əzələ göz yaşları
🔍 Əzələ göz yaşının əsas səbəbləri:
Səbəbİzah
İsinmədən fiziki fəaliyyətƏzələ hazırlıqsız olduqda zədə riski artır
Həddindən artıq yük və ağırlıq qaldırmaƏzələ sərhədindən artıq zorlanır
Gözlənilməz, sürətli hərəkətİdmanda ani sıçrayış, dönmə və s.
Əzələ zəifliyi və elastiklik çatışmazlığıXüsusilə yaşlı və ya passiv insanlarda
Əvvəlki zədələrƏvvəllər zədə görmüş əzələ daha həssas olur
Əzələ yorğunluğu və susuzluqYığılma zamanı koordinasiya pozula bilər
⚠️ Əzələ göz yaşı (yırtığı) əlamətləri:
Ani və kəskin ağrı
Ağrının yaranmasından sonra fəaliyyətin dayandırılması ehtiyacı
Zədələnmiş nahiyədə şişkinlik, göyərmə və ya qızartı
Əzələdə toxunduqda ağrı və sərtlik
Hərəkət məhdudiyyəti və zəiflik hissi
Bəzən "çat" səsi və ya hissi (ciddi hallarda)
📏 Əzələ zədələrinin dərəcələri:
DərəcəTəsviriMüalicə
1-ci dərəcə (yüngül)Əzələnin bir neçə lifində cırılma, az ağrı, funksionallıq qorunurİstirahət və fizioterapiya
2-ci dərəcə (orta)Əzələnin daha böyük hissəsində cırılma, şiş, ağrı və hərəkət məhdudiyyətiRİCE protokolu + reabilitasiya
3-cü dərəcə (ağır)Əzələnin tam yırtılması, hərəkətsizlik və şiddətli ağrıCərrahiyyə lazım ola bilər
🛟 İlk yardım və ilkin müalicə – RİCE Protokolu:
İlk 48 saatda tətbiq edilir:
R (Rest) – İstirahət, hərəkəti minimuma endirmək
I (Ice) – Soyuq tətbiqi (20 dəq, 2-3 saatda bir)
C (Compression) – Elastik sarğı ilə kompressiya
E (Elevation) – Zədələnmiş nahiyəni ürək səviyyəsindən yuxarı saxlamaq
🧰 Sonrakı mərhələdə müalicə:
🔹 1. Fizioterapiya və bərpa məşqləri
– Əzələ gücünü, elastikliyini və koordinasiyasını bərpa etmək üçün
– Ultrasəs, lazer, TENS cihazı istifadə oluna bilər
🔹 2. Ağrıkəsicilər və iltihab əleyhinə dərmanlar
– NSAİİ (ibuprofen, naproksen və s.) – həkim nəzarəti ilə
🔹 3. Əzələ yırtıqları üçün cərrahi müdaxilə
– Əgər 3-cü dərəcədirsə və əzələ tamamilə qopubsa
⏱️ Bərpa müddəti (orta hesabla):
DərəcəBərpa vaxtı
1-ci dərəcə1–2 həftə
2-ci dərəcə3–6 həftə
3-cü dərəcə2–3 ay (və ya daha çox, əgər əməliyyat lazımdırsa)
✅ Qarşısının alınması üçün məsləhətlər:
Hər zaman idmandan əvvəl isinmə, sonra isə soyuma hərəkətləri edin
Əzələlərinizi davamlı məşq və gərilmə ilə gücləndirin
Susuz qalmayın – elektrolit balansı vacibdir
Ağırlıq çalışmaları zamanı texnikaya fikir verin
Əvvəlki zədə varsa, onu tam bərpa etmədən təkrarlamayın