Uşaqlarda inguinal bölgə xəstəlikləri
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Uşaqlarda Qasıq Yırtığı Nədir və Necə Yaradır?
Uşaqlarda qasıq yırtıqlarının yaranma mexanizmi böyüklərdəkindən köklü şəkildə fərqlənir. Uşaqlıq dövründə rast gəlinən yırtıqlar, qarın boşluğundan qasıq nahiyəsinə uzanan və "processus vaginalis" adlanan peritoneal pərdənin açıq qalması və ya zəif bağlanması nəticəsində yaranır. Bu açıqlıqdan bağırsaqlar, yumurtalıqlar və ya borular qasıq nahiyəsinə daxil olur ki, bu vəziyyət tibbdə "dolayı yırtıq" adlandırılır.
Böyüklərdə tez-tez rast gəlinən birbaşa yırtıqlar isə uşaqlarda çox nadirdir. Bu növ yırtıqlar adətən yeniyetməlik dövründən sonra, ağır yük qaldırma və ya intensiv idman hərəkətləri kimi fiziki gərginliklər nəticəsində meydana çıxır.
Uşaqlarda Qasıq Yırtığının Əsas Əlamətləri
Uşaqlarda qasıq yırtığının ən bariz əlaməti qasıq nahiyəsində müşahidə olunan şişkinlikdir. Bu şişkinlik xüsusilə aşağıdakı hallarda daha qabarıq görünür:
- Uşaq ağladıqda,
- Gücənmə və ya gərginlik zamanı,
- Öskürək zamanı.
Bu şişkinlik qalıcı deyil; daxili orqanlar qarın boşluğuna qayıtdıqda yox olur, lakin təzyiq artdıqda yenidən üzə çıxır. Normal şəraitdə yırtıq ağrıya səbəb olmasa da, yırtıq boğulması (stranqulyasiya) baş verdikdə kəskin ağrılar yaranır.
Yırtıq Boğulması: Təhlükəli Fəsadlar və Risklər
Uşaqlıq çağı yırtıqlarında ən ciddi fəsad nekroz və qan dövranının pozulması ilə nəticələnən yırtıq boğulmasıdır. Bu vəziyyət vaxtında müalicə olunmazsa, ciddi fəsadlara yol aça bilər:
| Fəsadın Növü | Yarana Biləcək Problem |
|---|---|
| Bağırsaq Boğulması | Toxuma ölümü (nekroz) və perforasiya (deşilmə) |
| Qız Uşaqlarında | Yırtıq kisəsindəki yumurtalığın itirilməsi |
| Oğlan Uşaqlarında | Xayada qan dövranının pozulması və xaya itkisi |
Statistik məlumatlara görə, yırtıq boğulması ən çox 1 yaşa qədər olan körpələrdə (10-12%) müşahidə olunur. Gecikmiş hallarda ölüm riski 4%-ə çatsa da, planlı cərrahi müdaxilə ilə bu risk sıfıra bərabərdir.
Təcili Müdaxilə Tələb Edən Hallar
Əgər yırtıq nahiyəsindəki şişkinlik qırmızı, ödemli və "portağal qabığı" görünüşündədirsə, bu, təcili vəziyyətdir. Belə hallarda uşaqda aşağıdakı simptomlar müşahidə olunur:
- Hədsiz narahatlıq və dayanmadan ağlama,
- Ürəkbulanma və qusma,
- Şişkinliyin əllə geri itələnməməsi.
Bu simptomlar yarandıqda dərhal uşaq cərrahı tərəfindən müdaxilə edilməli, uğursuzluq halında isə orqan itkisinin qarşısını almaq üçün təcili əməliyyat olunmalıdır.
Müalicə Prosesi: Planlı Cərrahi Əməliyyat
Uşaqlarda qasıq yırtığı diaqnozu qoyulduqdan sonra mümkün qədər tez, lakin planlı şəkildə əməliyyat edilməlidir. Müasir tibbdə bu əməliyyatlar gündəlik cərrahiyyə formatında həyata keçirilir:
- Xəstəxanada Qalma Müddəti: Əməliyyatdan sonra xəstə cəmi 2-3 saat müşahidə altında saxlanılır.
- Bərpa Dövrü: Uşaq eyni gün evə göndərilir və qısa müddətdə gündəlik fəaliyyətinə qayıdır.
- Psixoloji Üstünlük: Uşaq öz mühitindən uzaqlaşmadan sürətlə sağalır.
Nəticə etibarilə, yırtıq əməliyyatları uşaqların həyat keyfiyyətini bərpa edən və onları gələcəkdə yarana biləcək ağır fəsadlardan qoruyan ən effektiv üsuldur.
