Sünnət və Ölkəmizdə Qarşılaşan Problemlər
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Sünnət Nədir və Niyə Peşəkar Şəraitdə İcra Edilməlidir?
Sünnət, penisdəki "preputium" adlanan dəri parçasının cərrahi yolla çıxarılması prosesidir. Təəssüf ki, bu mühüm cərrahi müdaxilənin əhəmiyyəti çox vaxt ailələr tərəfindən lazımi səviyyədə qiymətləndirilmir və ya diqqətdən kənar qalır. Halbuki sünnət, uşağın gələcək həyatına birbaşa təsir edən ciddi bir tibbi prosedurdur.
Ölkəmizdə bu əməliyyatın hüquqi tərəfi 1928-ci ildə hazırlanan 1219 saylı qanunla tənzimlənir. Lakin müasir tibb əsrində bu köhnəlmiş qaydalar qeyri-adekvatdır və yeni tənzimləmələrə ehtiyac duyulur. Sünnətin lisenziyasız və qeyri-mütəxəssis şəxslər tərəfindən aparılması qətiyyən yolverilməzdir.
Qeyri-Peşəkar Sünnətin Riskli Fəsadları
Sünnət mütəxəssis olmayan insanlar tərəfindən evlərdə, sağlamlıq kabinetlərində və ya şadlıq saraylarında icra edildikdə, ağırlaşma nisbəti %1-38 kimi ciddi rəqəmlərə çatır. Qeyri-steril mühitlərdə edilən bu əməliyyatlar həm yerli, həm də beynəlxalq tibbi jurnallarda geniş müzakirə olunan fəsadlara yol açır.
Peşəkar olmayan müdaxilələr nəticəsində yaranan əsas fəsadlar bunlardır:
- Yara yerində infeksiya və şiddətli qanaxmalar,
- Sünnət dərisinin natamam və ya həddindən artıq kəsilməsi,
- Sidik yollarının zədələnməsi (uretra),
- Penisdə qismən və ya tam kəsik (amputasiya) halları.
Bu ağırlaşmaların bəziləri təkrar cərrahiyyə ilə düzəlsə də, bəziləri ömürlük əlilliyə, psixi və cinsi problemlərə səbəb ola bilər.
Kollektiv Sünnət Tədbirlərindəki Gizli Təhlükələr
"Xeyriyyə" məqsədi ilə təşkil edilən kollektiv sünnət mərasimləri çox vaxt qurumların reklamına xidmət edir. Xaos içində, qısa müddətdə və qeyri-sağlam mühitlərdə həyata keçirilən bu "sözdə xidmətlər" fəsad riskini maksimuma çıxarır. Müasir tibbin tələblərinə uyğun olaraq, sünnət hər bir uşaq üçün fərdi və steril əməliyyat otağı şəraitində icra edilməlidir.
Sünnətdə Anesteziya: Miflər və Həqiqətlər
Sünnət bir cərrahi əməliyyatdır və ideal şəraitdə, əməliyyat otağında, ümumi anesteziya altında aparılmalıdır. Bir çox ailə medianın təsiri ilə ümumi anesteziyadan çəkinsə də, müasir anesteziologiya elmi bu prosesi tamamilə təhlükəsiz hala gətirmişdir.
| Müqayisə Meyarı | Qeyri-Mütəxəssis Müdaxiləsi | Peşəkar Cərrahi Müdaxilə |
|---|---|---|
| Mühit | Ev və ya qeyri-steril sahə | Steril Əməliyyat Otağı |
| Anesteziya | Lokal (Travmatik ola bilər) | Təhlükəsiz Ümumi Anesteziya |
| Fəsad Riski | Yüksək (%1-38) | Minimum Səviyyə |
| Psixoloji Təsir | Yüksək Travma Riski | Rahat və Hissiz Proses |
Uşaq Psixologiyası və Sünnət Prosesi
Xüsusilə 6-8 yaş arası uşaqlar üçün sünnət böyük bir qorxu mənbəyidir. "Fallik Dövrdə" olan uşaqlarda lokal anesteziya ilə edilən müdaxilələr ciddi psixoloji travmalara yol aça bilər. Uşaq öz bədənindən bir parçanın kəsildiyini şüurlu şəkildə yaşadıqda, bu onun gələcək inkişafına mənfi təsir göstərir.
Ümumi anesteziya, əməliyyatın ən travmatik hissəsinin uşaq tərəfindən hiss edilmədən keçməsini təmin edir. Bu həm uşağın psixoloji sağlamlığı, həm də cərrahın işini dəqiq yerinə yetirməsi üçün ən ideal üsuldur.
Nəticə etibarilə, sünnət mütəxəssis həkimlər tərəfindən, xəstəxana şəraitində icra edildikdə tibbi və psixoloji fəsad ehtimalı minimuma enir.
