Chickenpox nədir? Semptomlar və müalicə üsulları hansılardır?
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Chickenpox-un Əsas Əlamətləri Nələrdir?
Chickenpox virusu bədənə daxil olduqdan sonra simptomların üzə çıxması adətən 10-21 gün çəkir. Xəstəliyin gedişatı müxtəlif mərhələlərdən ibarətdir və hər mərhələnin özünəməxsus klinik təzahürləri mövcuddur. İlk əlamətlər adətən ümumi halsızlıqla başlayır.
Erkən Dövrün Simptomları
Xəstəliyin ilkin mərhələsində xəstələrdə yüngül qızdırma, yorğunluq və kəskin zəiflik müşahidə olunur. Bu əlamətlərlə yanaşı, iştahsızlıq və şiddətli baş ağrısı da tez-tez rast gəlinən ilkin göstəricilərdir. Bu simptomlar adətən dəri səpkilərindən dərhal əvvəl ortaya çıxır.
Dəri Üzərində Görünən Dəyişikliklər
Qızdırma başladıqdan 1-2 gün sonra dəri üzərində xarakterik dəyişikliklər qeydə alınır. Proses aşağıdakı ardıcıllıqla inkişaf edir:
- Qırmızı ləkələr: İlk olaraq üz, sinə və bel nahiyəsində başlayır, daha sonra bütün bədənə yayılır.
- Su dolu qabarcıqlar: Qırmızı ləkələr qısa müddət ərzində içi maye ilə dolu qabarcıqlara çevrilir.
- Quruyan qabıqlar: 7-10 gün ərzində bu qabarcıqlar quru qabıqlara çevrilərək tökülür.
Bunlarla yanaşı, xüsusilə dəri üzərindəki qabarcıqlarda şiddətli qaşınma, həmçinin sinə və boğaz nahiyəsində narahatlıq hissi yarana bilər.
Chickenpox Necə Yayılır?
Chickenpox yüksək yoluxuculuq qabiliyyətinə malikdir və əsasən iki yolla ötürülür. Birbaşa təmas zamanı yoluxmuş insanın qabarcıqları ilə təmas xəstəliyin keçməsinə səbəb olur. Digər yol isə hava yolu vasitəsilə yoluxmuş şəxsin öskürməsi və ya asqırması ilə yayılan damcılardır.
| Dövr | Yoluxuculuq Xüsusiyyəti |
|---|---|
| İnkubasiya Dövrü | Simptomlar başlamadan 1-2 gün əvvəl başlayır. |
| Aktiv Dövr | Qabarcıqlar tamamilə quruyana qədər yoluxucudur. |
Chickenpox-un Müalicə Üsulları
Chickenpox əsasən öz-özünə sağalan bir xəstəlik olsa da, müalicənin əsas məqsədi simptomları idarə etmək və ağırlaşmaların qarşısını almaqdır. Müalicə prosesi fərdi yanaşma tələb edir.
Simptomatik və Gigiyenik Müalicə
Qaşınmanın azaldılması üçün kalamin losyonu və soyuq kompresslərdən istifadə edilir. Qızdırma və ağrını yüngülləşdirmək üçün parasetamol tətbiq oluna bilər. Lakin uşaqlarda ciddi bir fəsad olan Reye sindromu riskinə görə aspirin istifadəsi qətiyyən tövsiyə edilmir.
Gigiyenik baxım çərçivəsində gündəlik ilıq su ilə vanna qəbul etmək və dırnaqları qısa tutmaq vacibdir. Bu, qaşıntı nəticəsində yarana biləcək ikincili infeksiyaların qarşısını alır. Şiddətli qaşınma hallarında isə antihistaminlərdən istifadə oluna bilər.
Antiviral Dərmanlar
Ağır hallarda virusun çoxalmasını yavaşlatmaq məqsədilə Acyclovir kimi antiviral dərmanlar təyin edilir. Bu müalicə xüsusilə böyüklər, hamilə qadınlar və zəif immun sistemi olan yüksək risk qrupları üçün tətbiq olunur.
Baş Verə Biləcək Ağırlaşmalar
Chickenpox ümumiyyətlə yüngül keçsə də, bəzi hallarda ciddi fəsadlar yarana bilər:
- Bakterial Dəri İnfeksiyaları: Qaşınma nəticəsində qabarcıqların infeksiyalaşması.
- Pnevmoniya: Xüsusilə böyüklərdə və immun sistemi zəif olanlarda rast gəlinir.
- Ensefalit: Nadir hallarda baş verən beyin iltihabı.
- Hamiləlik Riskləri: Döldə doğuş qüsurları və ya aşağı çəki kimi ciddi təsirlər.
Chickenpox-dan Qorunma Yolları
Xəstəlikdən qorunmağın ən effektiv üsulu Varicella peyvəndidir. Peyvənd uşaqlara 12-15 aylıq və 4-6 yaşlarında olmaqla iki doza şəklində vurulur. Peyvənd olunmuş şəxslər xəstəliyi ya heç keçirmir, ya da çox yüngül keçirirlər.
Profilaktika üçün yoluxmuş şəxslərlə təmasdan qaçınmaq və onların şəxsi əşyalarını paylaşmamaq lazımdır. Həmçinin sağlam qidalanma, istirahət və gigiyena qaydalarına riayət edərək immunitet sistemini gücləndirmək vacibdir.
Nəticə olaraq, Chickenpox erkən müdaxilə və düzgün idarəetmə ilə fəsadsız ötüşən bir xəstəlikdir. Simptomlar şiddətlənərsə, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.
