Rektal xəstəliklər

Rektal Xəstəliklər Nədir?

Rektal xəstəliklər, düz bağırsağın (rektum) və anusun sağlamlığına təsir edən, həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilən müxtəlif patologiyaları əhatə edir. Bu xəstəliklər sadə bir qaşınmadan tutmuş, ciddi cərrahi müdaxilə tələb edən vəziyyətlərə qədər genişlənə bilər. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə yanaşması, ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.

Əsas Rektal Xəstəliklər və Onların Növləri

Rektal bölgədə ən çox rast gəlinən xəstəliklər aşağıdakılardır:

1. Hemoroidlər (Babasil)

Hemoroidlər, rektum və anus ətrafındakı damarların genişlənməsi və şişməsi nəticəsində yaranır. İki əsas növü mövcuddur:

• Daxili Hemoroidlər: Rektumun daxilində inkişaf edir. Adətən ağrısızdır, lakin bağırsaq hərəkəti zamanı qanaxma ilə özünü büruzə verir.
• Xarici Hemoroidlər: Anus ətrafındakı dərinin altında yaranır. Ağrı, qaşınma və şişlik yaradır. Trombozlaşmış hemoroidlər (qan laxtalanması olanlar) kəskin ağrıya səbəb ola bilər.

2. Anal Fissura (Anal Çat)

Anal fissura, anusun ətrafındakı dəridə yaranan kiçik bir çat və ya yırtıqdır. Xüsusilə qəbizlik, sərt nəcisin keçməsi və ya xroniki ishal səbəbindən yaranır. Bağırsaq hərəkəti zamanı kəskin ağrı, qanaxma və yanma hissi ilə xarakterizə olunur.

3. Anal Abses və Fistula

• Anal Abses: Anus ətrafında infeksiya nəticəsində yaranan irin dolu boşluqdur. Simptomları arasında ağrı, şişlik, qızartı və qızdırma yer alır.
• Anal Fistula: Adətən anal absesin komplikasiyasıdır. Anus ilə dərinin səthi arasında yaranan anormal kanaldır. Axıntı, qoxu və ağrıya səbəb olur; mütləq cərrahi müdaxilə tələb edir.

4. Rektal Prolaps

Rektal prolaps, rektumun daxili divarının anusdan çölə çıxmasıdır. Bu vəziyyət yaşlılarda, hamiləlikdən sonra və ya xroniki qəbizlikdən əziyyət çəkənlərdə daha çox rast gəlinir.

5. Kolorektal Xərçəng

Rektum və ya kolonun bədxassəli şişidir. Erkən mərhələlərdə simptomsuz ola bilsə də, irəlilədikcə qanaxma, bağırsaq vərdişlərində dəyişikliklər, qarın ağrısı və sürətli kilo itkisi kimi əlamətlər göstərir.

6. Proktit

Rektumun daxili divarının iltihabıdır. İnfeksiyalar, Crohn və ya ülseratif kolit kimi iltihabi bağırsaq xəstəlikləri və ya radiasiya terapiyası səbəbindən yarana bilər.

7. Rektal Poliplər

Rektumun daxili divarında inkişaf edən kiçik, bədxassəli olmayan şişlərdir. Nadir hallarda xərçəngə çevrilmə riski olduğu üçün poliplərin çıxarılması tövsiyə olunur.

8. Anal İtçəkən Sindrom (Pruritus Ani)

Anus ətrafında davamlı qaşınma hissidir. Allergik reaksiyalar, hemoroidlər və ya dəri infeksiyaları kimi müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər.

Rektal Xəstəliklərin Ümumi Əlamətləri

Aşağıdakı simptomlardan birini və ya bir neçəsini müşahidə etdikdə mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir:

• Rektum və ya anus ətrafında davamlı ağrı
• Bağırsaq hərəkəti zamanı müşahidə olunan qanaxma
• Anus ətrafında qaşınma, yanma və ya şişlik
• Bağırsaq vərdişlərində dəyişikliklər (ishal və ya qəbizlik)
• Qeyri-adi axıntı və ya irin
• Səbəbsiz kilo itkisi və iştahsızlıq

Müalicə Metodları

Rektal xəstəliklərin müalicəsi xəstəliyin növünə və şiddətinə görə fərdi şəkildə planlaşdırılır:

Önəmli Qeyd: Rektal bölgədə davamlı ağrı, qanaxma və ya narahatlıq hiss edirsinizsə, erkən diaqnozun həyat qurtarıcı olduğunu unutmayın və dərhal həkimə müraciət edin.