Prolaktinoma Nədir? Simptomları, Diaqnozu və Müalicə Üsulları

Prolaktin (süd hormonu) hormon yüksəkliyi (PROLAKTİNOMA)

Prolaktin (süd hormonu) hormonu mühüm endokrin hormondur və ana südü istehsalını və döş böyüməsini tənzimləyir. Normal şəraitdə, qadınlar hamilə və ya ana südü ilə qidalanmadıqda prolaktin səviyyəsi aşağı olur. Ancaq bəzən prolaktin səviyyələri anormal dərəcədə yüksək olur, bu vəziyyət prolaktinoma adlanır.

Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Prolaktinoma Nədir?

Prolaktinoma, beynin alt hissəsində yerləşən kiçik bir orqan olan hipofiz vəzində inkişaf edən xoşxassəli şişin səbəb olduğu hormonal pozğunluqdur. Bu şiş, hipofiz vəzinin prolaktin istehsal edən hüceyrələrini həddindən artıq stimullaşdıraraq, qanda prolaktin istehsalının artmasına yol açır. Prolaktinoma ümumiyyətlə qadınlarda daha çox rast gəlinsə də, nadir hallarda kişilərdə də müşahidə oluna bilər.

Prolaktinomanın Əsas Simptomları

Prolaktinoma orqanizmdə müxtəlif fiziki və emosional dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Şişin ölçüsündən və hormon səviyyəsindən asılı olaraq yaranan əsas simptomlar aşağıdakılardır:

Menstruasiya dövrünün pozulması və ya menstruasiyanın tamamilə dayanması (amenoreya).
Döşlərdən süd gəlməsi (qalaktoreya).
Şiddətli baş ağrıları.
Görmə pozğunluqları və ya görmə itkisi (şişin ölçüsündən asılı olaraq).
Cinsi disfunksiyalar.
Bədəndə maye tutulması (ödem).
Yorğunluq və depressiya kimi emosional problemlər.

Diaqnoz və Müalicə Metodları

Prolaktinoma diaqnozu sahənin mütəxəssisləri olan endokrinoloq və ya nevroloq tərəfindən qoyulur. Diaqnoz prosesində yüksək prolaktin səviyyələrini və hipofiz şişinin varlığını təsdiqləmək üçün qan testləri və müasir görüntüləmə tədqiqatlarından istifadə edilir. Müvafiq diaqnoz qoyulduqdan sonra xəstənin vəziyyətinə uyğun müalicə planı hazırlanır.

Müalicə Seçimləri

Prolaktinoma müalicəsində əsasən iki fərqli yanaşma tətbiq olunur:

Dərman Müalicəsi: Prolaktin səviyyəsini azaltmağa kömək edən və dopamin agonistləri adlanan dərmanlardan istifadə olunur.
Cərrahi Müdaxilə: Şişin ölçüsündən və digər amillərdən asılı olaraq cərrahiyyə nəzərdə tutula bilər. Xüsusilə böyük şişlərdə və ya dərman müalicəsinin uğurlu nəticə vermədiyi hallarda cərrahiyyə tələb olunur.

Erkən Diaqnozun Əhəmiyyəti

Prolaktinomanın erkən diaqnozu və vaxtında müalicəsi olduqca vacibdir. Müalicə edilmədikdə, bu şiş hipofiz vəzinin digər funksiyalarına təsir göstərərək ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər. Buna görə də, yuxarıda qeyd olunan simptomları yaşayan insanların bir tibb işçisi ilə məsləhətləşməsi tövsiyə olunur. Mütəxəssis nəzarəti və düzgün müalicə ilə xəstələrin sağlam həyat sürməsi mümkündür.