Akatiziya

Akatiziya adətən antipsikotik dərmanların (məsələn, antipsikotiklər, antiemetiklər) istifadəsi ilə əlaqələndirilir, baxmayaraq ki, digər dərmanlar da bu yan təsirə səbəb ola bilər. Akatiziyanın səbəbi tam öyrənilməmişdir, lakin bu, beyindəki dopamin balanssızlığı ilə əlaqələndirilmişdir. Bu vəziyyətin tetikleyicileri yüksək dozada dərman qəbul etmək, yeni bir dərmana başlamaq və ya dozada dəyişikliklər, antipsikotik dərmanların qəfil dayandırılması və ya bəzi dərmanların birlikdə qəbulunu əhatə edə bilər.

Akatiziyanın simptomları insandan insana dəyişə bilər və bəzi insanlarda yüngül, digərlərində isə daha qabarıq şəkildə özünü göstərə bilər. Simptomlar arasında narahatlıq, daim hərəkət etmək ehtiyacı, qıcqırma, otura bilməmə, ayaq üstə durmaq və ya yeriməkdə çətinlik, yellənmə və ya yırğalanma, yuxu pozğunluğu və narahatlıq ola bilər.

Akatiziyanın müalicəsi adətən dərman rejiminin dəyişdirilməsi və ya dozanın tənzimlənməsi ilə başlayır. Antipsikotik dərmanların yan təsirləri ilə əlaqəli olan akatiziya əksər hallarda dərman dayandırıldıqda və ya doza azaldıqda geriləmə meyli var. Bundan əlavə, akatiziya simptomlarını aradan qaldırmaq üçün müəyyən dərmanlar (məsələn, beta blokerlər, benzodiazepinlər) təyin edilə bilər.

Xülasə etmək üçün, akatiziya antipsikotik dərmanlar və ya bəzi digər dərmanlarla əlaqəli qeyri-iradi hərəkətlər və ya hərəkət istəyi ilə xarakterizə olunan nevroloji yan təsirdir. Bu vəziyyət adətən dərman rejimini dəyişdirməklə müalicə edilə bilər və simptomlar tez-tez geri dönə bilər. Bununla belə, akatizi simptomları narahat edirsə və ya həyat keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edirsə, bir tibb işçisi ilə məsləhətləşmək vacibdir.