Xüsusi Öyrənmə Bozukluğu: Uşağım Öyrənə Bilmir
Xüsusi Öyrənmə Bozukluğunun Əsas Növləri
🔸 1. Disleksiya (oxuma pozuntusu)
Uşaq oxumaqda, sözləri düzgün tanımaqda və anlamada çətinlik çəkir.
Hecaları və hərfləri qarışdırmaq, oxuma sürətinin yavaş olması tipikdir.
🔸 2. Disqrafiya (yazma pozuntusu)
Yazı zamanı hərfləri səhv yazmaq, yazı xəttinin qeyri-müntəzəm olması və yazılı ifadə çətinliyi.
🔸 3. Diskalkuliya (riyazi pozuntu)
Sadə riyazi əməliyyatları (toplama, çıxma və s.) başa düşmək və tətbiq etməkdə çətinlik.
Riyazi simvollar və qaydaları qarışdırmaq.
Xüsusi Öyrənmə Bozukluğunun Simptomları
✅ Akademik simptomlar:
Dərslərdə və ev tapşırıqlarında geri qalmaq
Oxuma və yazını gec və çətin öyrənmək
İmtahan və tapşırıqlarda özünü kafi göstərə bilməmək
✅ Davranış simptomları:
Dərs zamanı tez yorulmaq və diqqəti tez yayındırmaq
Özünə inamın azalması, “Mən bacarmıram” cümlələri
Dərsdən qaçma və ya dərsə qarşı istəksizlik
Valideynlərin çox verdiyi sual:
🔹 "Uşağım həvəsli deyil?"
🔹 "Tənbəldir?"
🔹 Xeyr! Uşağınız normal intellektə sahib ola bilər, lakin beynin oxuma, yazma və riyazi prosesləri emal edən sahələrində fərqliliklər var.
Xüsusi Öyrənmə Bozukluğu ilə Necə Mübarizə Aparmaq Olar?
✅ 1. Erkən diaqnoz çox vacibdir
Uşaq psixoloqu və ya pedaqoq tərəfindən aparılan test və qiymətləndirmə ilə dəqiq diaqnoz qoyulmalıdır.
✅ 2. Fərdi təhsil planı (FTP) hazırlanmalıdır
Uşağa uyğun müəyyənləşdirilmiş təhsil yanaşmaları və xüsusi metodlar tətbiq edilməlidir.
✅ 3. Multidisiplinar yanaşma
Psixoloq, pedaqoq, loqoped və ailənin birlikdə işləməsi.
✅ 4. Sosial və emosional dəstək
Özünə inamını bərpa etmək üçün uşağın güclü tərəflərini vurğulamaq və motivasiyaedici yanaşmaq vacibdir.
✅ 5. Vizual və praktik öyrənmə metodları
Kartlar, rəngli cədvəllər, oyun əsaslı tədris metodları ilə öyrənməyi daha əlçatan etmək.
✅ 6. Səbir və mütəmadi məşq
Bu tip pozuntularda təkrarlama və fərdi tempə uyğunlaşdırma çox önəmlidir.
Sonda
Uşağınız "öyrənə bilmir" deyil, "fərqli şəkildə öyrənir" və sadəcə ona uyğun metodlar tələb olunur. Xüsusi Öyrənmə Bozukluğu erkən müdaxilə və dəstək ilə aşılacaq bir vəziyyətdir.