Depressiv pozğunluqlar və onların simptomları
🧠 Əsas Depressiv Pozğunluq Növləri:
1. Major Depressiv Pozğunluq (Klinik depressiya)
Ən yayılmış və ciddi depressiv pozğunluq formasıdır.
Gündəlik həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salır.
2. Distrofiya (Yüngül, lakin uzunmüddətli depressiya)
Simptomlar daha yüngül olur, lakin iki ildən çox davam edə bilər.
Adətən insan uzun müddət özünü "sadəcə həmişə yorğun və maraqsız" hiss edir.
3. Bipolyar Pozğunluq (Keçmiş adıyla manik-depressiv pozğunluq)
Həm depressiv epizodlar, həm də mani/həddindən artıq enerjili dövrlər ilə xarakterizə olunur.
4. Postpartum Depressiya
Doğuşdan sonra qadınlarda baş verə bilər.
Körpə ilə əlaqə qurmaqda çətinlik, ağlama tutmaları, günahkarlıq hissi ilə müşayiət olunur.
5. Sezonlu Affektiv Pozğunluq (SAD)
Ən çox payız və qış aylarında işıq azlığı ilə bağlı yaranır.
Baharda və yayda simptomlar azalır.
🔍 Əsas Simptomlar:
Ən azı 2 həftə davam edən və gündəlik həyatı pozan aşağıdakı simptomlar müşahidə oluna bilər:
🧠 Duyğu vəziyyəti:
Davamlı kədər, boşluq və ümidsizlik hissi
Asanlıqla ağlama və ya əsəbləşmə
Marağın və zövq alma qabiliyyətinin itməsi
🛏️ Fiziki simptomlar:
Yuxusuzluq və ya çox yatmaq
Enerji çatışmazlığı, daimi yorğunluq
İştahın artması və ya azalması → çəki dəyişikliyi
🧠 Psixoloji simptomlar:
Özünə qarşı mənfi düşüncələr, özünü günahlandırmaq
Konsentrasiya çətinliyi
Ölüm və ya intihar düşüncələri (ciddi xəbərdarlıq əlamətidir)
🧍♀️ Davranış simptomları:
Sosial əlaqələrdən uzaqlaşmaq
Aktivlikdən və hobbilərdən geri çəkilmək
🩺 Müalicə necə aparılır?
Depressiv pozğunluqlar müalicə edilə bilən pozuntulardır. Əsas yanaşmalar bunlardır:
1. Psixoterapiya:
Xüsusilə kognitiv-davranış terapiyası (CBT) effektiv sayılır.
2. Antidepressant dərmanlar:
Serotonin və digər beyindəki maddələrin səviyyəsini tənzimləyir.
3. Həyat tərzi dəyişiklikləri:
Fiziki aktivlik, yuxu rejimi, sosial dəstək və stressin azaldılması vacibdir.
4. Gün işığı terapiyası (sezonlu depressiya üçün)