Prolaktin (süd hormonu) hormon yüksəkliyi (PROLAKTİNOMA)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Prolaktinoma Nədir?
Prolaktinoma, beynin kiçik bir hissəsi olan hipofiz vəzində yerləşən xoşxassəli şişin səbəb olduğu ciddi bir hormonal pozğunluqdur. Bu şiş, hipofiz bezinin prolaktin istehsal edən hüceyrələrini həddindən artıq stimullaşdıraraq qanda prolaktin istehsalının artmasına gətirib çıxarır. Prolaktinoma ümumiyyətlə qadınlarda daha çox rast gəlinsə də, nadir hallarda kişilərdə də müşahidə oluna bilər.
Prolaktinomanın Əsas Simptomları
Prolaktinoma orqanizmdə müxtəlif fiziki və emosional dəyişikliklərə yol açır. Şişin ölçüsündən və hormon səviyyəsindən asılı olaraq simptomlar aşağıdakıları əhatə edə bilər:
- Menstruasiya dövrünün pozulması və ya menstruasiyanın tamamilə dayanması (amenoreya)
- Döşlərdən süd gəlməsi (qalaktoreya)
- Şiddətli baş ağrıları
- Görmə pozğunluqları və ya görmə itkisi (şişin ölçüsündən asılı olaraq dəyişir)
- Cinsi disfunksiyalar
- Bədəndə mayenin tutulması (ödem)
- Yorğunluq və depressiya kimi emosional problemlər
Diaqnoz və Müalicə Metodları
Prolaktinoma diaqnozu sahənin mütəxəssisləri olan endokrinoloq və ya nevroloq tərəfindən qoyulur. Diaqnoz prosesində yüksək prolaktin səviyyələrini və hipofiz şişinin varlığını təsdiqləmək üçün qan testləri və müasir görüntüləmə tədqiqatlarından istifadə edilir.
Müalicə Variantları
Xəstəliyin müalicəsi adətən iki əsas istiqamətdə aparılır:
- Dərman Müalicəsi: Prolaktin səviyyəsini azaltmağa kömək edən və dopamin agonistləri adlanan xüsusi preparatlardan istifadə olunur.
- Cərrahi Müdaxilə: Şişin ölçüsündən və digər klinik amillərdən asılı olaraq cərrahiyyə nəzərdə tutula bilər. Xüsusilə böyük şişlərdə və ya dərman müalicəsinin uğurlu nəticə vermədiyi hallarda cərrahi müdaxilə tələb olunur.
Erkən Diaqnozun Əhəmiyyəti
Prolaktinomanın erkən diaqnozu və müalicəsi olduqca vacibdir. Müalicə edilmədikdə, bu şiş hipofiz bezinin digər funksiyalarına mənfi təsir göstərə bilər və ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Buna görə də, yuxarıda qeyd olunan simptomları yaşayan insanların vaxt itirmədən bir tibb işçisi ilə məsləhətləşməsi tövsiyə olunur. Müvafiq müalicə protokolları ilə mütəxəssislər xəstələrin yenidən sağlam həyat sürməsinə kömək edirlər.
