Doktorsitesi.az

Sızanaq nədir?

Uzman Doktor Şirin Çelik
Uzman Doktor Şirin Çelik
20 noyabr 2023942 baxış
Randevu Al
Sızanaqlar dəridə, xüsusən də yağ bezlərinin cəmləşdiyi üz, kürək və sinədə meydana gələn kiçik, qırmızı, qabarıq qabarcıqlardır. Bəzən qara ləkələr şəklində, bəzən də iltihablı və ya kistik formada ola bilər. Xüsusilə gənc fərdlərdə psixososial vəziyyətə təsir edə bilən ən çox yayılmış dəri xəstəliyidir.
Sızanaq nədir?
Süni intellekt ilə təkmiləşdirilmiş versiya

Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır

Sızanaqlar Necə Yaranır?

Dərimizdə tək kəllə deyil, həmçinin tük kökləri, yağ vəziləri və tər vəzilərindən ibarət olan pilosebaceous vahidlər adlanan xüsusi bölmələr mövcuddur. Bu bölmələrdəki sebum (piy vəzisi ifrazatı) və ölü hüceyrələr normal şəraitdə məsamələr vasitəsilə mütəmadi olaraq xaric edilir. Lakin zaman keçdikcə bu kanalların müxtəlif səbəblərdən tıxanması nəticəsində sızanaqlar meydana gəlir.

Yağ ifrazı prosesində baş verən müəyyən pozuntular bu tıxanmaya birbaşa zəmin yaradır. Sızanaqların formalaşmasına təsir edən əsas amilləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:

  • Follikulların həddindən artıq yağ istehsal etməsi,
  • Ölü dəri hüceyrələrinin məsamələrdə toplanaraq tıxac yaratması,
  • Məsamələrdə bakteriyaların intensiv şəkildə yığılması.

Sızanaq Kimlərdə Görülür?

Sızanaq problemi daha çox 15-25 yaş aralığındakı fərdlərdə müşahidə olunan bir yeniyetməlik xəstəliyidir. Bununla belə, sızanaqlar yalnız yeniyetmələrlə məhdudlaşmır; daha irəli yaşlarda yaranan növü yetkin sızanağı adlanır. Nadir hallarda olsa da, bu problemə körpəlik dövründə də rast gəlmək mümkündür.

Sızanaqlara Səbəb Olan Risk Faktorları

Sızanaqların yaranması həm daxili, həm də xarici faktorlardan asılı ola bilər. Bu risk faktorları dərinin sağlamlıq balansını pozaraq iltihablanmaya yol açır:

  1. Hormonal Dəyişikliklər: Yeniyetməlik və ya hamiləlik dövründə baş verən dəyişikliklər.
  2. Dərman Vasitələri: Doğuşa nəzarət həbləri, kortikosteroidlər və B12 vitamini kimi bəzi preparatlar.
  3. Qidalanma Vərdişləri: Rafinə edilmiş şəkər, çörək və çips kimi karbohidratla zəngin pəhriz, həmçinin həddindən artıq süd məhsulları istehlakı.
  4. Genetik Meyllilik: Ailə tarixçəsində sızanaq probleminin olması.
  5. Digər Faktorlar: Stress və müxtəlif hormonal pozğunluqlar.

Sızanaqların Müalicə Üsulları

Sızanaq müalicəsi mütləq şəkildə mütəxəssis dermatoloq nəzarəti altında aparılmalıdır. Müalicə planı sızanaqların şiddətinə uyğun olaraq müxtəlif kremlər və ya həblər vasitəsilə həyata keçirilir. Dərman müalicəsinin kifayət etmədiyi və ya uyğun olmadığı hallarda peşəkar dermokosmetik prosedurlar tətbiq edilir.

Müalicə MetoduTəsviri
Kimyəvi PilinqDərinin üst qatının yenilənməsi prosesi
Acnelan MaskasıSızanaq əleyhinə xüsusi maska tətbiqi
Qızıl İğnəli RadiotezlikDəri toxumasının dərindən bərpası
MezoterapiyaDəriyə faydalı komponentlərin inyeksiya edilməsi

Hansı prosedurun tətbiq olunacağına xəstənin ümumi vəziyyəti və sızanaqların növü müayinə edildikdən sonra qərar verilir.

Sızanaq Əmələ Gəlməsinin Qarşısını Almaq Üçün Tövsiyələr

Dərinizin sağlamlığını qorumaq və yeni sızanaq yaranma riskini minimuma endirmək üçün aşağıdakı qaydalara əməl etmək vacibdir:

  • Üzünüzü gündə iki dəfə gel formalı təmizləyici ilə yuyun.
  • Tərkibində yağ olan makiyaj vasitələrindən uzaq durun.
  • Yatmazdan əvvəl makiyajı mütləq təmizləyin və dərini dərindən arındırın.
  • Yüksək glisemik indeksli qidalardan, rafinə şəkərdən və artıq süd məhsullarından çəkinin.
  • İdmandan dərhal sonra duş qəbul edin və dar geyimlərdən qaçının.
  • Stress səviyyəsini nəzarətdə saxlamağa çalışın.

Müəllif Haqqında

Uzman Doktor Şirin Çelik

Uzman Doktor Şirin Çelik

Uzman Dr. Şirin Çelik 31 dekabr 1984-cü ildə anadan olub. Lisansüstü təhsilindən sonra Hacettepe Universiteti Tibb Fakültəsində tibb təhsilinə başlamış və 2007-ci ildə tibb təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vuraraq tibb həkimi adını almışdır.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.