Düz bağırsaqdan selik gəlməsi hansı xəstəliklərin əlaməti ola bilər
- Düz bağırsaktan gelen aşırı mukus; ülseratif kolit ve Crohn gibi kronik iltihabi bağırsak hastalıklarının veya proktit gibi enfeksiyonel durumların önemli bir belirtisi olabilir.
- Mukus salgısındaki artış, kolorektal polip ve kanser gibi ciddi tümöral oluşumların yanı sıra huzursuz bağırsak sendromu gibi fonksiyonel bozukluklardan da kaynaklanabilir.
- Mukusa kan, irin, ani kilo kaybı veya şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa, altta yatan nedenin belirlenmesi için acilen bir uzmana başvurulmalı ve kolonoskopik inceleme yapılmalıdır.
Məzmun süni intellekt ilə optimallaşdırılmışdır
Düz Bağırsaqdan Selik Gəlməsi: Hansı Xəstəliklərin Xəbərçisidir?
Nəcisdə gözlə görünəcək dərəcədə həddindən artıq selik olması, alt paltarına selik bulaşması və ya nəcis olmadan sadəcə selik gəlməsi həzm sistemində ciddi bir problemin olduğunu göstərir. Bu vəziyyət bəzən keçici bir qıcıqlanma, bəzən isə təcili müdaxilə tələb edən xroniki xəstəliklərin əlaməti ola bilər.
Düz bağırsaqdan selik gəlməsi aşağıdakı patoloji vəziyyətlərin və xəstəliklərin əsas göstəricisi hesab olunur:
1. İltihabi Bağırsaq Xəstəlikləri (İBX)
İltihabi bağırsaq xəstəlikləri həzm sistemində uzunmüddətli zədələnmələrə yol açan ciddi xroniki hallardır:
- Ülserativ Kolit: Düz bağırsaqdan başlayaraq yoğun bağırsağı zədələyən xroniki iltihabi xəstəlikdir. Bağırsaq divarında yaralar əmələ gəlir; nəticədə qanlı-selikli ishal, qarın ağrısı və tez-tez tualetə getmə istəyi yaranır.
- Kron Xəstəliyi: Həzm sisteminin hər hansı bir hissəsini zədələyə bilən xroniki iltihabdır. Bağırsaq divarının qalınlaşması səbəbindən selik ifrazı kəskin şəkildə artır.
2. Proktit və Paraproktit
Anal bölgədə yaranan iltihabi proseslər birbaşa selik və irin ifrazı ilə müşayiət olunur:
- Proktit: Düz bağırsağın selikli qişasının iltihabıdır. İnfeksiyalar, radiasiya terapiyası və ya İBX səbəbindən yarana bilər. Ən əsas əlaməti davamlı selik, irin və ya qan gəlməsi, həmçinin bağırsağın tam boşalmaması hissidir.
- Paraproktit: Düz bağırsaq ətrafındakı toxumaların irinləməsidir. Bu zaman formalaşan anal fistula alt paltarına davamlı olaraq pis qoxulu irin və selik sızmasına səbəb olur.
3. Kolorektal Poliplər və Xərçəng
Düz bağırsaq (kolon) xərçəngi zamanı bədxassəli şişlər bağırsaq mukozasını qıcıqlandıraraq qeyri-adi miqdarda selik ifrazına yol açır. Xüsusilə seliklə bərabər tünd qırmızı/qara qan, əsassız arıqlama, xroniki yorğunluq və tualet vərdişlərində qəfil dəyişikliklər (qəbizliyin ishalla əvəzlənməsi) ciddi xəbərdarlıq siqnalıdır.
4. Qıcıqlanmış Bağırsaq Sindromu (QBS / IBS)
Bu, bağırsağın strukturunda fiziki zədə olmadan işləmə mexanizminin pozulduğu funksional bir xəstəlikdir. QBS-dən əziyyət çəkən insanlarda, xüsusilə stress və bəzi qidalardan sonra nəcisə qarışmış ağımtıl-şəffaf rəngli selik müşahidə olunur.
5. Bağırsaq İnfeksiyaları və Qida Zəhərlənmələri
Bakterial (Salmonella, Shigella, E. coli), virus və ya parazit mənşəli infeksiyalar bağırsaq divarını kəskin qıcıqlandırır. Orqanizm infeksiyanı təmizləmək üçün bol miqdarda selik və maye ifraz edir ki, bu da selikli ishal, temperatur və qarın spazmları ilə özünü göstərir.
6. Mexaniki və Struktur Problemlər
Bağırsağın fiziki vəziyyəti ilə bağlı yaranan problemlər də selik ifrazını tetikləyir:
| Problem | Əsas Əlamətlər |
|---|---|
| Babasil və Anal Çatlar | Genişlənmiş venoz düyünlər selik ifrazını artırır, parlaq qırmızı qan və ağrı müşahidə olunur. |
| Rektal Prolaps | Bağırsağın son hissəsinin xaricə çıxmasıdır; toxumaların sürtünməsi davamlı selik yaradır. |
| Xroniki Qəbizlik | Bərkimiş nəcisi irəli itələmək üçün bağırsaq divarları daha çox selik istehsal edir. |
Nə Vaxt Təcili Həkimə Müraciət Etməli?
Əgər selikgəlmə ilə bərabər aşağıdakı "qırmızı bayraq" (təhlükə) əlamətləri varsa, vaxt itirmədən proktoloq və ya qastroenteroloq müayinəsindən keçməlisiniz:
- Seliyin içində qan və ya irin olması
- Qəfil və səbəbsiz çəki itkisi, iştahasızlıq
- Yüksək bədən temperaturu (qızdırma)
- Qarında kəskin, keçməyən spazmlar və ağrılar
- Günlərlə davam edən şiddətli ishal və ya tam boşala bilməmə hissi
Dəqiq diaqnoz üçün həkim tərəfindən nəcis analizi, qan analizləri və böyük ehtimalla kolonoskopiya (və ya siqmoidoskopiya) müayinəsi təyin olunacaqdır.
