Genişlənmiş qaraciyər

Səbəblər

Genişlənmiş qaraciyərin bir çox fərqli səbəbi ola bilər, bunlar arasında:

Qaraciyər Xəstəlikləri

Qaraciyər sirozu: Qaraciyər toxumasının yaralanması və sərtləşməsi.

Hepatitlər: A, B, C kimi virus hepatitləri.

Qaraciyər yağlanması (steatoz): Alkoqollu və alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəlikləri.

Ürək Xəstəlikləri

Ürək çatışmazlığı: Ürəyin qanı effektiv şəkildə pompalaya bilməməsi nəticəsində qaraciyərə qan axınının pozulması.

Metabolik Xəstəliklər

Hemokromatoz: Bədəndə dəmirin çox toplanması.

Wilson xəstəliyi: Bədəndə misin çox toplanması.

İnfeksiyalar

Mononükleoz: Epstein-Barr virusu tərəfindən törədilən infeksiya.

Malariya: Parazit infeksiyası.

Qaraciyər Şişləri

Hemanjiomalar: Qaraciyərin qan damarlarından inkişaf edən xoşxassəli şişlər.

Hepatosellüler karsinoma: Qaraciyərin malign şişləri.

Toksinlər və Dərmanlar

Alkoqol: Uzun müddət həddindən artıq alkoqol qəbulu.

Hepatotoksik dərmanlar: Qaraciyərə zərər verə biləcək dərmanlar.

Simptomlar

Genişlənmiş qaraciyər bəzən simptomsuz ola bilər və təsadüfən aşkar edilə bilər. Lakin bəzi hallarda aşağıdakı simptomlar müşahidə edilə bilər:

Qarında narahatlıq və ya ağrı.

Qarında dolğunluq hissi.

İştahsızlıq və çəki itkisi.

Sarılıq (dərinin və gözlərin sararması).

Yorğunluq və zəiflik.

Diaqnoz

Genişlənmiş qaraciyərin diaqnozu üçün müxtəlif metodlar istifadə edilə bilər:

Fiziki müayinə: Həkim qarın nahiyəsində qaraciyəri palpasiya edərək böyüklüyünü yoxlayır.

Qan testləri: Qaraciyər funksiyasını və mümkün infeksiyaları yoxlamaq üçün.

Təsvirləmə testləri: Ultrasəs, CT skan və ya MRI kimi metodlarla qaraciyərin dəqiq ölçüsünü və strukturunu müəyyən etmək üçün.

Biopsiya: Qaraciyərdən toxuma nümunəsi götürülərək laboratoriyada müayinə edilir.

Müalicə

Genişlənmiş qaraciyərin müalicəsi əsas səbəbdən asılıdır. Ümumiyyətlə istifadə edilə biləcək bəzi müalicə metodları:

Yaşam Tərzi Dəyişiklikləri

Sağlam qidalanma: Az yağlı, az şəkərli və balanslı bir pəhriz.

Alkoqoldan uzaq durma: Alkoqol qaraciyərə zərər verə biləcəyi üçün.

Müntəzəm idman: Sağlam çəkinin saxlanılması və qaraciyər yağlanmasının qarşısını almaq üçün.

Dərmanlar

Antiviral dərmanlar: Hepatitlər üçün.

Dəmir və mis azaldıcı dərmanlar: Hemokromatoz və Wilson xəstəliyi üçün.

Cərrahi Müdaxilə

Şişlərin çıxarılması: Qaraciyərdə şişlər varsa.

Qaraciyər transplantasiyası: Ciddi qaraciyər çatışmazlığı hallarında.

Digər Müalicələr

Diüretiklər: Ürək çatışmazlığına bağlı qaraciyər genişlənməsində.

Antibiyotiklər: İnfeksiyaların müalicəsi üçün.

Profilaktika

Genişlənmiş qaraciyərin qarşısını almaq üçün:

Sağlam qidalanmaq və müntəzəm idman etmək.

Alkoqol istehlakını məhdudlaşdırmaq və ya tamamilə dayandırmaq.

Hepatitlərə qarşı peyvəndlər etmək.

Dərmanları həkim məsləhəti ilə qəbul etmək.

Genişlənmiş qaraciyər ciddi bir vəziyyətin əlaməti ola biləcəyi üçün, bu simptom ortaya çıxarsa dərhal tibbi yardım axtarmaq vacibdir.