidit (tiroid iltihabı) daxildir.
Zəhərli Zobun Simptomları
Zəhərli zobun simptomları dəyişkən ola bilər və xəstədən xəstəyə fərqlilik göstərə bilər, lakin ən yaygın simptomlar aşağıdakılardır:
- Qəfil çəki itirilməsi
- Yüksək əsəbiyyət və ya həyəcan
- Qalb döyüntüsü və ya qalb ritminin artması
- Tərləmənin artması
- İstilikə dözümsüzlük
- Yorğunluq və əzələ zəifliyi
- Uyqusuzluq
- Qabarıq gözlər (Graves xəstəliyində)
- Əllərin titrəməsi
- İshal və ya bağırsaq fəaliyyətinin artması
- Adət dövrünün dəyişməsi
Zəhərli Zobun Diaqnozu və Müalicəsi
Zəhərli zobun diaqnozu üçün həkim tərəfindən fiziki müayinə, anamnez (xəstəlik tarixçəsi), qan testləri (tiroid funksiyası testləri) və bəzən də tiroid ultrasəsi və ya radioaktiv yod skanı kimi tədqiqatlar aparılır.
Müalicə seçimləri xəstəliyin səbəbinə və şiddətinə bağlıdır:
- Antitiroid Dərmanlar: Tiroid hormonlarının istehsalını azaltmaq üçün istifadə olunur.
- Radioaktiv Yod Müalicəsi: Tiroid vəzinin bir hissəsini məhv etmək üçün istifadə olunur.
- Cərrahi Müdaxilə: Bəzən tiroid vəzinin bir hissəsinin və ya tamamının çıxarılması lazım ola bilər.
- Beta-Blokatorlar: Simptomları, xüsusən qalb döyüntülərini və əsəbiyyəti idarə etmək üçün verilir.
Zəhərli zobun idarə edilməsi və müalicəsi üçün endokrinoloq kimi mütəxəssis bir həkimlə məsləhətləşmək mühümdür. Müalicənin məqsədi tiroid hormonlarını normal səviyyələrə qaytarmaq və xəstəliyin simptomlarını idarə etməkdir.