Doğuşa nəzarət üsulları: hansı sizin üçündür?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Hamiləlik Ehtimalı və Ovulyasiya Dövrünün Əhəmiyyəti
Sağlam bir reproduktiv sistemə malik olan, müntəzəm yumurtlaması olan və borularında tıxanıqlıq olmayan qadınlar ilə kifayət qədər sperma sayı və hərəkətliliyinə malik kişilərin müntəzəm cinsi əlaqədə olması halında, aylıq hamilə qalma ehtimalı təxminən 15-20% təşkil edir. Bu ehtimal zaman keçdikcə artaraq altı ay ərzində 80%-ə, bir ilin sonunda isə 90%-ə çatır. Daimi cinsi əlaqə mümkün olmadıqda belə, xüsusilə yumurtlama (ovulyasiya) dövrünə yaxın günlərdə baş verən münasibətin hamiləlik şansını ciddi şəkildə artırdığı unudulmamalıdır.
Hamiləliyin baş vermə ehtimalının ən yüksək olduğu zaman kəsiyi, yumurtlamadan əvvəlki son 48 saatdır (təxminən 20%). Ovulyasiyadan sonrakı ilk 24 saat ərzində bu ehtimal 10%-ə düşür və 24 saat tamam olduqda tamamilə yox olur. Gündəlik həyatda yumurtlamanın dəqiq vaxtını təyin etmək çətin olduğundan, hər bir qadının menstrual dövrünü izləməsi strateji əhəmiyyət kəsb edir. Müasir mobil tətbiqlər vasitəsilə hamiləlik ehtimalının ən yüksək olduğu dövrləri dəqiqliklə hesablamaq mümkündür.
| Zaman Dövrü | Hamiləlik Ehtimalı |
|---|---|
| Aylıq (Müntəzəm əlaqə ilə) | 15% - 20% |
| İlk 6 ay ərzində | ~ 80% |
| 1 ilin sonunda | ~ 90% |
| Yumurtlamadan əvvəlki 48 saat | ~ 20% |
| Yumurtlamadan sonrakı ilk 24 saat | ~ 10% |
Doğuşa Nəzarət Üsulunu Seçərkən Diqqət Edilməli Olan Amillər
Kontraseptiv metod seçimi fərdi ehtiyaclara və sağlamlıq vəziyyətinə uyğunlaşdırılmalıdır. Ən uyğun üsulu müəyyənləşdirərkən aşağıdakı meyarlar əsas götürülür:
1. İstifadə Asanlığı və Şəxsi Üstünlüklər
Metodun effektivliyi onun düzgün və davamlı istifadəsindən asılıdır. İstifadəçi seçdiyi üsuldan nə qədər məmnundursa, qorunma bir o qədər təhlükəsiz olar. Məsələn, bəzi qadınlar üçün hər gün doğuşa nəzarət həbləri qəbul etmək və ya hər cinsi əlaqədə prezervativ istifadə etmək çətinlik yarada bilər. Bu səbəbdən həm istifadəçinin, həm də tərəfdaşın üstünlükləri mütləq nəzərə alınmalıdır.
2. Mövcud Xəstəliklər və Həyat Tərzi
Bəzi kontraseptivlər tərkibindəki hormonlar səbəbindən müəyyən risk qrupları üçün uyğun olmaya bilər. Seçim zamanı aşağıdakı tibbi vəziyyətlər nəzərə alınmalıdır:
- Auralı miqren: Bu növ miqrendən əziyyət çəkən qadınlara doğuşa nəzarət həblərinin verilməsi risklidir.
- Siqaret istifadəsi: Siqaret çəkən qadınlarda hormonal həblər ciddi fəsadlara yol aça bilər.
- Güclü menstrual qanaxma: Artıq çox qanaxması olan qadınlarda mis sarğı (spiral) tətbiqi qanaxmanı daha da artıra bilər.
- Döş xərçəngi tarixi: Belə hallarda hormonal metodlardan mümkün qədər qaçınılır.
3. Gələcək Hamiləlik Planları
Uşaq sayını tamamlamış cütlüklər laparoskopiya ilə boruların bağlanması kimi daimi üsullara müraciət edə bilərlər. Yaxın gələcəkdə övlad sahibi olmağı planlaşdıranlar isə daha qısamüddətli qorunma üsullarını (məsələn, prezervativ) seçə bilərlər. Nəzərə almaq lazımdır ki, bəzi metodlardan sonra fertilliyin bərpası vaxt tələb edə bilər. Mis spiral çıxarıldıqdan dərhal sonra hamiləlik mümkün olsa da, 3 aylıq iynə istifadə edənlərdə uşaqlıq mühitinin bərpası və hamiləlik üçün uyğun şəraitin yaranması 6 aya qədər çəkə bilər.
4. Cinsi Yolla Keçən Xəstəliklərdən Qorunma
Prezervativ istifadəsi, HPV də daxil olmaqla bir çox cinsi yolla keçən xəstəliyin yoluxma riskini azaldan yeganə üsuldur. Digər doğuşa nəzarət metodları (həblər, spirallar və s.) bu növ xəstəliklərdən qorunma təmin etmir.
5. Metodun Maliyyə Xərcləri
Doğuşa nəzarət üsullarının xərcləri seçilən metoda görə fərqlənir. Aylıq həb xərcləri, prezervativ tədarükü, RİA (uşaqlıqdaxili vasitə) tətbiqi və ya cərrahi əməliyyat (boruların bağlanması) fərqli büdcələr tələb edir. Qərar vermə mərhələsində bu iqtisadi amillər də dəyərləndirilməlidir.
Nəticə olaraq, hər bir kontraseptiv metodun özünəməxsus üstünlükləri və çatışmazlıqları mövcuddur. Sizin üçün ən ideal və sağlam üsulu müəyyənləşdirmək üçün mütləq ginekoloqunuzla məsləhətləşməyiniz tövsiyə olunur.
