Böyrək daşını lazerlə necə qırmaq olar?
Kimyaterapiya Nə Üçün Tətbiq Olunur?
Kimyaterapiya döş xərçəngində müxtəlif məqsədlərlə tətbiq edilə bilər:
Adjuvant kimyaterapiya:
Əsas müalicədən (cərrahiyyə) sonra qalan xərçəng hüceyrələrini məhv etmək və təkrarlanma riskini azaltmaq üçün.
Neoadjuvant kimyaterapiya:
Cərrahiyyədən əvvəl xərçəng şişini kiçiltmək üçün.
Metastatik döş xərçəngi:
Xərçəngin digər orqanlara yayılmasını idarə etmək və simptomları azaltmaq üçün.
Kimyaterapiyanın Növləri
Döş xərçəngi üçün istifadə edilən əsas kimyaterapiya dərmanları bunlardır:
Antrasiklinlər (məsələn, doksorubisin, epirubisin)
Taxanlar (məsələn, paklitaksel, dosetaksel)
Alkil agentləri (məsələn, siklofosfamid)
Antimetabolitlər (məsələn, 5-FU, kapesitabin)
Bu dərmanlar tez-tez bir-biri ilə birləşdirilir və ya fərqli dövrlərdə istifadə olunur.
Müalicə Prosesi
Planlaşdırma:
Həkim müalicənin məqsədini (şişi kiçiltmək, təkrarlanmanın qarşısını almaq və s.) müəyyən edir.
Kimyaterapiya dövrləri:
Müalicə bir neçə dövr (adətən hər biri 2-3 həftə) şəklində tətbiq edilir. Hər dövrdən sonra bədən bərpa üçün vaxt alır.
Tətbiq üsulu:
Damar daxilinə (venadaxili) maye şəklində.
Bəzən oral (ağızdan qəbul edilən) dərmanlar şəklində.
Kimyaterapiyanın Yan Təsirləri
Kimyaterapiya həm xərçəng hüceyrələrinə, həm də normal hüceyrələrə təsir göstərə bilər. Buna görə də bəzi yan təsirlər meydana çıxa bilər:
Ümumi yan təsirlər:
Yorğunluq
Bulantı və qusma
İştahsızlıq
Saç tökülməsi
İshal və ya qəbizlik
Dəri və dırnaq dəyişiklikləri
Spesifik təsirlər:
Aşağı qan hüceyrəsi səviyyələri (immunitet zəifləməsi, anemiya, infeksiya riski)
Menstruasiya dövrünün dayanması (bəzi hallarda menopoz əlamətləri)
Əzələ və ya sinir ağrıları (nöropatiya)
Yan Təsirlərin İdarə Edilməsi
Bulantı və qusmaya qarşı dərmanlar (antiemetiklər): Həkim tərəfindən təyin edilə bilər.
Sağlam qidalanma və su qəbulu: Müalicə zamanı bədənin güclü qalmasına kömək edir.
Fiziki fəaliyyət: Yorğunluğu azaltmaq və ümumi sağlamlığı qorumaq üçün yüngül məşqlər tövsiyə olunur.
Psixoloji dəstək: Müalicə zamanı stress və emosional çətinliklərlə başa çıxmaq üçün dəstək qruplarına qoşulmaq faydalı ola bilər.
Müalicə Sonrası
Kimyaterapiyadan sonra həkimlər müalicənin effektivliyini dəyərləndirmək üçün testlər keçirə bilər:
Mammoqrafiya və ya MRT
Qan analizləri
Fiziki müayinə
Əgər sizə və ya yaxınınıza döş xərçəngi diaqnozu qoyulubsa, fərdi müalicə planının yaradılması üçün onkoloq ilə yaxın əməkdaşlıq vacibdir.