Astma nədir, simptomları nədir və müalicəsi nədir? Bilməli olduğunuz hər şey!
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Astma Nədir? Tənəffüs Yollarının Sistemli Sağlamlıq Problemi
Astma, hər il təxminən 600 min nəfərə təsir edən və bir çox insanın həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərən xroniki bir sağlamlıq problemidir. Bu xəstəlik, stimullaşdırıcı (allergik) reaksiyalar nəticəsində adi borulu bezlərin və ya tənəffüs borularının sistemli şəkildə təsirlənməsi ilə inkişaf edir. Orqanizmin verdiyi bu allergik reaksiyalar tənəffüs sisteminin funksionallığını çətinləşdirir.
Astma Simptomları Hansılardır?
Astma, xüsusilə yetkinlik dövründə daha qabarıq şəkildə ortaya çıxan bir xəstəlik kimi tanınsa da, körpələrdə və uşaqlarda da tez-tez müşahidə olunur. Bəzi hallarda xəstəlik ağrısız və asemptomatik (simptomsuz) inkişaf edə bilər ki, bu da diaqnozu çətinləşdirən amillərdəndir. Müalicə edilmədikdə xroniki hala gələn astma, fərdin bütün ömrü boyu davam edə bilər.
Astma Diaqnozu Necə Qoyulur?
Astmanın diaqnoz və müalicə prosesində müasir tibbi metodlardan istifadə olunur. Həkimlər xəstəliyin dərəcəsini və növünü müəyyən etmək üçün aşağıdakı üsullara müraciət edirlər:
- Fiziki müayinə: Orqan və toxuma zədələnmələrinin, həmçinin klinik anormallıqların müəyyən edilməsi üçün aparılır.
- Anamnez: Xəstənin şikayətlərinin və xəstəlik tarixçəsinin dinlənilməsi.
- Funksional testlər: Tənəffüs yollarının işləmə qabiliyyətini ölçən testlər.
- Sinə rentgenoqrafiyası: Ağciyərlərin və tənəffüs yollarının vizual müayinəsi.
Müayinə zamanı tənəffüs səsində dəyişikliklərin olması, xroniki bronxit və ya nəfəs darlığı kimi vəziyyətlərin göstəricisi ola bilər. Bundan əlavə, asteniya xəstələrində daha aydın görünən astiqmatizm (örtük) kimi şiş pozğunluqları görmə problemlərinə də səbəb ola bilər.
Astma Müalicəsi və Metodları
Astma müalicəsi fərdin ehtiyaclarına və xəstəliyin növünə görə fərqlilik göstərir. Müalicənin əsas məqsədi xəstənin həyat keyfiyyətini artırmaq və yan təsirləri minimuma endirməkdir. Müalicə prosesində istifadə olunan əsas elementlər bunlardır:
| Müalicə Ünsürləri | Təsviri |
|---|---|
| Dərmanlar | Simptomları idarə etmək və iltihabı azaltmaq üçün istifadə olunur. |
| Məşqlər | Tənəffüs əzələlərini gücləndirmək üçün tətbiq edilir. |
| Allergen Testləri | Müalicənin ən vacib hissəsidir; həkim nəzarəti ilə aparılmalıdır. |
Allergen testlərinin nəticələrinə əsasən, həkiminiz AMI (rahat nəfəs alma) vəziyyətini təsdiqləyərək müvafiq protokolları tətbiq edir.
Astma Riskləri və Astma Hücumları
Astma xroniki nəfəs darlığının bir formasıdır və xəstələrin bu riskləri bilməsi onlara özlərini daha inamlı hiss etməyə kömək edir. Astma hücumları zamanı ən çox rast gəlinən simptomlardan biri yuxuya getməkdə çətinlik çəkməkdir. Hücumlar zamanı tətbiq olunan müalicə ardıcıllığı kritikdir:
- İlk yardım: Hücum anında dərhal müalicəyə yönəldilmiş müdaxilə.
- İkinci dərəcəli müalicə: İlk müdaxilədən iki saat sonra verilir.
- Profilaktik müalicə: 24 saatdan sonra prioritet daşımır, lakin 48 saat ərzində tamamlana bilər.
Astmanın Qarşısının Alınması və Yaşam Tərzi
Astma ilə yaşamaq müəyyən çətinliklər yaratsa da, düzgün idarəetmə ilə simptomları nəzarətdə saxlamaq mümkündür. Xəstəliyin qarşısını almaq və təsirlərini azaltmaq üçün aşağıdakı addımlar atılmalıdır:
- Stressin idarə edilməsi
- Allergenlərdən qorunma
- Sağlam qidalanma
- Siqaret çəkməmək
Astma xəstələrinin təxminən 80%-i mütəmadi olaraq həkim nəzarətində olur. Simptomlar normala döndükdə, həkim tərəfindən dərman dozaları azaldıla və ya sadələşdirilə bilər ki, bu da gündəlik həyat üçün böyük üstünlükdür.
Astma Haqqında Tez-tez Verilən Suallar
Astma nəzarət edilə bilərmi?
Bəli, astma nəzarət edilə bilən bir xəstəlikdir. Xüsusilə evdə hava filtrlərindən istifadə etmək, ətraf mühitin çirklənməsini və pis qoxuları azaltmaq profilaktik tədbirlər arasındadır.
Bakteriyaların astmaya təsiri nədir?
Astmaya səbəb olan mikroorqanizmlər (bakteriyalar) və həyat tərzi xəstəliyin gedişatına təsir edən əsas amillərdir. Bu səbəbdən gigiyena və ətraf mühit təmizliyi vacibdir.
Nəticə
Astma, laqeyd yanaşılmaması gərəkən ciddi bir sağlamlıq problemidir. Müalicə prosesinin uğurlu olması üçün mütləq bir sağlamlıq mütəxəssisinə müraciət edilməli və həkimin tövsiyələrinə tam əməl olunmalıdır.