Skleroderma/ilkin sistem sklerozu
Skleroderma, vəziyyəti qan damarlarının, toxunmaqların və iç orqanların təsir etdiyi kronik bir otoimmun xəstəlikdir. Xəstəlik, cild toxunmaqlarının sert və qatılaşması, ayrıca iç orqanların sertləşməsi ilə əlaqədar olur. Skleroderma, əsasən qadınları təsir edir və digər immun sistemi təsirləyən vəziyyətlər ilə əlaqədar olaraq inkişaf edir.
Sklerodermanın ən yayılmış iki tipi var: lokalizə və sistemik. Lokalizə skleroderma əsasən cild toxunmaqlarına təsir edir və ən çox əllərdə və üst toxunmaqlarda müşahidə olunur. Sistemik skleroderma isə cild toxunmaqlarını və iç orqanları təsir edə bilər və daha ciddi vəziyyətlərlə əlaqədar ola bilər.
Səbəblər:
Skleroderma səbəbləri tam aydın deyil, amma genetik və ətraqı faktorlar riski artıra bilir. Immun sistemin normal toxunmaqlara hücum etməsi nəticəsində toxunmaqlarda sertləşmə olur.
Simptomlar:
Sklerodermanın simptomları kişidən kişiyyə dəyişə bilər və həm cild toxunmaqlarını, həm də iç orqanları təsir edə bilər:
- Cild Dəyişiklikləri: Sertləşmiş və qatı toxunmaqlar, qızqanclaşma, dəri sərinliyinin itkisi və üz toxunmaqlarında səbəbsiz quruma müşahidə oluna bilər.
- Ürək və Böyrün Məsələləri: Sistemik skleroderma, ürək toxunmaqlarını və böyrünü təsir edə bilər.
- Solunma Məsələləri: Akciyərlərə toxunmaq təsir edə bilər və solunma problemlərinə səbəb ola bilər.
- Qan Damarı Problemləri: Skleroderma, qan damarlarına təsir edə bilər və dolaşım problemi yarada bilər.
- Mədə və Qaraciyər Məsələləri: İç orqanlara təsir edə bilər və mədə toxunmaqları, qaraciyər və digər orqanlar üçün məsələlər yarada bilər.
Diaqnoz və Müalicə:
- Diaqnoz, laboratoriya testləri, klinik simptomlar və uzmanların müayinəsi ilə qoyulur.
- Müalicə əsasən simptomların şiddətinə və vəziyyətin ciddiyətinə görə təyin olunur. Ağrıları idarə etmək, toxunmaqları yumşaltmaq və toxunmaqları və iç orqanları təsir edən müalicələri əhatə edə bilir.
Skleroderma, yaşam keyfiyyətinə ciddi təsir edə bilən bir xəstəlik ola bilər. Əhəmiyyətli olan, düzgün tibbi nəzarət altında olmaq, düzgün ilacları qəbul etmək və sağlamlıq planınızı həkiminizlə birlikdə tənzimləməkdir.