Ewings Sarkoması nədir? Ewing sarkomasının simptomları və müalicəsi

Ewing Sarkomasının Səbəbləri

Ewing sarkomasının dəqiq səbəbi tam olaraq bilinmir, lakin genetik dəyişikliklərin bu xərçəngin yaranmasında rol oynadığı müəyyən edilmişdir. Bu dəyişikliklər, hüceyrələrin nəzarətsiz böyüməsinə və çoxalmasına səbəb olur.

Ewing Sarkomasının Simptomları

Ewing sarkomasının simptomları xərçəngin yerləşdiyi bölgəyə görə dəyişə bilər. Ən çox görülən simptomlar aşağıdakılardır:

1. Ağrılar

Sümük və ya təsirlənmiş bölgədə şiddətli və davamlı ağrılar.

Xüsusilə gecələr və ya hərəkət zamanı ağrı artışı.

2. Şişkinlik və Qızartı

Şişkinlik və təsirlənmiş bölgədə qızartı.

Şişkinlik zonasında istilik artışı ola bilər.

3. Hərəkət Məhdudiyyəti

Zədələnmiş sümük və ya əzələ bölgəsində hərəkət çətinliyi.

Çanaq və ya bud bölgəsi təsirləndikdə yerimə çətinliyi.

4. Yorğunluq və Enerji Azlığı

Davamlı yorğunluq və halsızlıq hissi.

Enerji səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azalması.

5. Qızdırma və Tərləmə

Xüsusilə gecələr tərləmə və qızdırma.

Bəzən səbəbsiz kilo itkisi.

6. Sümük Zəifliyi və Qırılmalar

Xərçəngin sümüyü zəiflətməsi nəticəsində asan qırılmalar.

7. Yumşaq Toxuma İlə Bağlı Əlamətlər

Əzələ və ya dəri altındakı toxumalarda sərtlik və ya düyünlərin yaranması.

Ewing Sarkomasının Diaqnozu

Fiziki Müayinə:

Şişkinlik, ağrı və digər simptomların qiymətləndirilməsi.

Görüntüləmə Testləri:

Rentgen: Sümük zədələnməsini və anormallıqları aşkar edir.

MRI və ya CT: Təsirlənmiş bölgədəki toxumaların dəqiq görüntülənməsi.

PET və ya Sümük Skanı: Xərçəngin yayılmasını təyin etmək üçün istifadə edilir.

Biopsiya:

Xərçəngin təsdiqi üçün şişdən nümunə götürülərək laboratoriyada analiz edilir.

Genetik Testlər:

Genetik dəyişikliklərin təyin edilməsi (məsələn, EWSR1 genində dəyişikliklər).

Ewing Sarkomasının Müalicəsi

Ewing sarkomasının müalicəsi xəstənin yaşına, xərçəngin yerinə, ölçüsünə və yayılma vəziyyətinə görə fərqli üsulların birləşməsi ilə aparılır.

1. Kimyaterapiya

Ewing sarkoması adətən kimyaterapiya ilə müalicə olunur.

Kimyaterapiya xərçəng hüceyrələrini məhv edir və şişin ölçüsünü azaldır.

Müalicə dövrü xəstənin vəziyyətinə görə fərqlənə bilər.

2. Cərrahi Müdaxilə

Xərçəngin olduğu bölgənin tamamilə çıxarılması məqsədilə tətbiq edilir.

Lazım olduqda, təsirlənmiş sümük və ya toxuma süni implantlarla və ya transplantlarla əvəz edilə bilər.

3. Radioterapiya

Cərrahi müdaxilə mümkün olmadıqda və ya əlavə müalicə olaraq şişin yerində şüa ilə məhv edilməsi üçün istifadə olunur.

Cərrahiyyədən sonra qalığ xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün də istifadə edilə bilər.

4. İmmunoterapiya və Hədəflənmiş Terapiya

Xərçəngin immun sistem vasitəsilə müalicəsi və ya genetik dəyişiklikləri hədəf alan dərmanlarla tətbiq edilən yeni üsullardır.

5. Reabilitasiya və Fiziki Terapiya

Müalicədən sonra funksional bərpa və həyat keyfiyyətini artırmaq üçün əhəmiyyətlidir.

Fiziki terapiya təsirlənmiş əzələ və sümüklərin gücləndirilməsinə kömək edir.

Proqnoz və Sağ Qalma Şansı

Ewing sarkomasında erkən diaqnoz və müalicə həyati əhəmiyyət daşıyır.

Xərçəng yalnız lokal bölgədədirsə, müalicə ilə sağ qalma şansı 70%-ə qədər ola bilər.

Xərçəng metastaz veribsə (bədənə yayılıbsa), sağ qalma nisbəti azalır, lakin irəliləmiş müalicə metodları bu rəqəmi artırır.

Ewing Sarkomasından Qorunma

Genetik meylli şəxslər üçün müntəzəm tibbi müayinələr faydalıdır.

Xüsusi bir qorunma üsulu olmamaqla yanaşı, sağlam həyat tərzi bədənin ümumi vəziyyətini yaxşılaşdıra bilər.

Nəticə

Ewing sarkoması nadir, lakin erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə uğurla idarə edilə bilən bir xərçəng növüdür. Simptomların vaxtında tanınması və tibbi yardıma müraciət xəstəliyin müalicəsində uğur şansını artırır. Hər hansı sümük və ya toxuma ağrısı və ya şişkinlik müşahidə edildikdə dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.