Chickenpox nədir? Semptomlar və müalicə üsulları hansılardır?
Chickenpox-un Əlamətləri
1. Erkən Əlamətlər (Virus bədənə daxil olduqdan 10-21 gün sonra ortaya çıxır):
Yüngül qızdırma (tez-tez xəstəliyin ilk əlaməti).
Yorğunluq və zəiflik.
İştahsızlıq.
Baş ağrısı.
2. Dəri Üzərində Görünən Əlamətlər (Qızdırmadan 1-2 gün sonra başlayır):
Qırmızı ləkələr:
İlk olaraq üz, sinə və beldə başlayır, sonra bədənə yayılır.
Su dolu qabarcıqlar:
Qırmızı ləkələr qısa müddətdə içi maye ilə dolu qabarcıqlara çevrilir.
Quruyan qabıqlar:
7-10 gün ərzində qabarcıqlar quru qabıqlara çevrilir və düşür.
Digər Əlamətlər:
Qaşınma (xüsusilə dəri üzərində olan qabarcıqlarda).
Sinə və boğaz nahiyəsində narahatlıq.
Chickenpox Necə Yayılır?
Birbaşa təmas: Yoluxmuş insanın qabarcıqları ilə təmas.
Hava yolu: Yoluxmuş şəxsin öskürməsi və ya asqırması ilə yayılan damcılar.
İnkubasiya dövrü: Xəstəlik simptomlar başlamadan 1-2 gün əvvəl və qabarcıqlar quruyana qədər yoluxucudur.
Chickenpox-un Müalicəsi
Chickenpox əsasən öz-özünə sağalan bir xəstəlikdir. Müalicə simptomları idarə etmək və ağırlaşmaların qarşısını almağa yönəlib.
1. Simptomatik Müalicə
Qaşınmanın Azaldılması:
Kalamin losyonu: Dərinin sakitləşdirilməsi üçün.
Soyuq kompress: Qaşınmanı azaltmağa kömək edir.
Qızdırmanın və Ağrının Azaldılması:
Parasetamol qızdırmanı və ağrını yüngülləşdirmək üçün istifadə edilə bilər.
Qeyd: Aspirin tövsiyə edilmir, çünki uşaqlarda Rey sindromu kimi ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
2. Antiviral Dərmanlar
Acyclovir: Virusun çoxalmasını yavaşlatmaq üçün ağır hallarda istifadə olunur.
Xüsusilə yüksək risk qruplarına (böyüklər, hamilə qadınlar, zəif immun sistemi olan şəxslər) tətbiq edilir.
3. Qaşınmanın İdarə Edilməsi
Antihistaminlər: Qaşınmanı azaltmaq üçün istifadə edilə bilər.
4. Gigiyenik Baxım
Gündəlik ilıq su ilə vanna qəbul etmək.
Dırnaqları qısa tutmaq və təmiz saxlamaq (qaşıntı səbəbilə infeksiyanın qarşısını almaq üçün).
Ağırlaşmalar
Chickenpox ümumiyyətlə yüngül keçsə də, bəzi hallarda ağırlaşmalar baş verə bilər:
Bakterial Dəri İnfeksiyaları:
Qaşınma nəticəsində qabarcıqların infeksiyalaşması.
Pnevmoniya:
Xüsusilə böyüklərdə və zəif immun sistemli şəxslərdə.
Ensefalit (beyin iltihabı):
Nadir hallarda baş verən ciddi ağırlaşma.
Reye Sindromu:
Aspirin istifadə edilərsə uşaqlarda inkişaf edə bilər.
Hamiləlikdə Chickenpox:
Hamilə qadınlarda dölə ciddi təsirlər göstərə bilər (körpədə doğuş qüsurları və ya aşağı çəki).
Chickenpox-un Qarşısını Alma Yolları
1. Peyvənd
Varicella Peyvəndi:
Chickenpox-dan qorunmaq üçün ən effektiv üsuldur.
Uşaqlara 12-15 aylıq yaşda və 4-6 yaşda iki doza şəklində tətbiq olunur.
Peyvənd olunmuş şəxslər adətən xəstəliyə tutulmur və ya yüngül keçirir.
2. Yoluxmadan Qaçınmaq
Yoluxmuş şəxslə təmasdan çəkinmək.
Yoluxmuş şəxsin əşyalarını paylaşmamaq.
3. İmmunitet Sistemin Gücləndirilməsi
Sağlam qidalanma, istirahət və gigiyenaya riayət etmək.
Nəticə
Chickenpox əsasən yüngül keçən və yaxşı proqnoz verən bir xəstəlikdir, lakin bəzi hallarda ağırlaşmalar baş verə bilər. Erkən müdaxilə və simptomların düzgün idarə edilməsi xəstəliyin gedişatını asanlaşdırır. Chickenpox peyvəndi ilə xəstəlikdən qorunmaq mümkündür və yüksək risk qrupları üçün xüsusilə vacibdir. Əgər simptomlar şiddətlənirsə və ya ağırlaşmalar yaranırsa, dərhal həkimə müraciət edilməlidir.