Diş çekimi
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Diş Çəkilməsinin Əsas Səbəbləri
Diş çəkimi, bir çox fərqli stomatoloji və tibbi səbəbə görə tələb oluna bilən bir prosedurdur. Dişin funksionallığını itirdiyi və ya digər dişlərin sağlamlığına təhlükə yaratdığı hallarda bu müdaxilə qaçılmaz olur. Diş çəkimini zəruri edən əsas amillər aşağıdakılardır:
- Diş çürüyü: Çürük çox irəliləmişsə və dişin bərpası mümkün olmadıqda, çəkim yeganə çıxış yolu hesab edilir.
- Periodontal xəstəlik: Diş əti xəstəlikləri dişlərin dəstəkləyici strukturlarına (diş ətləri və sümük) zərər verdikdə, dişlər laxlayır və çıxarılması tələb olunur.
- Dişlərin sıxlığı (diş təmizliksizliyi): Ortodontik müalicə (məsələn, diş telləri) zamanı digər dişlərin düzgün düzülməsi üçün bəzi dişlərin çıxarılması lazım ola bilər.
- Zədələnmiş və ya çatlamış diş: Qəza nəticəsində zədələnən və müalicə ilə bərpası mümkün olmayan dişlər çıxarılmalıdır.
- Ağıl dişləri (20 yaş dişləri): Düzgün çıxmayan, ətraf dişlərə təzyiq edən və ya infeksiyaya səbəb olan ağıl dişləri çəkilməlidir.
- İnfeksiya və ya abses: Diş kökündə və ya ətrafında yaranan ciddi infeksiyalar və abseslər zamanı çəkim zəruri ola bilər.
- Ortodontik müalicə: Sıxlığın qarşısını almaq və dişlərin düzgün düzülməsini təmin etmək məqsədilə bəzi hallarda diş çəkimi tətbiq olunur.
Diş Çəkiminin Növləri
Diş çəkimi proseduru, dişin vəziyyətindən asılı olaraq iki əsas üsulla həyata keçirilir:
1. Sadə Diş Çəkimi
Dişin ağız boşluğunda tam göründüyü hallarda tətbiq edilir. Bu prosedur yerli anesteziya altında aparılır. Həkim dişi xüsusi alətlərlə tərpədərək çıxarır.
2. Cərrahi Diş Çəkimi
Dişin çıxmasının çətin olduğu və ya əlavə müdaxilə tələb edən hallarda istifadə olunur. Ağıl dişlərinin çəkilməsi və ya kök altında qalan diş parçalarının çıxarılması bu qrupa daxildir. Daha mürəkkəb olan bu prosedur bəzən ümumi anesteziya altında icra edilə bilər.
Diş Çəkimi Proseduru Necə Aparılır?
Diş çəkimi prosesi müəyyən mərhələlərdən ibarətdir və xəstənin rahatlığını təmin etmək üçün planlı şəkildə həyata keçirilir:
- Müayinə və planlama: Həkim dişin və sümüyün vəziyyətini qiymətləndirmək üçün rentgen çəkir və çəkim növünə qərar verir.
- Anesteziya: Bölgənin keyləşdirilməsi üçün yerli anesteziya tətbiq edilir; mürəkkəb hallarda ümumi anesteziya seçilə bilər.
- Dişin çıxarılması: Sadə çəkimdə xüsusi alətlər (ekstraktor və ya forseps) istifadə olunur. Cərrahi çəkimdə isə kəsik aparıla bilər və diş parçalara bölünərək çıxarılır.
- Tikişlər: Cərrahi müdaxilə zamanı kəsik aparılıbsa, yara yeri tikişlərlə bağlanır. Bu tikişlər ya həkim tərəfindən çıxarılır, ya da öz-özünə əriyir.
Diş Çəkimindən Sonra Qulluq Qaydaları
Sağalma prosesini sürətləndirmək və fəsadların qarşısını almaq üçün aşağıdakı qaydalara əməl edilməlidir:
| Mövzu | Diqqət Edilməli Məqamlar |
|---|---|
| Qanama | Həkimin qoyduğu steril tənzifi bir neçə saat dişləmək lazımdır. |
| Şişkinlik və Ağrı | Buz kompresi tətbiq edilməli və təyin olunmuş ağrıkəsicilər qəbul edilməlidir. |
| Yara Yerinin Qorunması | İlk 24 saat isti qidalardan, tünd içkilərdən və tütündən çəkinmək lazımdır. |
| Yemək və İçki | İlk gün yumşaq və sulu qidalar yeyilməli; spirtli içkilərdən uzaq durulmalıdır. |
| Ağız Gigiyenası | Diş fırçalayarkən həssas davranılmalı, duzlu su ilə qarqara edilməlidir. |
Diş Çəkimi Sonrası Yarana Biləcək Fəsadlar
Prosedurdan sonra nadir də olsa bəzi ağırlaşmalar baş verə bilər:
- Quru boşluq (Dry socket): Yara yerində qan laxtasının çıxması nəticəsində yaranan ağrılı vəziyyətdir.
- İnfeksiya: Çəkim bölgəsində infeksiya riski olduqda həkim antibiotik təyin edə bilər.
- Sinir zədələnməsi: Nadir hallarda sinirlərin zədələnməsi nəticəsində uyuşma və ya qarıncalanma hissi yarana bilər.
Proqnoz
Diş çəkimi, düzgün qayğı və həkim göstərişlərinə əməl edildikdə problemsiz sağalan bir prosedurdur. Xəstələr adətən qısa müddətdə normal həyatlarına qayıda bilirlər. Yaxşı qulluq sağalma prosesini sürətləndirən ən vacib amildir.
