Dupuytren xəstəliyi
🔬 Nə baş verir?
Normalda ovuc içində yerləşən fascia adlı nazik bağ toxuması, dərinin altındakı əzələlərə dəstək verir. Dupuytren xəstəliyində bu toxuma:
Qalınlaşır,
Bərkiyir,
Zamanla çəkmə (kontraktura) əmələ gətirir,
Bu isə barmaqları ovuc içində bükülü vəziyyətdə sabitləşdirir.
Ən çox təsirlənən barmaqlar:
👉 Üzük barmağı və çırpı (kiçik) barmaq
📊 Kimlərdə daha çox görülür?
FaktorRisk
CinsiyyətKişilərdə 8 dəfə daha çox rast gəlinir
Yaş40 yaşdan sonra risk artır
Genetik meylAilə tarixi olanlarda daha çox
Etnik mənşəSkandinaviya və Şimali Avropa mənşəli insanlarda daha çox
Alkoqol istifadəsiUzunmüddətli alkoqol istifadəçilərində daha çox
SiqaretDamarların zədələnməsi riskini artırır
Diaqnozlu şəkərli diabetBəzi diabetiklərdə daha tez-tez görülür
Epilepsiya dərmanları (məs. fenitoin)Uzunmüddətli istifadə halında risk arta bilər
🔍 Əlamətləri nələrdir?
Ovuc içində kiçik, sərt yumruların (nodulların) yaranması
Yumruların ağrısız olması (əksəriyyət hallarda)
Zamanla bu yumruların iynə kimi sərtləşməsi və birləşməsi
Barmaqlarda davamlı bükülmə və açılmama halı
Geyim geyinərkən, əl sıxarkən və ya əşyaları tutarkən məhdudiyyət hissi
🧪 Diaqnostika necə qoyulur?
Fiziki müayinə – həkim barmaq hərəkətlərini və bərkimiş toxumanı yoxlayır
"Tabletop testi" – əl düz səthə qoyulduqda barmaqlar yerə tam dəyirmi?
Əlavə olaraq ultrasəs və ya MRT yalnız çox nadir hallarda istifadə olunur (şübhəli hallar üçün)
🩺 Müalicə üsulları
🟢 1. Konservativ (müdaxiləsiz) yanaşma
Əgər xəstəlik yüngül səviyyədədirsə və gündəlik həyatınıza təsir etmirsə:
Fizioterapiya (əl elastikliyini qorumaq üçün)
Dartma hərəkətləri
Dərinin və toxumaların yumşaldılması üçün masaj və isti tətbiqlər
❗️ Qeyd: Bu metodlar xəstəliyi dayandırmaz, yalnız rahatlıq və hərəkətlilik təmin edə bilər
🟠 2. İğnə aponevrotomiyası (perkutan iynə proseduru)
Toxumanı kəsəcək dərəcədə sərtləşmiş yerə iynə ilə girilərək liflər qırılır
Qısa müddətli prosedurdur, anesteziya altında aparılır
Qeyri-invaziv alternativ sayılır
Nə qədər erkən tətbiq olunarsa, bir o qədər effektlidir
🔴 3. Cərrahi müdaxilə (fasciotomiya və ya fasciэektomiya)
Toxumanın tam və ya qismən çıxarılması
Uzunmüddətli nəticələr üçün tətbiq olunur
Barmaq tam bükülü və sərt disfunksionaldırsa, bu üsul daha uyğundur
Bərpa müddəti 2–4 həftə, fizioterapiya şərtdir
📈 Təkrarlanma ehtimalı varmı?
Bəli. Dupuytren xəstəliyinin:
Təkrarlanma riski yüksəkdir (xüsusilə iynə müalicəsi sonrası)
Cərrahiyyədən sonra belə illər içində yeni toxuma bərkiməsi baş verə bilər
Yaşam tərzi və əllə bağlı fəaliyyətlərə diqqət etmək önəmlidir
✅ Xülasə:
MəlumatƏhəmiyyəti
Xəstəliyin adıDupuytren kontrakturası
Təsirlənən sahəOvuc içi və barmaqlar
Ən çox riskdə olanlar40 yaşdan yuxarı kişilər, genetik meylli olanlar
Əsas problemBarmaqların ovuca doğru bükülməsi, hərəkət məhdudiyyəti
Müalicə seçimləriFizioterapiya, iynə müalicəsi, cərrahiyyə
Təkrarlanma ehtimalıMövcuddur, izləmə vacibdir