Çiyin sıxılma sindromu nədir?
🔍 Çiyin sıxılma sindromu nədir?
Çiyin oynağında, qol sümüyü (humerus) ilə çiyin sümüyü (akromion) arasında dar bir boşluq vardır. Bu sahədə yerləşən:
Rotator cuff əzələləri və vətərləri
Bursa (sürüşdürücü kisəcik)
bu boşluq daraldıqda sıxılır və hərəkət zamanı təzyiqə məruz qalır.
📌 Əsas səbəblər:
SəbəbTəsviri
Çiyin əzələlərinin zəifliyi və disbalansıRotator cuff və stabilizator əzələlərin zəif olması
Təkrarlanan yuxarı qol hərəkətləriÜzgüçülər, rəssamlar, elektrikçilər, ofis işçiləri
Skapula (kürək sümüyü) disfunksiyasıDüzgün hərəkət etmədikdə çiyinə artıq yük düşür
Yaşa bağlı degenerasiyaTendinit və bursa iltihabı
Anadangəlmə və ya qazanılmış sümük forması dəyişiklikləriAkromionun aşağıya əyilməsi və ya çıxıntılı olması
⚠️ Əlamətlər:
Qol yuxarı qaldırıldıqda ağrı (xüsusilə 60°–120° arası)
Çiyində sancı və ya deşici ağrı
Gecələr ağrının artması, xüsusilə çiyin üstündə yatdıqda
Qolu yanlara və ya arxaya uzatmaqda çətinlik
Bəzən qol gücsüzlüyü, klikləmə (xırıltı) hissi
🩺 Diaqnostika necə aparılır?
Fiziki müayinə: Neer testi, Hawkins-Kennedy testi və s.
Ultrasəs və ya MRT: Rotator cuff və bursa vəziyyətini görmək üçün
Rentgen: Sümük çıxıntılarını və akromion formasını qiymətləndirmək üçün
🛠 Müalicə üsulları:
🔹 1. Konservativ müalicə:
Ağrıkəsici və iltihab əleyhinə dərmanlar (NSAİİ)
Buz tətbiqi (ilk mərhələdə)
Hərəkət məhdudluğu olan əməllərdən uzaq durmaq
Fizioterapiya (1-ci müalicə seçimidir!)
🔹 2. Fizioterapiya məqsədi:
Rotator cuff və skapular əzələlərin gücləndirilməsi
Postural (duruş) korreksiyası
Hərəkət bucağının və funksionallığın artırılması
Ağrısız hərəkət texnikalarının öyrədilməsi
🔹 3. Steroid inyeksiyası (lazım olarsa):
Subakromial boşluğa inyeksiya ilə iltihabı və ağrını azaltmaq
🔹 4. Cərrahi müdaxilə (nadir hallarda):
Əgər 6 ay konservativ müalicəyə baxmayaraq yaxşılaşma yoxdursa
Artroskopik dekompressiya: Daralmış boşluğun genişləndirilməsi və sümüklərin düzəldilməsi
🧘♀️ Sadə və təhlükəsiz ev məşqləri (gündə 1–2 dəfə):
Pendulum məşqi: Əl sərbəst sallanır, yüngül dairəvi hərəkətlər
Wall crawl (divarda barmaqla yuxarı "gəzinti")
T-band ilə rotator cuff gücləndirmə
Scapular retraction məşqləri – çiyin bıçaqlarını arxaya və bir-birinə doğru çəkin
İzometrik məşqlər: Ağrısız güc məşqləri ilə başlayın
✅ Nə etməli, nə etməməli?
EtməliEtməməli
Fizioterapevtlə məşq proqramı izləməkQolu ağrı ilə zorla qaldırmaq
Düzgün duruş və qolu qaldırarkən tələsməməkGecə çiyin üzərində yatmaq
Qolun üzərində yüngül dartınma və rahatladıcı hərəkətlərAğır fiziki iş və ya idmana davam etmək (istirahətsiz)
⏱️ Bərpa müddəti nə qədər çəkir?
Yüngül hallarda: 2–6 həftə
Orta hallarda: 6–12 həftə
Xroniki hallarda: 3–6 ay