Bipolyar pozğunluq
Bipolar pozğunluq, kişinin müxtəlif maniak və depressiv epizodlar arasında dəyişən döngülər yaşadığı bir psixiatrik xəstəlikdir. Bu xəstəlik kişinin ruh və davranışının geniş aralığında dəyişikliklərə səbəb olur. İki əsas tipi vardır:
- Bipolar I: Bipolar I xəstəliyi olan insanlar depressiv epizodlar yaşaya bilərlər, amma həmçinin maniak epizodlar da yaşaya bilərlər. Maniak epizodlar, aşırı yüksək ruh halı, enerji, xeyli yatmağa ehtiyac olmama, hərəkətdəki çoxalma, mütləq məqsədi olmayan, tez, məntiqi olmayan hərəkətlər və dərəcədən yüksək öz inancı kimi simptomlarla müşayiət olunur.
- Bipolar II: Bipolar II xəstəliyi olan insanlar depressiv epizodlar yaşaya bilərlər, amma maniak epizodlar yaşamazlar. Onların maniak epizodlarının yerinə hipomaniya adlanan daha aşağı səviyyəli epizodlar var. Hipomaniya, maniadan daha az şiddətli olan, lakin hələ də kişinin normal fəaliyyətində qeyri-adi dəyişikliklərə səbəb olan bir ruh halıdır.
Bipolar pozğunluq səbəbləri tamamilə aydın deyil, amma genetik, kimyəvi və mühit faktorları arasında təsirli olduğu düşünülür. Bipolar pozğunluğun müalicəsi genellikle dərmanlar və terapiya kombinasiyasıdır. Dərmanlar, maniak və depressiv epizodların idarə edilməsinə kömək edə bilər, həmçinin epizodların sıx sayda yaşanmasını azaldır və xəstəliklərin səviyyəsini azaldır. Kognitiv davranış terapiyası (CBT) və dialektik davranış terapiyası (DBT) kimi müxtəlif terapiya formaları da duyğusal reaksiyaları idarə etməyə kömək edə bilər və stresslə mübarizəyə dəstək ola bilər. Bir tibb mütəxəssisinə müraciət edərək və onunla birlikdə çalışaraq bipolar pozğunluğun effektiv idarə olunması mümkündür.