Xərçəng növləri

Ən Çox Yayılan Xərçəng Növləri və Onların Xüsusiyyətləri

Müasir tibbdə xərçəng xəstəliyi fərqli orqanlarda müxtəlif formalarda təzahür edən geniş yayılmış bir sağlamlıq problemidir. Xərçəng növləri arasında bəziləri yayılma sürətinə, bəziləri isə ölümcüllük riskinə görə fərqlənir. Bu xəstəliklə mübarizədə erkən diaqnoz və simptomların vaxtında müəyyən edilməsi həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Döş Xərçəngi

Döş xərçəngi, qadınlar arasında ən çox rast gəlinən xərçəng növü olsa da, nadir hallarda kişilərdə də meydana gələ bilər. Bu xəstəlik döş toxumasının hüceyrələrində anormal böyümə ilə xarakterizə olunur. Əsas əlamətləri aşağıdakılardır:

• Döşdə kütlə və ya bərklik hissi
• Dəri toxumasında dəyişikliklər
• Döş giləsindən gələn axıntılar
• Döş nahiyəsində müşahidə olunan ağrılar

Ağciyər Xərçəngi

Dünya miqyasında həm kişilər, həm də qadınlar üçün ən ölümcül xərçəng növü ağciyər xərçəngidir. Xəstəliyin yaranmasında əsas faktor siqaret çəkmə olsa da, havanın çirkliliyi və kimyəvi maddələrə məruz qalma da mühüm rol oynayır. Simptomlara öskürək, nəfəs darlığı, sinə ağrısı və qəfil çəki itkisi daxildir.

Prostat Xərçəngi

Yalnız kişilərdə inkişaf edən bu xərçəng növü prostat vəzində başlayır. Geniş yayılmış bir xüsusiyyəti yavaş irəliləməsidir, bu səbəbdən erkən mərhələlərdə heç bir əlamət göstərməyə bilər. Lakin xəstəlik irəlilədikcə sidik ifrazı problemləri, çanaq bölgəsində ağrı və cinsi disfunksiya kimi fəsadlara yol açır.

Kolorektal Xərçəng

Qalın bağırsaq (kolon) və ya düz bağırsaq (rektum) hüceyrələrində inkişaf edən bu xəstəlik, adətən polip adlanan kiçik törəmələrdən başlayır. İllər ərzində bədxassəli şişə çevrilə bilən bu növün əlamətləri arasında qarın ağrısı, qanlı nəcis və bağırsaq vərdişlərindəki dəyişikliklər yer alır.

Dəri Xərçəngi (Melanoma)

Dəri hüceyrələrinin nəzarətsiz böyüməsi nəticəsində yaranan melanoma, dəri xərçənglərinin ən təhlükəlisi hesab olunur. Bunun səbəbi xəstəliyin sürətlə yayılma potensialına malik olmasıdır. Dəridə yeni yaranan və ya mövcud olan xalların rəng, ölçü dəyişikliyi, qanama və ya qaşınma verməsi ciddi siqnaldır.

Mədəaltı Vəzin Xərçəngi

Mədəaltı vəzin toxumasında başlayan bu xərçəng növü, çox vaxt gec mərhələdə diaqnoz qoyulduğu üçün müalicəsi çətin olan xəstəliklərdən biridir. Erkən mərhələdə səssiz irəliləsə də, sonradan sarılıq, iştahsızlıq, qarın ağrısı və çəki itkisi ilə özünü büruzə verir.

Qara Ciyər Xərçəngi

Ən yayılmış növü hepatosellülyar karsinoma olan qara ciyər xərçəngi, əsasən xroniki hepatit B və C infeksiyaları, həmçinin uzunmüddətli alkoqol istifadəsi ilə əlaqəlidir. Sağ yuxarı qarın nahiyəsində ağrı, qarnın şişməsi və sarılıq xəstəliyin tipik göstəriciləridir.

Qadınlarda Yumurtalıq Xərçəngi

Yumurtalıqlarda başlayan bu xərçəng növü erkən mərhələdə nadir hallarda simptom verir. Xəstələrdə əsasən qarında şişkinlik, tez-tez sidiyə çıxma ehtiyacı və iştahsızlıq kimi qeyri-spesifik əlamətlər müşahidə olunur.

Hematoloji Xərçənglər (Leukemiya və Lenfoma)

Qan hüceyrələri və lenfatik sistemdə inkişaf edən bu xərçənglərdən leukemiya sümük iliyində, lenfoma isə lenf düyünlərində yaranır. Ümumi simptomlar arasında xroniki yorğunluq, tez-tez təkrarlanan infeksiyalar, qansızlıq və səbəbsiz qanaxmalar mövcuddur.

Xərçəngin Müalicə Üsulları

Xərçəngin müalicə planı xəstəliyin növünə, mərhələsinə və xəstənin ümumi fiziki vəziyyətinə uyğun olaraq fərdi şəkildə müəyyən edilir. Müasir tibbdə tətbiq olunan əsas müalicə metodları aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir: