Şəkər Yükləmə Testi Lazımdırmı?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Gestational Diabet Nədir və Hansı Riskləri Daşıyır?
Gestational diabet (hamiləlik şəkəri), hamiləlik dövründə ortaya çıxan və həm ana, həm də körpə sağlamlığı üçün ciddi fəsadlar törədə bilən bir vəziyyətdir. Bu problem vaxtında aşkar edilmədikdə, ana namizədində həddindən artıq çəki artımı, doğuş zamanı yaralanma riski, amniotik mayenin artması (polihidramnios), yüksək təzyiq və preeklampsi sindromu kimi ağırlaşmalara yol aça bilər.
Körpə üçün isə risklər daha ciddidir; ani fetal ölüm, doğuşdan sonra sarılıq, hipoqlikemiya (qan şəkərinin düşməsi) və tənəffüs problemləri yarana bilər. Bu səbəbdən, hamiləlik şəkərinin effektiv şəkildə diaqnoz qoyulması və müalicə edilməsi həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Şəkər Yükləmə Testi (Oral Qlükoza Tolerantlıq Testi) Necə Aparılır?
Normal şəraitdə diaqnoz üçün ən etibarlı üsul Oral Qlükoza Tolerantlıq Testi və ya xalq arasında bilindiyi kimi şəkər yükləmə testidir. Bu testin xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
- Prosedur: Pasientə tərkibində konsentratlaşdırılmış qlükoza olan xüsusi bir maye içirilir və ardıcıl qan ölçmələri aparılır.
- Miqdar: Skrininq məqsədilə adətən 50 qram qlükoza istifadə olunur. Bu miqdar təxminən 2 ədəd paxlavanın tərkibindəki şəkərə bərabərdir.
- Məhdudiyyətlər: Test əksər hallarda problemsiz keçsə də, bəzi pasientlərdə ürəkbulanma və ya dözümsüzlük yarada bilər. Xüsusilə mədə bypass əməliyyatı keçirmiş qadınlarda bu testin aparılması tövsiyə edilmir.
Şəkər Yükləmə Testinə Alternativ Diaqnostika Üsulları
Şəkər yükləmə testini müxtəlif səbəblərdən keçə bilməyən pasientlər üçün gestational diabetin diaqnostikasında aşağıdakı alternativ yollardan istifadə olunur:
1. Qan Qlükozasının Ardıcıl Ölçülməsi
Hamiləliyin 24-28-ci həftələri arasında müxtəlif günlərdə acqarına və yeməkdən sonra (1-ci və 2-ci saatlarda) qan şəkəri səviyyələri izlənilir.
- Yüksək nəticə göstərən xəstələrə hesablanmış kalorili xüsusi pəhriz təyin edilir.
- Pəhrizə baxmayaraq şəkəri yüksək qalan xəstələrdə insulin terapiyasına başlanılır və doğuşa qədər davam etdirilir.
2. HbA1C və Fasiləli Oruc Ölçmələri
Qan şəkərinin zamanla idarə olunması haqqında məlumat almaq üçün Hemoglobin A1C testi tətbiq edilir. İdeal olaraq, hamiləlikdə HbA1c səviyyəsinin 6%-dən aşağı olması hədəflənir.
3. Ürəkbulanma Əleyhinə Dəstək
Test zamanı ürəkbulanma yaşayan pasientlərdə, testdən dərhal əvvəl müvafiq dərman tətbiq etməklə proseduru təkrarlamaq mümkündür.
4. Qida ilə Sınaq (Tövsiyə Edilməyən Üsullar)
Bəzi hallarda qlükoza məhlulu əvəzinə şəkərli qənnadı məmulatları və ya qazlı içkilərin istifadəsi təklif edilsə də, bu üsulların dəqiqliyi ilə bağlı kifayət qədər keyfiyyətli elmi araşdırma mövcud deyil.
| Üsul | Təsviri | Üstünlüyü |
|---|---|---|
| Standart Test | 50q Qlükoza Yükləmə | Qızıl standart, dəqiq nəticə |
| Ardıcıl Ölçmə | Acqarına və Toxluq Şəkəri | Testə dözümsüzlük halında ən yaxşı alternativ |
| HbA1C | 3 Aylıq Şəkər Ortalaması | Uzunmüddətli nəzarəti göstərir |
Nəticə
Beynəlxalq mamalıq və ginekologiya cəmiyyətləri (məsələn, ACOG) hər bir hamilə qadına standart olaraq oral qlükoza tolerantlıq testini tövsiyə edir. Lakin bu testə dözə bilməyən hamilə qadınlarda alternativ olaraq aralıq qlükoza ölçmələrindən faydalanaraq həm ananın, həm də körpənin sağlamlığını qorumaq mümkündür.
