Doktorsitesi.az

Emosional Zorakılıq

Emosional zorakılıq (və ya psixoloji zorakılıq), bir şəxsin psixoloji və emosional sağlamlığına zərər vermək məqsədilə digər bir şəxs tərəfindən tətbiq edilən, aşağılamalar, manipulyasiyalar, təkrarlanan tənqidlər, yaxşılıq və ya dəstək verməmək və yüksək təzyiq ilə xarakterizə olunan bir davranış növüdür. Emosional zorakılıq, fiziki zorakılıq qədər təhlükəli və zərərli ola bilər, çünki qurbanın özünə inamını, dəyərlərini və psixoloji sağlamlığını təsir edir.
Emosional Zorakılıq

Emosional Zorakılığın Əlamətləri:

Emosional zorakılıq çox zaman fiziki zorakılıqla müqayisədə daha az görünür və şəxs təcrübələrini açıq şəkildə izah etmədikdə gizli qala bilər. Lakin aşağıdakı əlamətlər emosional zorakılığın təzahürləri ola bilər:

Aşağılamalar və Təhqir:

Şəxs müntəzəm olaraq tənqid edilir, dəfələrlə aşağılanır və ya gülünc vəziyyətə düşür. Təhlükəli şəkildə şəxsin özünə inamı və öz dəyəri daimi şəkildə zəiflədir.

Manipulyasiya və İdarəetmə:

Zorakı şəxs diqqəti manipulyasiya edir, qarşı tərəfi qəbul etməyə məcbur edir və onun istəklərini öz məqsədlərinə uyğun şəkildə istifadə edir.

Manipulyasiya, çox vaxt qarşı tərəfi şübhələndirməyə, güvənini sarsıtmağa və onun qərarlarını zəiflətməyə yönəlmişdir.

Ailənin və ya yaxın çevrənin təcridi:

Zorakı şəxs, qurbanın ailəsi və dostları ilə əlaqələrini kəsir, onu sosial əlaqələrdən təcrid edir və sosial həyatdan uzaqlaşdırmağa çalışır. Bu, qurbanı daha da izolyasiya edir və onun emosional gücünü azaldır.

Hisslərin və ehtiyacların inkar edilməsi:

Şəxs, öz hisslərini ya da ehtiyaclarını ifadə etdikdə, qarşı tərəf bunu yalan və ya əvvəlcədən planlanmış bir hiylə kimi qəbul edir.

Zorakılığa məruz qalan şəxs daimi olaraq öz duyğularını inkar edir və ya onlara güvənməməyə məcbur edilir.

Təkrarlanan və davamlı təzyiq:

Şəxs daima təkrarlanan təzyiqlərlə üzləşir və bir neçə dəfə açıq şəkildə tələbləri yerinə yetirmədiyi üçün təhdid edilir. Bu vəziyyət fiziki və emosional yorğunluğa gətirib çıxarır.

Güvən sarsıtma və təkrarlanan ittihamlar:

Emosional zorakılığa məruz qalan şəxs, təkrarlanan şəkildə günahkar və ya əksiklikləri olan biri olaraq qəbul edilir. Qurban özünü daima tənqid edir və güvənini itirir.

Təhdidlər və qorxu yaratmaq:

Zorakılığa məruz qalan şəxsə qarşı yazılı və ya şifahi təhdidlər edilir. Bu təhdidlər qurbanı qorxudur və həyatında təhlükə yaratmaqla onu öz istəkləri ilə uyğunlaşdırmağa çalışır.

Emosional Zorakılığın Təsirləri:

Emosional zorakılıq, bəzən fiziki zorakılıqdan daha gizli və uzun müddətli təsirlərə səbəb ola bilər. Bu zorakılıq növü, qurbanın psixoloji sağlamlığını çox ciddi şəkildə poza bilər:

Özünə inamsızlıq və aşağı öz qiymət:

Emosional zorakılığa məruz qalan insanlar özlərini dəyərsiz hiss edə bilər, bu da özünə inamı və özünə hörməti azaldır. Uzun müddət bu vəziyyətdə olan şəxs öz bacarıqlarını və gücünü itirə bilər.

Depressiya və anksiyete:

Qurban, depressiya, anksiyete və stres kimi psixoloji pozğunluqlara meyilli ola bilər. Uzun müddət davam edən emosional zorakılıq, psixoloji sağlamlığı ciddi şəkildə zəiflədir.

Sosial təcrid və əlaqələrin itirilməsi:

Emosional zorakılığa məruz qalan şəxslər sosial əlaqələri itirə bilər və ətraflarından təcrid olurlar. Onlar sevdikləri ilə əlaqə qurmaqda çətinlik çəkir və ya başqalarına etibar etməkdə çətinlik yaşayırlar.

Özünə zərər vermək və intihar düşüncələri:

Emosional zorakılığa məruz qalan şəxslər, daha ciddi psixoloji vəziyyətlərə (özünə zərər vermək, intihar düşüncələri) və daha yüksək narahatlıq səviyyələrinə qədər gedə bilərlər.

Psixoloji travma və stress:

Bu növ zorakılıq uzunmüddətli psixoloji travmaya səbəb ola bilər. İnsanlar həyatlarının qalan hissəsini stressli vəziyyətlər ilə keçirə bilər və davamlı nervozluq içində ola bilərlər.

Emosional Zorakılığın Qarşısının Alınması və Müalicəsi:

Psixoterapiya və məsləhət xidmətləri:

Psixoterapiya və ya danışma terapiyası, emosional zorakılığa məruz qalan şəxslərin özünə inamını bərpa etməsinə və psixoloji travmalardan çıxmasına kömək edir. Koqnitiv davranış terapiyası (CBT) çox faydalıdır.

Sosial dəstək və ailə mühitinin gücləndirilməsi:

Ailə və dostların dəstəyi vacibdir. Dəstək və etibar hissi qurbanın psixoloji vəziyyətini yaxşılaşdırır və onun sosial əlaqələrini yenidən qurmağa kömək edir.

Zorakılıqdan uzaqlaşma və müstəqillik:

Emosional zorakılığa məruz qalan şəxs, zorakılıqdan uzaqlaşma və özünü müstəqil və güclü hiss etmə yolunda addımlar atmalıdır. Bu proses, təhlükəsiz bir mühitin tapılmasını və zorakılıqdan kənarlaşmaq üçün təhlükəsiz tədbirlərin alınmasını tələb edir.

Hüquqi dəstək:

Emosional zorakılıq hallarında hüquqi tədbirlər də əhəmiyyətlidir. Zorakılığa məruz qalan şəxs, hüquq mühafizə orqanları və ya zorakılığa qarşı təşkilatlar vasitəsilə hüquqi müdafiə əldə edə bilər.

Son Söz:

Emosional zorakılıq, cəmiyyətin ciddi diqqət yetirməli olduğu bir məsələdir. Bu, qurbanın psixoloji və emosional sağlamlığını təsir edən ciddi bir problemlə yanaşı, müalicə və dəstək ilə qarşısı alınabiləcək bir vəziyyətdir. Zorakılıqla mübarizə aparmaq və şəxsi sərhədləri qorumaq çox önəmlidir. Hər kəsin özünü hörmətli və təhlükəsiz hiss etməsi əsasdır.

Vacib Məlumatlandırma

Sayt daxilindəki məlumatlar məlumatlandırma məqsədlidir. Bu məlumatlandırma heç bir halda həkimin xəstəsini tibbi məqsədlə müayinə etməsi və ya diaqnoz qoyması yerinə keçmir.

Oxşar Məqalələr

Bu mütəxəssisin başqa məqaləsi yoxdur