Adenomiyoz nədir? Semptomlar və səbəblər hansılardır?
Adenomiyozun simptomları
Adenomiyoz bəzi qadınlarda simptomsuz keçə bilər, lakin əksər hallarda aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunur:
Ağır menstrual qanaxmalar (menorragiya):
Adi menstruasiyadan daha çox və uzun davam edən qanaxmalar.
Menstrual ağrılar (dismenore):
Xüsusilə menstruasiya zamanı şiddətli ağrılar.
Pelvik ağrı:
Menstruasiya dövrü ilə əlaqəli olmayan davamlı və ya periodik ağrılar.
Uşaqlığın böyüməsi:
Uşaqlıq normal ölçüdən böyük görünə bilər, bu da qarında dolğunluq hissi yarada bilər.
Seksual əlaqə zamanı ağrı (dispareuniya):
Seks zamanı və ya sonrasında ağrı hissi.
Anemiya əlamətləri:
Uzunmüddətli və ağır qanaxmalar nəticəsində yorğunluq, zəiflik və başgicəllənmə.
Adenomiyozun səbəbləri
Adenomiyozun dəqiq səbəbləri tam olaraq məlum deyil, lakin bəzi nəzəriyyələr mövcuddur:
Hormonal təsirlər:
Estrogen və progesteron hormonları adenomiyozun inkişafında mühüm rol oynayır.
Uşaqlıq travması:
Cərrahi əməliyyatlar (məsələn, uşaqlıqda aparılan kəsiklər), abort və ya doğuş zamanı uşaqlığın daxili və xarici təbəqələri arasındakı sərhədin zədələnməsi.
Genetik faktorlar:
Ailədə oxşar ginekoloji xəstəliklərin olması.
İltihab prosesləri:
Uşaqlıqda baş verən uzunmüddətli iltihabi proseslər.
Reproduktiv yaş:
Xəstəlik adətən 40-50 yaş arasında və çox doğuş keçirmiş qadınlarda daha çox rast gəlinir.
Adenomiyozun müalicəsi
Müalicə xəstəliyin şiddətinə, simptomların intensivliyinə və xəstənin reproduktiv planlarına bağlı olaraq dəyişir.
1. Medikamentoz müalicə:
Hormon terapiyası:
Hormonal kontraseptivlər, progestinlər və ya IUD (mirena) uşaqlıq içi cihazları qanaxmaları və ağrıları azalda bilər.
Ağrıkəsicilər:
Nonsteroid antiinflamatuar dərmanlar (NSAİİ) menstrual ağrını azaltmaq üçün.
GnRH agonistləri:
Hormonal səviyyələri azaldaraq simptomların yaxşılaşmasını təmin edir.
2. Cərrahi müdaxilə:
Uşaqlıq çıxarılması (histerektomiya):
Ağır və digər müalicələrə cavab verməyən hallarda qəti müalicə üsuludur.
Minimal invaziv prosedurlar:
Simptomların idarəsi üçün bəzi hallarda tətbiq olunur, lakin adenomiyoz tam aradan qaldırıla bilməz.
3. Alternativ terapiyalar:
Diyet və həyat tərzi dəyişiklikləri simptomların idarəsinə kömək edə bilər.
Adenomiyozun qarşısını almaq mümkündürmü?
Adenomiyozun qarşısını almaq tam mümkün olmasa da, erkən diaqnoz və müalicə ilə simptomların şiddətini azaltmaq olar. Menstrual qanaxmaların və ağrıların intensivliyi artırsa, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.
Diaqnoz qoyulması üçün ultrasəs müayinəsi və ya MRI (maqnit-rezonans tomoqrafiya) istifadə oluna bilər. Həkimlə müntəzəm nəzarət bu xəstəliyin idarə edilməsində əsasdır.