Xroniki Obstruktiv Ağciyər Xəstəliyi

KOAH-ın əsas səbəbi siqaret çəkmə kimi tənəffüs yollarını qıcıqlandıran maddələrə (məsələn, siqaret tüstüsü, havanın çirklənməsi, sənaye kimyəvi maddələri) uzunmüddətli məruz qalmadır. Bununla belə, genetik faktorlar, havanın çirklənməsi, tənəffüs yolu infeksiyaları və yaşlanma kimi digər amillər də KOAH-ın inkişafında rol oynaya bilər. KOAH-ın simptomlarına nəfəs darlığı (xüsusilə də məşq zamanı), xroniki öskürək, bəlğəm istehsalı, döş qəfəsində sıxılma və ya hırıltı daxildir. Bu simptomlar adətən yavaş inkişaf edir və zamanla pisləşə bilər. KOAH gündəlik həyat fəaliyyətini məhdudlaşdıra bilər və xüsusilə xəstəlik irəlilədikcə həyat keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər. KOAH diaqnozu anamnez toplama, fiziki müayinə, tənəffüs funksiyası testləri (spirometriya), döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası və qan testləri kimi müxtəlif testlərlə qoyulur. Spirometriya ağciyər funksiyasını qiymətləndirmək üçün çox istifadə edilən bir testdir. Bu testdə tənəffüs həcmi və hava axını sürəti insanın nəfəs alması və çıxması kimi ölçülür. KOAH-ın müalicəsi simptomları idarə etmək, xəstəliyin gedişatını yavaşlatmaq və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır. Müalicə adətən inhalerlər adlanan dərmanlarla aparılır. İnhalerlər dərmanın birbaşa ağciyərlərə çatdırılmasına imkan verir. Bundan əlavə, siqaretdən imtina edilməli, idman edilməli, sağlam qidalanma vərdişləri inkişaf etdirilməli və tənəffüs yolu infeksiyalarından qaçınılmalıdır. KOAH mütərəqqi bir xəstəlikdir və hazırda tam müalicə olunmur. Bununla belə, müvafiq müalicə və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə simptomları idarə etmək mümkündür. Əhəmiyyətli olan KOAH-ın erkən diaqnostikası və müalicəsi ilə xəstəliyin gedişatını yavaşlatmaq və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaqdır. Xəstəlik irəlilədikcə, tənəffüs yoluxucu infeksiyalara diqqət yetirmək və müalicə planını mütəmadi olaraq nəzərdən keçirmək vacibdir.