Qlutatyon nədir, nə edir?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Qlutatyon: Hüceyrə Sağlamlığının və Enerjisinin Təməli
Qlutatyon, hüceyrələrin güc mərkəzləri olan mitoxondrilərin sağlam işləməsi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən bir molekuldur. Xərçəng prosesində zədələnmiş və ya disfunksiyalı mitoxondriyalar mühüm rol oynayır. Mitoxondriyanın fəaliyyəti toksinlər və ya qeyri-sağlam hüceyrə mühiti tərəfindən pozulduqda, hüceyrə tənəffüs üçün oksigen əvəzinə qlükoza (şəkər) istifadə edən daha primitiv bir formaya keçir və bu vəziyyət hüceyrənin xərçəngə çevrilməsinə səbəb olur.
Sağlam qalmaq, performansı artırmaq, xəstəliklərin qarşısını almaq və qocalmanın təsirlərindən qorunmaq üçün bədəndəki qlutatyon səviyyələri yüksək saxlanılmalıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, yüksək qlutatyon səviyyələri əzələ zədələnməsini azaldır, bərpa müddətini qısaldır və maddələr mübadiləsini yağ yığımından əzələ qurulmasına doğru yönəldir.
Ana Antioksidant Qlutatyonun Strukturu və Funksiyası
Qlutatyon; sistein, qlisin və qlutamin amin turşularından ibarət olan fundamental bir molekuldur. Bədənimizdə təbii olaraq istehsal edilən bu maddə, "ana antioksidant" olaraq adlandırılır. Bunun əsas səbəbi, sərbəst radikalları tutaraq qaraciyərə daşıması, orada özünü bərpa edərək yenidən dövriyyəyə qatılmasıdır.
Sərbəst radikallar normal metabolik proseslərin zəhərli tullantılarıdır. Əgər bu radikallar antioksidantlar tərəfindən zərərsizləşdirilməzsə, otoimmun xəstəliklərə və xərçəng kimi xroniki xəstəliklərə yol aça bilər.
Qlutatyon Çatışmazlığı və Aktiv Qlutatyon (GSH)
Bədən qlutatyonu təbii istehsal etsə də, yaş artdıqca və toksinlərə məruz qaldıqca bu istehsal azalır. İdeal şəraitdə qlutatyonun %90-ı aktiv (GSH), %10-u isə qeyri-aktiv formada olmalıdır. Aktiv qlutatyon səviyyəsi %90-ın altına düşdükdə sərbəst radikallarla mübarizə zəifləyir, %70-in altına düşdükdə isə immunitet sistemi ciddi şəkildə pozulur.
Qlutatyon Səviyyəsini Azaldan Faktorlar
Qlutatyon çatışmazlığı həm daxili, həm də xarici amillərdən qaynaqlana bilər. Daxili faktorlar DNT təmiri və oksidləşdirici stressdən qorunma ehtiyacı ilə bağlıdır. Xarici faktorlar isə detoksifikasiya üçün qlutatyonun həddindən artıq istifadəsinə səbəb olur:
- Kimyəvi maddələr: Asetaminofen (parasetamol), aseton, ağır metallar (civə, qurğuşun), pestisidlər və süni dadlandırıcılar.
- Ətraf mühit: Siqaret tüstüsü, işlənmiş qazlar, məişət təmizləyici vasitələr, rentgen şüaları və elektromaqnit sahələri (EMF).
- Həyat tərzi: Xroniki stress, depressiya, yuxusuzluq (mavi işığa məruz qalma) və həddindən artıq ağır məşqlər.
- Yaş faktoru: 20 yaşından sonra təbii qlutatyon istehsalı hər on ildə orta hesabla %10 azalır.
Qlutatyon Səviyyəsini Artıran Qidalar və Əlavələr
Qaraciyərdə qlutatyon istehsalını stimullaşdırmaq üçün kükürdlə zəngin sarımsaq, soğan və brassika qrupu tərəvəzləri (brokoli, gül kələm, brüssel kələmi) istehlak edilməlidir. Bundan əlavə, aşağıdakı dəstəklər mühüm rol oynayır:
- N-asetil-sistein (NAC): Sürətli və təsirli bir qlutatyon prekursorudur.
- Maqnezium: Qlutatyon sintezi üçün vacib olan fermentlərin işləməsini təmin edir.
- Selen: Qlutatyonun istehsalı və təkrar emalı üçün fundamental mineraldır.
- Melatonin: Beyində, qaraciyərdə və əzələlərdə GSH səviyyəsini effektiv şəkildə artırır.
- Alfa-Lipoik Turşu: Aktiv qlutatyon səviyyəsini artırır və insulin həssaslığını tənzimləyir.
Qidalarda Qlutatyon Miqdarı (mg / 100g)
| Qida Məhsulu | GSH Miqdarı (mg) |
|---|---|
| Qulançar | 28.3 |
| Avokado | 27.7 |
| İspanaq | 11.4 |
| Bamya | 11.3 |
| Brokoli | 9.1 |
| Pomidor | 9.0 |
| Qoz | 3.7 |
İntravenöz (IV) Qlutatyon Müalicəsi
Ciddi qlutatyon çatışmazlığı, xərçəng müalicəsi və ya genetik mutasiyalar zamanı damardaxili (IV) qlutatyon tətbiqinə müraciət edilir. IV yolla verilən qlutatyonun qandakı yarılanma ömrü qısadır (təxminən 14 dəqiqə). 2,000 mg dozada tətbiq edildikdə, hüceyrələrin istifadə edə biləcəyi sistein şəklində toplanır və bədənin müdafiə sistemini gücləndirir.
