Doktorsitesi.az

Şəkər Yükləmə Testi Lazımdırmı?

Prof. Dr. Eralp Başer
Prof. Dr. Eralp Başer
14 mart 20231804 baxış
Randevu Al
"Gestational Diabetes" və ya "Gestational Diabetes Mellitus" (GDM) tibbdə deyildiyi kimi, hamiləliyin ikinci yarısında baş verən və qanda şəkərin daim yüksək olmasına səbəb olan bir vəziyyətdir.
Şəkər Yükləmə Testi Lazımdırmı?
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Gestational Diabet və Onun Yarada Biləcəyi Ciddi Risklər

Gestational diabet, hamiləlik dövründə həm ana, həm də körpə sağlamlığı üçün ciddi fəsadlar törədə bilən bir vəziyyətdir. Bu xəstəlik səbəbiylə hamiləlikdə həddindən artıq çəki artımı, doğuş zamanı yaralanma riski, amniotik mayenin artması (polihidramnios), yüksək təzyiq və preeklampsi sindromu kimi ağırlaşmalar baş verə bilər. Hətta ən arzuolunmaz hallardan biri olan ani fetal ölüm riski də bu diaqnozla birbaşa əlaqəlidir.

Körpə doğulduqdan sonra da təhlükə tamamilə sovuşmur. Gestational diabetli anaların körpələrində aşağıdakı problemlər yarana bilər:

  • Sarılıq
  • Hipoqlikemiya (qan şəkərinin düşməsi)
  • Tənəffüs problemləri

Bu səbəbdən, gestational diabetin effektiv şəkildə aşkar edilməsi və vaxtında müalicə olunması həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Standart Diaqnoz Metodu: Oral Qlükoza Tolerantlıq Testi

Normal şəraitdə gestational diabet diaqnozu üçün "Oral Qlükoza Tolerantlıq Testi" və ya xalq arasında bilindiyi kimi "Şəkər Yükləmə Testi" tətbiq olunur. Bu test zamanı pasiyentə tərkibində konsentratlaşdırılmış qlükoza olan maye içirilir və ardıcıl olaraq qan şəkəri ölçülür. Skrininq məqsədilə adətən 50 qram qlükoza ehtiva edən məhluldan istifadə edilir.

Bu mayedəki şəkər miqdarı təxminən 2 ədəd paxlavanın tərkibindəki şəkərə bərabərdir. Bir çox xəstə bu testi rahatlıqla keçsə də, bəzi hallarda çətinliklər yarana bilər. Xüsusilə mədə bypass əməliyyatı keçirmiş qadınlarda bu testin aparılması tövsiyə edilmir.

Şəkər Yükləmə Testinə Dözə Bilməyən Hamilələr üçün Alternativlər

Bəzi hamilələrdə yüksək qlükozalı maye qəbulundan sonra ürəkbulanma və nadir hallarda digər şikayətlər yarana bilər. Belə vəziyyətlərdə test təxirə salınır və ya aşağıdakı alternativ diaqnostika üsulları tətbiq edilir:

1. Qan Qlükozasının Ardıcıl Ölçülməsi

24-28-ci həftələr arasında müxtəlif günlərdə acqarına, həmçinin yeməkdən sonra 1-ci və 2-ci saatlarda postprandial qan qlükozasının ölçülməsi ilə diaqnoz qoyula bilər. Yüksək nəticə göstərən xəstələrə xüsusi hesablanmış kalorili pəhriz təyin edilir. Pəhrizə baxmayaraq şəkəri yüksək qalan xəstələrdə doğuşa qədər insulin terapiyasına başlanılır.

2. HbA1c və Fasiləli Oruc Ölçmələri

Fasiləli oruc zamanı qan qlükozasının və Hemoglobin A1C (HbA1c) səviyyəsinin ölçülməsi qan şəkərinin zamanla idarə olunması haqqında məlumat verir. İdeal olaraq, HbA1c səviyyəsinin 6%-dən aşağı olması hədəflənir.

3. Ürəkbulanma Əleyhinə Dərman Tətbiqi

Şəkər testindən dərhal əvvəl ürəkbulanma əleyhinə preparatların istifadə edilməsi ilə testin yenidən təkrarlanması mümkündür.

4. Digər Qida Məhsulları ilə Sınaq

Qlükoza mayesi yerinə şəkərli qənnadı məmulatları və ya qazlı içkilərin istifadəsi təklif edilsə də, bu üsulların effektivliyi ilə bağlı kifayət qədər keyfiyyətli araşdırma mövcud deyil.

MetodTəsviriÜstünlüyü
OGTT (50qr)Standart skrininq testiQəti diaqnoz imkanı
Ardıcıl Ölçmə24-28. həftələrdə qan şəkəri təqibiTestə dözə bilməyənlər üçün uyğundur
HbA1c3 aylıq şəkər ortalamasıUzunmüddətli nəzarət

Nəticə

ACOG (Amerika Mamalıq və Ginekologiya Cəmiyyəti) kimi nüfuzlu qurumlar hər bir hamilə qadına standart olaraq oral qlükoza tolerantlıq testini tövsiyə edir. Lakin bu testə dözümlülüyü olmayan hamilələrdə alternativ olaraq aralıq qlükoza ölçmələrindən istifadə etmək mümkündür. Unutmayın ki, gestational diabetin vaxtında aşkar edilməsi sağlam bir doğuşun təməlidir.

Müəllif Haqqında

Prof. Dr. Eralp Başer

Prof. Dr. Eralp Başer

Prof. Dr. Eralp BAŞER Gazi Anadolu Liseyini bitirdikdən sonra Ankara Universiteti Tibb Fakültəsində tibb təhsilinə başlayıb. 2004-cü ildə təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuraraq tibb həkimi adını almışdır. Başkent Universiteti Tibb Fakültəsi Xəstəxanasında ixtisasını tamamladı və 2009-cu ildə Ginekologiya və Doğuş Mütəxəssisi oldu. 2014-cü ildə dosent elmi adını almışdır.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.