Çoxlu Miyeloma Simptomları
Çoxlu Miyelomanın Əlamətləri
1. Sümük Problemləri
Sümük Ağrısı:
Ən çox bel, qabırğalar və uzun sümüklərdə hiss edilir.
Sümük Zəifliyi və Sınıqlar:
Sümüklər kövrək olur, hətta kiçik travmalar nəticəsində belə qırıla bilər.
Osteoporoz:
Sümük toxumasının incəlməsi və sıxlığının azalması.
2. Yorğunluq və Zəiflik
Anemiya:
Sağlam qırmızı qan hüceyrələrinin azalması səbəbindən meydana gəlir.
Ümumi Yorğunluq:
Xüsusilə gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirməkdə çətinlik.
3. İnfeksiyalara Həssaslıq
Zəifləmiş İmmunitet:
Normal plazma hüceyrələrinin azalması səbəbindən bədən infeksiyalarla mübarizə aparmaqda çətinlik çəkir.
Tez-tez Təkrarlanan İnfeksiyalar:
Xüsusilə tənəffüs yolları və sidik yolları infeksiyaları.
4. Böyrək Problemləri
Zülal Yığılması (Bence Jones Proteinləri):
Böyrəklərdə yığılaraq onların fəaliyyətini pozur.
Böyrək Çatışmazlığı:
Kanda yüksək zülal səviyyəsi böyrəklərə zərər verə bilər.
5. Yüksək Kalsium (Hiperkalsemiya)
Əlamətlər:
Bulantı, qusma.
Qəbizlik.
Zehni qarışıqlıq və ya huşun azalması.
Susuzluq və tez-tez sidiyə çıxma.
Səbəb:
Sümük toxumasından kalsiumun qana buraxılması.
6. Qan Laxtalanması və Qanama Problemləri
Trombositlərin Azalması (Trombositopeniya):
Burundan və diş ətindən qanaxmalar, bədəndə göyərmələr.
Tromb Riskinin Artması:
Qan laxtalarının həddindən artıq yaranması.
7. Sinir Sistemi Əlamətləri
Əl və Ayaqlarda Uyuşma və Qarışqa Gəzməsi Hissi:
Sinir zədələnməsi (periferik nöropatiya).
Sinir Kökünə Təzyiq:
Bel nahiyəsində sinirlərə təzyiq nəticəsində ayaqlarda zəiflik və ya hərəkət məhdudluğu.
8. Görmə Problemləri
Retinal Damar Tıxanıqlığı:
Gözdə qan dövranının pozulması.
Bulanıq Görmə:
Qanda yüksək zülal səviyyəsi görmə keyfiyyətini azalda bilər.
Çoxlu Miyelomanın Diaqnozu
Qan Testləri:
Tam Qan Sayımı: Anemiya və digər qan problemlərinin aşkarlanması.
Kalsium Səviyyəsi: Hiperkalsemiyanı təsdiqləmək üçün.
M Proteinləri: Qanda və sidikdə miqdarını ölçmək.
Sidik Analizi:
Bence Jones Zülalı: Böyrək funksiyası və miyeloma markerlərini yoxlamaq üçün.
Görüntüləmə Müayinələri:
Rentgen: Sümükdəki zədələnmələri aşkar etmək üçün.
MRT və ya KT: Sümük və toxuma dəyişikliklərini dəyərləndirmək üçün.
Sümük İliyi Biopsiyası:
Xərçəngli plazma hüceyrələrinin təsdiqlənməsi.
Çoxlu Miyelomanın Müalicəsi
1. Dərman Müalicəsi
Kimyaterapiya:
Xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün.
İmmunoterapiya:
Bədənin öz immun sistemini xərçəng hüceyrələrinə qarşı stimullaşdırmaq üçün.
Hədəfli Müalicə:
Xüsusi molekulları hədəfləyən dərmanlar.
Kortikosteroidlər:
İltihabı azaltmaq və hüceyrə böyüməsini idarə etmək üçün.
2. Sümük İliyi və ya Kök Hüceyrə Transplantasiyası
Sağlam kök hüceyrələrinin bədənə yenidən köçürülməsi.
3. Simptomatik Müalicə
Ağrı Müalicəsi:
Sümük ağrısını azaltmaq üçün ağrıkəsicilər və ya radioterapiya.
Böyrək Dəstəyi:
Dializ və ya zülal səviyyələrini idarə edən müalicələr.
Kalsiumu Azaldan Dərmanlar:
Hiperkalsemiya üçün bifosfonatlar.
4. Radioterapiya
Sümük bölgəsindəki ağrıları və şişləri idarə etmək üçün.
Nəticə
Çoxlu miyeloma ciddi bir xəstəlikdir, lakin erkən diaqnoz və müasir müalicə üsulları ilə simptomlar idarə oluna və həyat keyfiyyəti yaxşılaşdırıla bilər. Əgər yuxarıda göstərilən əlamətlərdən biri və ya bir neçəsi müşahidə olunursa, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır. Müalicə fərdi olaraq xəstənin vəziyyətinə uyğun planlaşdırılır.