Sünnət və Ölkəmizdə Qarşılaşan Problemlər
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Sünnət Nədir və Niyə Peşəkar Həkim Tərəfindən Edilməlidir?
Sünnət, penisdəki "preputium" adlanan dəri parçasının cərrahi yolla çıxarılması prosesidir. Bu müdaxilə sadə bir prosedur kimi görünsə də, əslində ciddi tibbi məsuliyyət tələb edən bir cərrahi əməliyyatdır. Təəssüf ki, ölkəmizdə bu prosesin əhəmiyyəti bəzən ailələr tərəfindən kifayət qədər qiymətləndirilmir və ya diqqətdən kənarda qalır.
Azərbaycanda bu əməliyyatın hüquqi tərəfləri 1928-ci ildə hazırlanan müvafiq qanunvericiliklə tənzimlənsə də, müasir tibb dövründə yeni və daha təkmil qaydaların tətbiqi zəruridir. Sünnətin lisenziyasız və qeyri-mütəxəssis şəxslər tərəfindən aparılması qətiyyən yolverilməzdir. Qeyri-peşəkar mühitlərdə edilən müdaxilələr uşağın gələcək sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır.
Sünnət Fəsadları və Qeyri-Peşəkar Müdaxilənin Riskləri
Sünnətin ixtisası olmayan insanlar tərəfindən ev şəraitində, sağlamlıq kabinetlərində və ya şadlıq saraylarında edilməsi ağırlaşma nisbətini %1-38 səviyyəsinə qaldırır. Bu rəqəm kiçik hesab edilməməlidir. Mütəxəssis olmayan şəxslərin həyata keçirdiyi sünnətlərdən sonra klinikalarımıza müraciət edən xəstələrdə ən çox rast gəlinən fəsadlar bunlardır:
- Yara yerində infeksiya və şiddətli qanaxmalar,
- Sünnət dərisinin natamam və ya həddindən artıq kəsilməsi,
- Sidik yollarının zədələnməsi (uretra),
- Penisdə qismən və ya tam kəsik (amputasiya) halları.
Bu ağırlaşmaların bir hissəsi təkrar cərrahi müdaxilə ilə düzəldilsə də, bəzi hallarda daimi əlillik və ömürlük psixi-cinsi problemlər qaçılmaz olur. Bu da sağlam olmayan fərdlərin cəmiyyətə qatılmasına səbəb olur.
Kollektiv Sünnət Tədbirlərinin Təhlükələri
Ölkəmizdə ən böyük problemlərdən biri də "kollektiv sünnət" kampaniyalarıdır. Bu təşəbbüslər xeyriyyə məqsədi daşıyır kimi görünsə də, çox vaxt qurumların reklamına xidmət edir. Xaos içində, uyğunsuz və qeyri-steril mühitlərdə sürətlə həyata keçirilən bu prosedurlardan sonra fəsadların yaranma ehtimalı son dərəcə yüksəkdir.
| Müqayisə Meyarı | Peşəkar Sünnət | Qeyri-Peşəkar Sünnət |
|---|---|---|
| Mühit | Steril Əməliyyat otağı | Ev, şadlıq sarayı, kabinet |
| İcraçı | Uzman Cərrah | Qeyri-mütəxəssis |
| Anesteziya | Təhlükəsiz Ümumi Anesteziya | Lokal (travmatik ola bilər) |
| Fəsad Riski | Minimum | Çox Yüksək (%1-38) |
Sünnətdə Anesteziyanın Əhəmiyyəti və Təhlükəsizliyi
Sünnət əməliyyatı ideal şəkildə əməliyyat otağında və ümumi anesteziya altında aparılmalıdır. Ailələr çox vaxt ümumi anesteziyadan narahat olurlar, lakin müasir anesteziologiya elmi bu gün ən ağır əməliyyatları belə tam təhlükəsiz şəkildə həyata keçirməyə imkan verir. Statistik olaraq, qeyri-sağlam şəraitdə edilən sünnətlərin fəsad riski, anesteziyanın riskindən qat-qat yüksəkdir.
Niyə Ümumi Anesteziya Üstünlük Təşkil Edir?
- Psixoloji Rahatlıq: Uşaq əməliyyatın travmatik hissəsini hiss etmir.
- Cərrahi Dəqiqlik: Cərrah vaxt məhdudiyyəti olmadan, hərəkətsiz mühitdə daha dəqiq işləyir.
- Travmanın Qarşısının Alınması: Lokal anesteziya zamanı uşağın yaşaya biləcəyi qorxu və "kəsilmə" hissi aradan qalxır.
Sünnətin Psixoloji Təsirləri və Fallik Dövr
Uşaqlar, xüsusilə 6-8 yaş arasında sünnətdən ciddi şəkildə qorxurlar. "Fallik Dövr" adlanan psixoloji inkişaf mərhələsində olan uşaq üçün genital bölgəyə edilən müdaxilə, əgər uşaq hər mərhələni görürsə, ciddi psixoloji travmaya səbəb ola bilər. Ümumi anesteziya bu travmanın qarşısını almaq üçün ən effektiv yoldur.
Nəticə etibarilə, sünnət bir cərrahi əməliyyatdır və mütləq xəstəxana şəraitində, təcrübəli həkimlər tərəfindən icra edilməlidir. Müvafiq şəraitdə edilən sünnətlərdə həm tibbi, həm də psixoloji fəsadların yaranma ehtimalı minimuma enir.
