Uşaqlarda inguinal bölgə xəstəlikləri
Uşaqlarda qasıq yırtıqlarının, böyüklərdə isə qasıq yırtıqlarının əmələ gəlmə mexanizmi bir-birindən fərqlidir. Uşaqlarda görülən qasıq yırtıqları qarın boşluğundan qasıq nahiyəsinə qədər uzanan “procesus vaginalis” adlanan peritonun (peritoneal pərdə) cibinin açıq qalması və ya hər hansı səbəbdən zəif açılması və qarındakı strukturların (bağırsaqlar, yumurtalıqlar və qızlarda borular) qasıq nahiyəsinə daxil olur. Buna "dolayı yırtıq" deyilir. Yetkinlərdə müşahidə olunan birbaşa yırtıq uşaqlıqda çox nadirdir və yeniyetməlik dövründən sonra, adətən idman hərəkətləri və ağır yük qaldırma kimi gərginlikdən sonra baş verə bilər.
Uşaqlıq çağı yırtıqlarında ən mühüm fəsad nekrozun inkişafı və boğulma nəticəsində qan dövranının (qan axını) itirilməsidir (həbs, boğulma). Yırtıq boğulması vaxtında tanınmazsa və təcili müalicə olunmazsa, yırtıq kisəsindəki struktur bağırsaqdırsa, nekrozdan sonra bu strukturun perforasiyasına, qızlarda isə kisədə yumurtalığın itirilməsinə səbəb ola bilər. Oğlanlarda yırtıqların boğulması dolayı yolla eyni tərəfdən xayaya təsir göstərə bilər ki, bu da xayada arzuolunmaz ikincil təsirlərə və hətta xaya itkisinə qədər irəliləyən əlavə problemlərə səbəb olur. Yırtıq boğulması ən çox 1 yaşa qədər xəstələrdə müşahidə olunur (10-12%); Gecikdirildikdə, bu ağırlaşmaya görə ölüm nisbəti 4% -ə çatır. Lakin yırtıq bu ağırlaşmanın inkişafına imkan vermədən, elektiv şəraitdə cərrahi yolla müalicə edilirsə, ölüm nisbəti sıfırdır.
Uşaqlarda qasıq yırtığının ilk əlaməti qasıq nahiyəsində, xüsusən də ağlama və gərginlik zamanı meydana çıxan şişkinlikdir. Bu şikayət doğuşdan (xüsusilə vaxtından əvvəl doğulmuş körpələrdə) ola bilər və ya daha sonra baş verə bilər. Şişkinlik qarın içi orqanların (adətən nazik bağırsaq, yoğun bağırsaq, omentum, appendiks, qızlarda yumurtalıqlar) yırtıq kisəsinə daxil olması nəticəsində baş verir. Şişkinlik qalıcı deyil. Yırtıq kisəsindəki orqanların qarın boşluğuna qayıtması ilə yox olur, itələdikdə və ya ağlayanda yenidən özünü büruzə verir. Yırtıqların şişməsi ağrılı bir vəziyyət deyil. Başqa sözlə, yırtıq normal olaraq ağrıya səbəb olmur. Bununla belə, yırtığın strangulyasiyası kimi ifadə edilən vəziyyət son dərəcə ağrılıdır; çünki yırtıq kisəsinə girən strukturlarda qan dövranı pozğunluğu ortaya çıxıb. Yırtıqların boğulması zamanı şişlik qırmızı və ödemli olur (portağal qabığına bənzəyir). Uşaq çox narahatdır, ağlayır və hətta qusar. Bu vəziyyətdə təcili olaraq müvafiq müalicə tətbiq edilməli və təcrübəli uşaq cərrahı tərəfindən yırtıqların azaldılmasına cəhd edilməlidir. Uğursuzluq halında orqan itkisinin qarşısını almaq üçün təcili cərrahi müdaxilə tələb olunur. Bəzən yırtıq əvvəlcə strangulyasiya ilə özünü göstərə bilər; Gözlənildiyi kimi, bu, ailə üçün müraciət prosesi üçün çox travmatik bir səbəb ola bilər.
Yuxarıda göstərilən səbəblərə görə uşaqlarda qasıq yırtıqları diaqnozdan sonra mümkün qədər tez (təcili deyil) əməliyyat edilməlidir. Bu tip əməliyyatlar planlı və gündəlik həyata keçirilir. Yəni xəstə planlı şəkildə xəstəxanaya dəvət olunur və əməliyyatdan sonra 2-3 saat müşahidə altında qaldıqdan sonra evə qayıdır. Beləliklə, uşaq öz mühitindən çox da uzaqlaşmadan ən qısa müddətdə xəstəxana mühitindən uzaqlaşaraq gündəlik fəaliyyətinə qayıdır. Əməliyyatdan sonra demək olar ki, hər bir xəstə tez bir zamanda ayağa qalxır və təəccüblü bir sürətlə gündəlik həyatına qayıdır.