Qastroezofageal reflü xəstəliyi (QERD)
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
GERD (Qastroezofageal Reflüks Xəstəliyi) və Onun Əsas Əlamətləri
GERD (Qastroezofageal reflüks xəstəliyi), mədə möhtəviyyatının yemək borusuna geri qayıtması ilə xarakterizə olunan xroniki bir vəziyyətdir. Bu xəstəlik fərdin həyat keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərən müxtəlif simptomlarla özünü büruzə verir. Ən çox rast gəlinən əlamətlər aşağıdakılardır:
- Ürək yanması və yanma hissi: Mədə turşusunun özofagusa (yemək borusuna) yığılması nəticəsində sinə və ya boğaz nahiyəsində hiss olunan yanma duyğusudur.
- Ezofagit: Yemək borusunun iltihablanması nəticəsində yaranır və xüsusilə udma zamanı kəskin ağrılara yol açır.
- Öskürək: GERD, xüsusilə gecə saatlarında və ya uzanıqlı vəziyyətdə xroniki öskürəyə səbəb ola bilər.
- Sinə ağrısı: Sinədə sıxılma və ya ağrı hissi yarana bilər. Bu vəziyyət bəzən infarkt simptomları ilə qarışdırıldığı üçün ciddi şəkildə qiymətləndirilməlidir.
- Boğazda turşu dadı: Mədə möhtəviyyatının geriyə doğru hərəkəti boğazda acı/turşu dad və qıcıqlanma yaradır.
GERD-nin Yaranma Səbəbləri və Risk Faktorları
GERD-nin inkişafında bir çox fizioloji və həyat tərzi amilləri rol oynayır. Xəstəliyin əsas yaranma səbəbi mədə qapağının (aşağı ezofageal sfinkter) zəifliyi və ya laxlığıdır. Digər risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:
- Piylənmə və artıq çəki problemləri.
- Hamiləlik dövründə baş verən fizioloji dəyişikliklər.
- Həddindən artıq spirt istehlakı və siqaret çəkmək.
- Müəyyən dərmanların (məsələn, qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar və kalsium kanal blokerləri) istifadəsi.
GERD Müalicəsi və İdarə Olunması
GERD müalicəsi simptomların şiddətindən və tezliyindən asılı olaraq fərdi şəkildə planlaşdırılır. Müalicə prosesi adətən kompleks yanaşma tələb edir:
Həyat Tərzi və Pəhriz Dəyişiklikləri
Simptomları yüngülləşdirmək üçün ilk növbədə qidalanma vərdişləri dəyişdirilməlidir. Turşu, yağlı və ədviyyatlı qidalardan qaçınmaq, arıqlamaq, siqaret və alkoqolu məhdudlaşdırmaq vacib addımlardır.
Farmakoloji Müalicə
Dərman müalicəsində aşağıdakı qruplardan istifadə olunur:
| Dərman Qrupu | Təsir Mexanizmi |
|---|---|
| Antasidlər | Mədə turşusunu neytrallaşdırır |
| Proton Pompası İnhibitorları | Turşu istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır |
| H2-reseptor Antaqonistləri | Turşu ifrazını tənzimləyir |
Cərrahi Müdaxilə
Ağır hallarda və ya dərman müalicəsinin yetərsiz qaldığı vəziyyətlərdə laparoskopik Nissen fundoplikasiyası kimi cərrahi üsullar nəzərdən keçirilə bilər. GERD simptomları olan şəxslərin dəqiq diaqnoz və müvafiq müalicə planı üçün mütləq bir sağlamlıq mütəxəssisinə müraciət etməsi tövsiyə olunur.
